Công thức 1 là môn thể thao thiên về tốc độ. Việc chế tạo ra những chiếc xe nhanh nhất hành tinh không hề dễ dàng, thế nhưng các kỹ sư F1 luôn làm việc chăm chỉ để chế tạo ra những chiếc xe nhanh đến mức khó tin.
Nhưng bạn có thắc mắc, qua nhiều năm như vậy, kỷ nguyên F1 nào là kỷ nguyên nhanh nhất lịch sử?
Nói chung, kỷ nguyên F1 nhanh nhất có lẽ là giai đoạn từ 2014 - 2021. Cuối những năm 2010 là khoảng thời gian người ta được chứng kiến nhiều kỷ lục vòng đua trong quá khứ bị thế hệ mới phá vỡ.
Những chiếc xe từ đầu những năm 2000 vẫn giữ một số kỷ lục thời gian hoàn thành vòng đua, và chắc chắn là chúng không hề chậm, khi mà tốc độ đua trung bình nhanh nhất thuộc về một chiếc xe vào năm 2003.
Tuy nhiên, việc so sánh các kỷ nguyên khác nhau khá khó vì vẫn có một số yếu tố ảnh hưởng đến tốc độ của chiếc xe. Bên cạnh đó, tốc độ tối đa không phải là yếu tố duy nhất cần xem xét trong F1.
Kỷ nguyên nào có xe đua F1 nhanh nhất?
Việc định nghĩa chiếc xe "nhanh nhất" không phải là nhiệm vụ đơn giản! Ngay cả khi bạn đạt tốc độ tối đa trên đường đua, bạn vẫn có thể không phải là nhanh nhất trong suốt cuộc đua. Ví dụ, Aston Martin dù có tốc độ cao nhất được ghi nhận trong mùa giải 2021 là 360 km/h nhưng họ không thắng một chặng đua nào. Thậm chí đội cũng chẳng có thành tích xuất sắc ở các buổi phân hạng.
Có thể nói, chiếc xe nhanh nhất trong Công thức 1 là một chiếc xe "hoàn hảo", chứ không nhất thiết phải là một chiếc tên lửa trên đoạn đường thẳng hoặc khi qua các góc cua.
Chiếc xe F1 nhanh nhất hoàn toàn có thể đạt được vòng đua nhanh nhất, tuy nhiên F1 có nhiều thứ hơn là chỉ là vòng đua nhanh nhất. Ví dụ, các đường đua khác nhau có những đặc điểm khác nhau, vì vậy dù một chiếc xe có thể cực kỳ nhanh trên một đường đua, nó vẫn có thể gặp khó khăn ở một đường đua khác.
Chiếc xe F1 thống trị nhất
Để xác định chiếc xe nào có hiệu suất tốt nhất trên các đường đua khác nhau, chúng ta phải nhìn lại xem chiếc xe nào đã thống trị trong suốt một mùa giải. Điều này có nghĩa là cho dù một chiếc xe có nhanh đến đâu, nó chưa chắc là chiếc xe F1 nhanh nhất mọi thời đại.
Chắc hẳn thời kỳ thống trị đầu tiên hiện lên trong tâm trí của hầu hết mọi người là kỷ nguyên của Schumacher. Chiếc Ferrari F2004 đã giành chiến thắng bảy chặng đua liên tiếp từ GP Châu Âu 2004 đến GP Hungary 2004. Schumacher đã san bằng kỷ lục của Alberto Ascari - cũng được lập trên một chiếc Ferrari vào năm 1952.
Tuy nhiên, kỷ lục đó đã sớm bị phá vỡ bởi Sebastian Vettel với chiếc Red Bull RB9 (trong mùa giải 2013). Tay đua trẻ người Đức đã giành chiến thắng đáng kinh ngạc trong chín chặng đua liên tiếp, và kỷ lục đó vẫn còn duy trì cho đến ngày nay.
