Bạn có biết? Chặng đua F1 đầu tiên diễn ra cách đây 75 năm được diễn ra tại đường đua huyền thoại Silverstone, nơi một nam tước Thụy Sĩ, một hoàng tử Thái Lan và cả một nhạc công jazz đã cùng góp mặt tranh tài. Hãy cùng khám phá 10 sự thật thú vị ít ai biết về chặng đua khai sinh của bộ môn thể thao tốc độ hấp dẫn nhất thế giới - Formula 1.
Chặng đua mang hai danh xưng chính thức
Trước khi được đăng cai tại xứ sở sương mù, giải đua tiền thân của giải F1 chỉ được tổ chức gói gọn trong hai quốc gia là Ý và Pháp. Sau khi được mở rộng sang Anh, chặng đua có tên gọi chính thức là Grand Prix d'Europe. Tuy nhiên, vì chặng đua diễn ra trên đất Anh, nó cũng đồng thời được gọi là British Grand Prix - cái tên rất quen thuộc cho đến ngày nay.
Khác với lịch thi đấu hiện nay khi chặng mở màn thường diễn ra vào tháng 3, chặng đua F1 đầu tiên trong lịch sử được tổ chức vào ngày 13 tháng 5. Chỉ có bảy chặng mở màn khác được tổ chức muộn hơn trong lịch sử, đó là những năm 1951 (ngày 27/5), 1952 (ngày 18/5), 1961 (ngày 14/5), 1962 (ngày 20/5), 1963 (ngày 26/5), 1966 (ngày 22/5) và 2020 (ngày 5/7 - do tác động của đại dịch COVID-19).
Woodcote là khúc cua F1 đầu tiên mà các tay đua phải đối mặt
Từ năm 1952 đến 2011, Woodcote là khúc cua cuối cùng của Silverstone, nhưng trong chặng đua khai sinh World Championship, khúc cua ngoặt phải này lại là góc cua đầu tiên của đường đua dài 4,6 km. Chính vì vậy, nó trở thành khúc cua đầu tiên trong lịch sử đua F1.
Từ khúc cua này, các tay đua sẽ vượt qua sáu khúc cua khác - Copse, Maggots, Becketts, Chapel, Stowe và Club trước khi đến góc cua cuối cùng là Abbey. Pit lane và vị trí xuất phát được đặt giữa Abbey và Woodcote, với các xe xếp hàng theo đội hình 4 - 3 - 4.
Sự hiện diện của Hoàng gia Anh
Ước tính có đến 120.000 khán giả có mặt dọc đường đua trong chặng đua tại Silverstone. Trong số đó, vị khách danh giá nhất chính là Vua George VI - người đã đến cùng Nữ hoàng Elizabeth, Công chúa Margaret và các khách quý là Lord và Lady Mountbatten. Đây là lần duy nhất một vị vua đương triều tham dự một chặng đua xe hơi tại Vương quốc Anh.
Một Hoàng tử Thái Lan và một Nam tước Thụy Sĩ đã tranh tài tại chặng đua
Rất hợp lý cho một chặng đua có hoàng gia tham dự, khi danh sách đăng ký tranh tài cũng mang một hương vị quý tộc rõ rệt.
Trong số 21 tay đua xuất phát tại chặng đua F1 đầu tiên có Hoàng tử Birabongse Bhanudej Bhanubandh (được biết đến nhiều hơn với tên gọi Prince Bira hoặc B. Bira). Ông là một tay đua nổi tiếng và là thành viên của Hoàng gia Thái Lan, cùng với Nam tước Emmanuel "Toulo" de Graffenried - một tay đua Thụy Sĩ từng thắng chặng GP Anh năm 1949 trong kỷ nguyên trước khi F1 được khai sinh.
Prince Bira - tay đua Thái Lan duy nhất thi đấu F1 (cho đến khi Alexander Albon ra mắt năm 2019) đã giành vị trí thứ năm tại buổi phân hạng với chiếc Maserati của mình tại Silverstone. Tuy nhiên, ông phải bỏ cuộc tại chặng đua chính khi xe hết nhiên liệu. Tương tự, De Graffenried cũng không thể cán đích sau khi chiếc 4CLT- 48 tương tự gặp vấn đề về động cơ.
Họ của ba ứng viên sáng giá đều bắt đầu bằng "Fa"
Dù đã 13 năm tuổi khi bước vào tranh tài tại chặng khai màn World Championship, chiếc Alfa Romeo 158 với động cơ 1,5 lít siêu nạp (supercharged) 8 xy-lanh thẳng hàng, sản sinh công suất lên đến 420 hp vẫn đủ khiến nó trở thành chiếc xe đáng gờm nhất. Những thông số này đã giúp nhà sản xuất đến từ Italia chiêu mộ thành công bộ ba huyền thoại bao gồm Giuseppe "Nino" Farina, Luigi Fagioli và Juan Manuel Fangio, được giới mộ điệu trìu mến gọi là "Three Fs" - biểu tượng của tốc độ và kỹ thuật đỉnh cao.
Bộ ba này lập tức chứng tỏ sức mạnh áp đảo, chiếm trọn ba vị trí xuất phát đầu tiên trên những chiếc Alfa Romeo, trong khi tay đua người Anh Reg Parnell xếp thứ tư, kém ba tay đua dẫn đầu với khoảng cách chỉ một giây.
