Hầu hết các tay đua Formula 1 đều sở hữu bộ kỹ năng lái xe độc đáo mà phần lớn chúng ta khó có thể sánh kịp. Tuy nhiên, vẫn có một số kỹ thuật lái xe trong F1 có thể giúp ích cho bạn trong việc lái xe hằng ngày.
Những kỹ thuật về phanh và đánh lái khác nhau có thể giúp bạn điều khiển xe mượt mà hơn, nhanh nhẹn hơn và an toàn hơn - dù là trong một chuyến dạo chơi cuối tuần, hoặc nếu bạn muốn cải thiện tốc độ khi tham gia thi đấu trên đường đua.
Hãy cùng khám phá các kỹ thuật đó là gì, và chúng sẽ được áp dụng như thế nào.
Các tay đua Formula 1 phanh khi vào cua như thế nào?
Trong Công thức 1, phần lớn các pha vượt xe diễn ra ở khu vực phanh (braking zone). Tay đua nào phanh hiệu quả hơn sẽ có lợi thế lớn trước đối thủ. Một trong những kỹ thuật phanh mà các tay đua F1 sử dụng - và cũng có thể giúp bạn lái xe tốt hơn trên đường phố chính là trail braking.
Về cơ bản, trail braking là kỹ thuật vừa giảm tốc vừa vào cua cùng một lúc. Tuy nhiên, trong thực tế, nó phức tạp hơn chúng ta tưởng tượng. Vì nếu bạn đạp phanh tối đa trong khi bắt đầu đánh lái, bánh trước sẽ bị quá tải và xe sẽ mất hoàn toàn khả năng ôm cua.
Thay vào đó, trail braking được thực hiện bằng cách phanh mạnh khi xe còn chạy thẳng, sau đó từ từ nhả phanh khi bắt đầu đánh lái vào cua. Cách làm này cho phép bạn phanh muộn hơn trước khi vào cua, nhưng vẫn giảm đủ tốc độ để vào cua an toàn.
Đây có phải là kỹ thuật nên dùng hằng ngày không?
Hoàn toàn không!
Tuy nhiên, trong những tình huống mà bạn phát hiện khúc cua hơi muộn, kỹ thuật này có thể giúp xe vẫn vào cua được thay vì lao sang làn đường đối diện. Điều quan trọng cần nhớ là bạn phải nhả phanh một cách từ từ khi xoay vô-lăng để giữ độ bám cho bánh trước.
Về số kiểu heel-toe (heel-toe downshifting): một kỹ thuật khó để thành thạo
Khi kết hợp với trail braking, kỹ thuật về số kiểu heel-toe có thể giúp bạn giảm tốc độ xe nhanh hơn, so với việc chỉ dùng phanh riêng lẻ. Kỹ thuật này yêu cầu bạn giữ phanh bằng phần trước của bàn chân phải, đồng thời dùng mép ngoài của bàn chân phải để "nhấn ga nhẹ" (blip throttle), trong khi chân trái đạp côn (trên xe số sàn) để về số thấp hơn.
Đây là một kỹ thuật phức tạp và hiện nay không còn được sử dụng trong F1, do xe đua ngày nay đã dùng lẫy chuyển số sau vô-lăng và phanh bằng chân trái. Tuy vậy, với những người yêu xe số sàn, kỹ thuật mang đậm chất F1 cổ điển này vẫn là một cách hiệu quả để kiểm soát chiếc xe tốt hơn.
Giống như trail braking, việc về số khi phanh không phải là điều bạn nên làm hằng ngày. Nhưng trong những tình huống cần giảm tốc khẩn cấp, việc biết cách về số kiểu heel-toe khi đang phanh có thể giúp bạn làm chậm và ổn định xe nhanh hơn.
Bạn muốn vào cua an toàn hơn? Hãy dùng kỹ thuật "vào cua chậm, thoát cua nhanh"
Trong đua xe Công thức 1, kỹ thuật "vào cua chậm, thoát cua nhanh" (hay "slow in, fast out") là một nguyên tắc vào cua vừa nhẹ nhàng với chiếc xe, vừa giúp tránh việc vào cua quá đà gây mất thời gian. Khi áp dụng trên đường phố, khái niệm này đơn giản là một cách để đảm bảo bạn lái xe an toàn hơn, ngay cả trên mặt đường trơn trượt.
Về bản chất, kỹ thuật này sẽ giúp bạn tiếp cận được điểm giữa của khúc cua một cách an toàn nhất, từ đó bạn có thể tăng ga thoải mái khi đường bắt đầu thẳng trở lại.
Trong đua xe, kỹ thuật này mang lại lợi thế lớn trên các đoạn thẳng, bởi tay đua có thể sớm đạp ga ngay từ trong cua và đạt tốc độ cao hơn trước khi bước vào khúc cua tiếp theo. Còn trên đường phố, kỹ thuật "slow in, fast out" sẽ giúp lốp bền hơn và mang lại cảm giác lái mượt mà hơn. Bạn sẽ vào cua tự tin hơn, và hành khách cũng sẽ cảm thấy dễ chịu hơn với một chuyến đi êm ái, kể cả trên những cung đường đèo núi quanh co.
Càng điều khiển xe mượt, bạn càng lái nhanh và an toàn hơn
Kỹ thuật cuối cùng (nhưng cũng quan trọng nhất) giúp bạn cải thiện khả năng lái xe trên đường phố chính là giữ cho mọi thao tác thật mượt mà.
Phanh gắt, tăng ga đột ngột hay đánh lái quá mạnh đều gây áp lực lớn lên lốp và toàn bộ chiếc xe. Lái xe quá quyết liệt nhưng thiếu kỹ thuật thường dẫn tới chi phí sửa chữa cao hơn và phải bảo dưỡng xe thường xuyên hơn.
Thay vào đó, điều khiển mượt mà ở vô-lăng, phanh và chân ga sẽ mang lại cho bạn trải nghiệm lái dễ chịu hơn, giúp chiếc xe trở nên bền bỉ về lâu dài. Điều này không có nghĩa là bạn phải lái xe một cách chậm chạp hay "rụt rè". Bạn vẫn có thể lái xe đầy hứng khởi, nhưng các thao tác mượt mà sẽ giúp bạn đi nhanh hơn và ít hại xe hơn.
Chỉ cần quan sát tay lái của những tay đua F1 hàng đầu, bạn sẽ thấy họ không giật vô-lăng liên tục, trừ khi đang xử lý một pha trượt bánh. Phần lớn thời gian, mọi chuyển động đều rất êm ái, bởi sự mượt mà chính là chìa khóa giúp họ giữ cho chiếc xe ổn định và tránh mất kiểm soát ở tốc độ cao.
Hãy vận dụng những kỹ thuật lái xe của Formula 1 để lái xe tốt hơn trên đường
Trên thực tế, luôn có một khoảng cách khá xa giữa lý thuyết và thực hành. Do đó, bài viết không khuyến khích bạn áp dụng các kỹ thuật này ngay trên đường đi làm hằng ngày. Bạn cũng không nên thử chúng nếu chưa luyện tập trong môi trường an toàn như trường đua, sân tập lái hoặc một bãi đỗ xe bỏ trống.
Tuy vậy, việc hiểu nguyên lý cơ bản của các kỹ thuật lái xe F1, cũng như áp dụng chúng trên chính chiếc xe của bạn sẽ giúp những chuyến đi chơi cuối tuần trở nên thú vị hơn. Không chỉ vậy, chúng còn có thể giúp bạn lái xe an toàn hơn khi gặp đường trơn trượt, cũng như xử lý dễ dàng với các khúc cua khó nhằn.