Có thể nói, Red Bull RB9 là chiếc xe thống trị nhất trong lịch sử F1, và có thể vị thế đó sẽ tiếp tục được tuy trì trong một thời gian dài. Ngoài ra, Vettel cũng đã giành được 16 podium và 13 chiến thắng trong 19 cuộc đua ở năm đó.
Kỷ nguyên F1 nhanh nhất
Việc so sánh các mốc kỷ nguyên khác nhau là không hề dễ dàng. Người hâm mộ F1 thường chỉ so sánh xe mới với xe cũ, hay tay đua mới với thế hệ trước.
Không giống như phần lớn các môn thể thao khác, mỗi kỷ nguyên trong F1 là độc nhất. Bạn sẽ không bao giờ biết chắc chắn liệu Hamilton có giỏi hơn Senna hay không. Bạn cũng không thể so sánh Vettel với Fangio. Rõ ràng là bạn không thể chứng minh được điều gì nếu không đặt cả hai vào cùng một chiếc xe trên cùng một đường đua.
Ngay cả khi bạn làm được điều đó thì vẫn còn có những biến số không lường trước. Điều gì sẽ xảy ra nếu chiếc xe đang được sử dụng không phù hợp với phong cách đua của các tay đua? Điều gì sẽ xảy ra nếu đường đua họ đang thi đấu không phù hợp với một trong số họ?
Nghe thì có vẻ giống như những lời bào chữa, nhưng thực sự chúng chính là những yếu tố quan trọng cần được xem xét. Sự đa dạng của các phong cách đua mà bạn nhìn thấy ở F1 là một phần khiến môn thể thao này trở nên thú vị và hấp dẫn người xem.
Mỗi kỷ nguyên đều có những quy tắc khác nhau
Mỗi năm, các quy tắc đều được điều chỉnh và thay đổi. Trong một số trường hợp, một cuộc "cách mạng" lớn trong bộ quy tắc có thể làm "rung chuyển" cả đường đua, chẳng hạn như sự thay đổi quy định về động cơ vào năm 2014 đã "chuyển" quyền thống trị từ Red Bull sang Mercedes.
Mỗi thời đại là duy nhất
Sự thay đổi về các quy tắc đi đôi với một thực tế rằng mỗi kỷ nguyên của F1 là độc nhất vô nhị. Những chiếc xe không chỉ trông khác nhau về ngoại hình mà còn trong cả cách vận hành của chúng nữa.
Ngoài ra, hệ thống giảm lực cản (DRS) là thứ chưa từng có trên bất kỳ chiếc xe nào vào trước năm 2011. Đây là thứ mới chỉ xuất hiện được khoảng hơn một thập kỷ, nhưng nó mang lại cho thế hệ xe đua hiện tại một sự khác biệt lớn với lợi thế về tốc độ so với các thế hệ trước đó.
Những bộ lốp đã qua sử dụng
Lốp xe là yếu tố tạo ra sự khác biệt lớn về tốc độ của xe. Sự khác biệt lớn nhất cần xem xét là sự tương phản giữa lốp trơn và lốp có rãnh. Trong đó, lốp trơn giúp xe bám đường hơn, giúp tay đua vào cua nhanh hơn.
Lốp trơn được ưa chuộng hơn trong các cuộc đua vì chúng có bề mặt tiếp xúc lớn hơn so với lốp có gai. Ngược lại, rãnh ở một số lốp cũ làm cao su rơi ra khỏi đường nhựa, đồng nghĩa xe đua có ít khả năng bám đường hơn. Nói chung là càng có nhiều cao su tiếp xúc với đường đua thì xe của bạn càng có khả năng bám đường tốt hơn.
Kỷ nguyên nhanh nhất ở F1
Kỷ nguyên nhanh nhất của F1 diễn ra từ năm 2017 đến năm 2021. Trong thời gian này, chúng ta đã chứng kiến một số kỷ lục về tốc độ bị phá vỡ. Nhiều kỷ lục thời gian vòng đua trong số này vẫn còn tồn tại từ thời thống trị của Schumacher và Ferrari vào giữa những năm 2000. Chúng ta thậm chí còn thấy tốc độ tối đa không chính thức mới do Valtteri Bottas đặt ra là 376 km/h.
