Sau đây là Phương Anh, phóng viên thường trú của VNF1.com, với những thông tin độc quyền (hầu hết không chính xác) từ thế giới đua xe F1.
Tại Silverstone (Anh) vừa qua, trong khi 19 tay đua vật lộn với lốp, luật lệ và "phần mềm" của FIA, chỉ có đúng một cỗ máy băng qua vạch đích ở vị trí dẫn đầu mà không mắc một lỗi nào suốt cả chặng đua: xe an toàn.
Trong lúc dư luận mải tranh cãi xem Charles Leclerc hay George Russell mới là người xứng đáng giành chiến thắng, giới chuyên môn - những người có cái nhìn tỉnh táo đều đồng ý về một điều: cỗ máy trình diễn ổn định nhất tại Silverstone là chiếc Mercedes-AMG GT Black Series mang logo F1.
Nó dẫn đầu bốn vòng cuối cùng, không hề trượt bánh, không vượt giới hạn đường đua, không văng ra bãi sỏi ở khúc cua ở Stowe. Và quan trọng nhất là: khi lá cờ ca-rô phất xuống, nó vẫn đang ở đúng nơi mọi tay đua khao khát - vị trí dẫn đầu đoàn xe.
Thành tích này càng đáng nể nếu đặt cạnh phần còn lại của đoàn đua. Max Verstappen kết thúc cuộc đua của mình bằng cú xoay xe ở vòng 48 và một tràng chửi thề trên radio. Kimi Antonelli - tay đua dẫn đầu bảng tổng sắp thì gãy cánh gió, tụt khỏi top có điểm. Lewis Hamilton thì bị phạt năm giây vì xuất phát sớm. Trong một ngày mà gần như tất cả đều gặp trục trặc hoặc mắc sai lầm, chỉ có một cỗ máy giữ được kỷ luật tuyệt đối - và nó thậm chí không cần thay lốp.
Chân dung người chiến thắng
Đứng sau kỳ tích ấy là Bernd Mayländer, 54 tuổi, tài xế xe an toàn của F1 từ năm 2000 và là "tay đua" cao tuổi nhất trong cuộc đua tại Anh. Đây là mùa giải mà Mayländer vừa cán mốc 500 chặng đua và Mercedes trở lại làm nhà cung cấp độc quyền xe an toàn sau khi Aston Martin lặng lẽ rút lui.
Như vậy có nghĩa là "ngôi sao ba cánh" giờ đây có thể được xem là đội đua chiến thắng tại Silverstone?
Điều này thì chưa rõ. Nhưng chắc chắn một điều là ban tổ chức F1 vẫn đang bối rối để xem liệu có thể cập nhật thông tin về tay đua tân binh mới nổi này vào bảng xếp hạng và tạo nên "đội đua mới" với tên gọi FIA hay không.
Nhiều ý kiến (hầu hết đến từ Mercedes) cho rằng, do chiếc xe dẫn đầu mang thương hiệu ngôi sao ba cánh, điểm số của nó phải được tính cho đội đua Mũi tên bạc! Ý kiến này làm toàn thể paddock dậy sóng.
Còn đối với Mayländer, bản thân ông từ lâu đã quen với kiểu vinh quang này. Ông từng kể rằng sau mỗi chặng đua chạy nhiều vòng dẫn đầu, các tay đua hay trêu ông: "Hôm nay ông chạy nhiều vòng đấy, suýt thắng cả cuộc đua rồi." Tuy nhiên, tại Silverstone, ông đã biến chữ "suýt" thành hiện thực. Những tay đua nhanh nhất hành tinh, mỗi người ngồi trong một cỗ máy trăm triệu USD, xếp hàng ngoan ngoãn phía sau một chiếc coupe và không ai dám "ho he".
Luật vẫn được thực thi "nhất quán"
Cần nói thêm cho công bằng: chiến thắng này không phải chuyện may rủi. Nó được FIA dàn dựng chu đáo với lý do "lỗi phần mềm".
Để hiểu vì sao đây được coi là một "chiến thắng", cần biết một luật nhỏ. Mỗi khi xe an toàn ra đường, cả đoàn phải nối đuôi bò theo sau nó và cấm tuyệt đối vượt mặt. Muốn cuộc đua có một cái kết gay cấn, xe an toàn phải kịp rẽ vào pit trước khi hết vòng, trả lại ít nhất một vòng "xanh" (green flag lap - vòng đua dưới điều kiện cờ xanh, diễn ra sau khi xe an toàn rời đường đua và cuộc đua được khởi động lại) để các tay đua bung hết tốc lực tranh nhau về đích.