Trên đường đua, Farina, Fagioli và Fangio nhanh chóng tạo khoảng cách lớn so với phần còn lại của đoàn đua - trong đó bao gồm những chiếc Maserati, ERA, Talbot và Alta đã phần nào lỗi thời. Sự vượt trội về tốc độ, độ tin cậy và chiến lược của Alfa Romeo ngay lập tức giúp họ khẳng định vị thế dẫn đầu, biến cuộc đua khai màn trở thành màn trình diễn kinh điển của sức mạnh cơ khí và tài năng của các tay đua.
Sau 70 vòng đua và gần hai tiếng rưỡi thi đấu - trong đó bộ ba dẫn đầu đã thay đổi vị trí nhiều lần, Farina đã chiến thắng, dẫn trước đồng hương người Italia Fagioli 2,6 giây. Nhưng chính Parnell chứ không phải Fangio đã giúp Alfa hoàn thành cú hattrick tại bục podium sau khi tay đua Argentina buộc phải bỏ cuộc sớm do ống dầu bị vỡ - có thể là do va phải một kiện rơm ở Stowe.
Động vật hoang dã trở thành vị khách "không mời mà đến"
Mặc dù có lợi thế tốc độ rõ ràng, Alfa Romeo cũng đã gặp may mắn, có ba trong bốn xe của họ về đích sau khi chiếc Alfetta của Parnell va phải một "thành viên" không may của đàn thỏ rừng tại Silverstone. Theo báo cáo thời đó, con vật đã gây ra một vết lõm đáng kể trên thân xe của tay đua người Anh.
Độ tuổi trung bình của cả đoàn đua là 39
Độ tuổi trung bình của các tay đua xuất phát ở chặng mở màn năm nay tại Úc là khoảng 27 tuổi, nhưng độ tuổi trung bình tại chặng đua World Championship đầu tiên lại "trưởng thành" hơn nhiều - 39 tuổi.
Ba trong tổng số 21 tay đua tại Silverstone đã ngoài năm mươi (đó là những huyền thoại lão luyện từ thời tiền chiến - Luigi Fagioli 51 tuổi, Louis Chiron 50 tuổi, và Philippe Etancelin 53 tuổi), trong khi năm người khác trên 40 tuổi, bao gồm cả nhà vô địch Giuseppe Farina (43 tuổi).
"Em bé" của đội hình (nếu có thể gọi như vậy) là tay đua người Anh, Geoffrey Crossley, người lúc đó 29 tuổi - vẫn lớn hơn Max Verstappen 12 tuổi khi anh ra mắt F1.
Một nhạc công jazz về đích ở vị trí thứ 11
Đúng vậy, mình không đùa đâu! Một nhạc công jazz nổi tiếng thực sự đã tham gia chặng đầu tiên của World Championship, dù công bằng mà nói thì Johnny Claes đạt được nhiều thành công hơn với ban nhạc có cái tên tuyệt vời "Johnny Claes and the Clay Pigeons" so với khi ông tham gia F1.
Tay đua người Bỉ (sinh ra ở London) xếp hạng cuối cùng tại Silverstone với chiếc Talbot của mình trong vòng phân hạng, chậm hơn tới 18 giây so với chiếc Alfa đã dành pole của Farina, nhưng ít nhất anh đã về đích trong cuộc đua, về thứ 11 và chậm hơn nhà vô địch Farina sáu vòng.
Đội đua BRM ra mắt chiếc F1 trước cuộc đua
Đội đua mới nổi đến từ nước chủ nhà khi ấy là BRM đã hy vọng ra mắt chiếc Type 15 V16 của họ tại Silverstone, nhưng sau khi gặp vô số vấn đề kỹ thuật, chiếc xe màu xanh nhạt chỉ có thể hoàn thành một vài vòng trình diễn trước cuộc đua với người sáng lập đội là Raymond Mays cầm lái. Chiếc xe cuối cùng đã ra mắt Formula One chính thức tại trường đua Silverstone một năm sau đó.
Stirling Moss về nhì trong một cuộc đua phụ
Tay đua huyền thoại Sir Stirling Moss sau này đã giành chiến thắng tại British Grand Prix cả năm 1955 và 1957, nhưng tại chặng đua khai sinh F1 ở quê nhà, chàng trai 20 tuổi lúc bấy giờ chỉ xuất hiện trong cuộc đua phụ dành cho hạng mục 500cc, không phải sự kiện chính.
Stirling Moss gây ấn tượng khi duy trì vị trí dẫn đầu ở các phiên phân hạng và khi bước vào chặng đua chính, ông đã tham gia vào cuộc tranh đua nghẹt thở cho vị trí cao nhất trên podium. Tuy nhiên, vận rủi ập đến khi chiếc Cooper - JAP của ông gặp sự cố hỏng piston ngay ở khúc cua cuối cùng, buộc Moss phải chấp nhận vị trí á quân. Dù vậy, màn trình diễn xuất sắc của ông vẫn khẳng định được tài năng và bản lĩnh, đồng thời mang đến khoảnh khắc đáng nhớ khi Moss vinh dự được trực tiếp gặp Nhà Vua ngay trên đường đua.
Những sự kiện lịch sử này không chỉ đánh dấu khởi đầu của môn thể thao đua xe đỉnh cao, mà còn phản ánh một thời kỳ đặc biệt của F1 khi tốc độ, phong cách và sự quý tộc hòa quyện trong từng vòng đua.