Nhưng chính xác thì tại sao những chiếc xe này lại nhanh như vậy? Có một số thay đổi quy tắc quan trọng được thực hiện vào năm 2017 cho phép xe F1 chạy nhanh hơn nhiều. Đầu tiên là, những chiếc xe sẽ được thiết kế với chiều rộng 2m (trước đó là 1,8m).
Sự gia tăng chiều rộng này đã mang lại nhiều diện tích bề mặt hơn cho chiếc xe, giúp tăng đáng kể downforce và tốc độ vào cua.
Động cơ hybrid cũng đã được cải tiến để tạo ra công suất 1.000 hp. Các bộ phận của cánh cũng được sắp xếp hợp lý để tạo ra ít lực cản hơn, từ đó đạt được tốc độ tối đa lớn hơn. Trên hết, lốp sau lớn hơn giúp xe bám đường hơn rất nhiều.
| Kỷ nguyên | Đặc điểm động cơ | Tốc độ tối đa |
|---|---|---|
| 1950 - 1951 | 4,5L NA (hoặc 1,5L Compressor) | 280 km/h |
| 1952 - 1953 | 2,0L NA (hoặc 0,5L Compressor) | 280 km/h |
| 1954 - 1960 | 2,5L NA | 290 km/h |
| 1961 - 1965 | 1,5L | 260 km/h |
| 1966 - 1986 | 3,0L NA (hoặc 1,5L Supercharged) | 340 km/h |
| 1987 - 1994 | 3,5L NA | 340 km/h |
| 1995 - 2005 | 3,0L V10 | 370 km/h |
| 2006 - 2013 | 2,4L V8 | 340 km/h |
| 2014 - nay | 1,6L Turbo Hybrid | 370 km/h |
Cạnh tranh mạnh mẽ từ đầu những năm 2000
Đầu những năm 2000 là một kỷ nguyên đáng kinh ngạc khác của F1. Từ năm 2002 đến năm 2005, chúng ta đã chứng kiến những kỷ lục thời gian vòng đua được thiết lập bởi những chiếc xe cực kỳ nhanh. Một số kỷ lục trong số đó vẫn còn tồn tại cho đến ngày nay. Chiếc xe ấn tượng nhất thời kỳ này chính là Ferrari F2004.
Những chiếc xe này có động cơ V10 tuy nhẹ nhưng mạnh mẽ với hệ thống kiểm soát độ bám đường và ABS, cho phép chúng giảm công suất một cách chính xác và dừng lại đúng lúc. Hai yếu tố này cho phép tay đua bức tốc mạnh mẽ hơn nhiều so với bình thường.
Khí động học của những chiếc xe vào giữa những năm 2000 có thể khá đơn giản nhưng rất hiệu quả. Những chiếc xe này tạo ra rất ít lực cản, vậy nên chúng chạy rất nhanh.
Trên thực tế, tay đua Juan Pablo Montoya vẫn giữ kỷ lục về tốc độ tối đa chính thức nhanh nhất của một chiếc F1 với tốc độ 372 km/h (trong quá trình thử nghiệm ở Monza năm 2005). Điều ấn tượng hơn là thời đó vẫn chưa có DRS!
Đâu là mùa giải nhanh nhất của F1?
2020 là năm nhanh nhất đối với F1. Động cơ V6 1,6 lít đang ở trên đỉnh cao trong quá trình phát triển, những chiếc xe được trang bị nhiều cánh và tấm khí động khác nhau giúp chúng có thêm downforce, từ đó tăng độ bám đường. Một số kỷ lục về tốc độ và thời gian vòng đua đã bị phá trong mùa giải 2020.
Tại buổi phân hạng ở Ý, Lewis Hamilton đã lập vòng đua nhanh nhất lịch sử F1. Anh đã phá kỷ lục về tốc độ trung bình cao nhất trong một vòng đua. Anh duy trì tốc độ trung bình 264 km/h trên toàn bộ đường đua Monza.