Ở Silverstone, cái vòng "xanh" ấy không bao giờ đến. Sau khi Verstappen nằm lại trong bãi sỏi, ban điều hành bắt đầu quy trình dọn dẹp để chuẩn bị tái xuất phát: cho những xe bị bắt vòng (lapped cars) chạy vượt lên, về lại đúng thứ tự. Nhưng rồi bảng thông báo lại bật đèn gọi xe an toàn vào pit sớm hơn một vòng so với luật cho phép. Đến lúc ai đó nhận ra thì đã quá muộn để sửa: theo quy định, cả đoàn vẫn buộc phải chạy hết nốt cái vòng đang dang dở, mà cái vòng dang dở đó, xui thay, lại chính là vòng cuối cùng.
Kết quả là màn tái xuất phát cuộc đua bị huỷ, còn cỗ máy dẫn đầu ung dung đưa cả đoàn về đích ở tốc độ của một buổi chiều Chủ nhật thảnh thơi.
Bốn năm trước, tại Abu Dhabi, cũng chính hệ thống ấy đã phạm một sai lầm và cho cuộc đua tái khởi động, tước đi một chức vô địch thế giới của Hamilton. Năm nay, nó đã trưởng thành. Nó đã học được từ vấp ngã. Và lần này, nó làm điều ngược lại một cách hoàn hảo, đảm bảo nhà vô địch xứng đáng nhất - chiếc xe an toàn không bao giờ bị ai qua mặt. Cùng một sai lầm, hai kết cục trái ngược, và cả hai lần ban tổ chức đều trịnh trọng khẳng định "quy trình đã được tuân thủ đúng".
Toto Wolff - trưởng đội Mercedes vốn từng nếm mùi cay đắng ở Abu Dhabi 2021 còn nói nửa đùa rằng ông thà để cho cái kịch bản xảy ra vào năm ấy tái diễn để còn có… cơ hội trả thù quá khứ. Còn về phía tay đua Red Bull vừa văng khỏi vị trí podium thì anh phát biểu một tràng trên radio mà chúng tôi không tiện nhắc lại ở đây.
Nếu xét về thi hành luật, đó không phải là bối rối, đó là sự nhất quán.
Chiếc xe được chọn
Đám đông 564.000 khán giả - kỷ lục về lượng người dự khán trong lịch sử môn thể thao này đáp lại màn trình diễn bằng một tràng la ó vang dội. Giới quan sát tinh ý đều hiểu đây là hình thức tôn vinh cao nhất mà một trường đua Anh quốc có thể dành cho một kết quả: sự ghen tị tập thể.
Điều khiến cỗ máy này trở nên đáng nể không nằm ở tốc độ, mà nó là chiếc xe được chọn trong buổi chiều hôm ấy ở Silverstone. Trong khi các đội chi hàng trăm triệu USD để rồi vẫn gãy cánh gió, cháy lốp và va vào nhau, chiếc xe an toàn hoàn tất 100% quãng đường được giao, giữ nguyên vị trí dẫn đầu từ lúc lăn bánh ra đường đua cho tới khi cờ ca-rô phất xuống, và tuyệt đối không để mất một vị trí nào. Chủ yếu vì phía sau nó, theo luật, không ai được phép vượt.
Không phải không có kẻ liều lĩnh. Trong hỗn loạn, Carlos Sainz - tay đua của Williams đã cả gan vượt lên trước nhà vô địch đang cầm đèn. Công lý đến ngay lập tức và tàn nhẫn: một án phạt cộng thêm hẳn một vòng đua - thứ hình phạt hiếm đến mức nhiều người còn chẳng biết nó tồn tại. Thông điệp gửi tới toàn bộ pit lane rất rõ ràng: ngươi không được vượt qua nhà vua.
Đó là thứ triết lý mà cả Ferrari, Mercedes lẫn Red Bull vẫn đang loay hoay đi tìm: muốn về nhất, đôi khi chỉ cần đừng chạy nhanh quá.
Tương lai đang gọi tên
Khi được hỏi về kế hoạch sắp tới, Bernd Mayländer tỏ ra thận trọng nhưng đầy tham vọng.
"Belgian Grand Prix ở Spa. Trời hay mưa ở đó lắm", ông nói, giọng đầy hy vọng. "Tôi nghe nói mùa này ai cũng than phiền về độ tin cậy. Còn tôi thì lúc nào cũng sẵn sàng ra sân. Có lẽ đã đến lúc người ta trao cho tôi số xe chính thức."