Vào năm 2020 và 2021, chúng ta cũng đã chứng kiến một số kỷ lục vòng đua bị phá vỡ, mặc dù chúng đã tồn tại hơn một thập kỷ. Cụ thể như trong bảng dưới đây.
| Đường đua | Tay đua | Mùa giải |
|---|---|---|
| Imola | Lewis Hamilton | 2020 |
| Portimao | Lewis Hamilton | 2020 |
| Barcelona | Max Verstappen | 2021 |
| Monaco | Lewis Hamilton | 2021 |
| Red Bull Ring | Carlos Sainz Jr | 2020 |
| Silverstone | Max Verstappen | 2020 |
| Hungaroring | Lewis Hamilton | 2020 |
| Zandvoort | Lewis Hamilton | 2021 |
| Mexico City | Valtteri Bottas | 2021 |
| Losail | Max Verstappen | 2021 |
| Jeddah | Lewis Hamilton | 2021 |
| Yas Marina | Max Verstappen | 2021 |
Như vậy, chúng ta đã chứng kiến tổng cộng 12 kỷ lục lap đua bị phá vỡ chỉ trong hai mùa giải nói trên. Đa số trong đó là những kỷ lục đã tồn tại từ giữa những năm 2000.
Điều này cho thấy xe đã nhanh đến mức nào vào giữa những năm 2000, và chúng đã phát triển nhanh như thế nào cho tới năm 2021.
Chiếc xe F1 nhanh nhất mọi thời đại
Chiếc xe F1 nhanh nhất mọi thời đại là Mercedes W11 và Ferrari F2004. Cả hai chiếc xe này đều cực kỳ vượt trội và đều đã lập nhiều kỷ lục về tốc độ và vòng đua tính đến thời điểm này. Tuy nhiên, nếu chiếc Ferrari F2004 mà có lốp trơn, ERS và DRS, rất có thể nó sẽ nhanh hơn chiếc Mercedes W11.
Hãy cùng tìm hiểu thêm về hai chiếc xe này và một số chiếc khác...
Ferrari F2004
Ferrari F2004 là một trong những chiếc xe thống trị nhất trong lịch sử môn thể thao F1, với thành tích 15 chiến thắng và 30 podium trong 20 chặng đua. Chiếc xe mang tính biểu tượng này được nhiều người coi là chiếc xe F1 nhanh nhất từng được chế tạo từ trước tới nay.
Nó chắc chắn là một ứng cử viên sáng giá cho những vị trí dẫn đầu về chiếc xe F1 nhanh nhất trong lịch sử. Nếu bạn cho nó bộ lốp trơn, DRS và ERS, nó gần như chắc chắn có thể "out trình" tất cả những chiếc xe F1 ngày nay.
F2004 có thể nhanh như vậy là vì Ferrari đã tập trung rất nhiều vào khả năng tăng độ bám ở phía sau. Một khung gầm mới và cải tiến được chế tạo với trọng lượng cực kỳ nhẹ cũng đã giúp ích rất nhiều cho đội.
Bản thân tay đua Michael Schumacher đã đóng góp rất nhiều vào chiếc xe. Cùng với Jean Todt và Ross Brawn, họ đã tạo nên "đội ngũ trong mơ" ở Công thức 1.
Mercedes-Benz W11
Chiếc Mercedes-Benz W11 (mùa giải 2020) cũng có thể dễ dàng cạnh tranh danh hiệu chiếc xe nhanh nhất trong lịch sử F1. Mặc dù Mercedes đã thống trị môn thể thao này kể từ năm 2014, nhưng rõ ràng W11 hoàn toàn là một "con mãnh thú" khác biệt.
Ngay cả với sự gián đoạn do đại dịch COVID-19, ngay từ đầu mùa giải 2020, chiếc xe này đã nhanh đến không ngờ. W11 đã giành được nhiều kỷ lục vòng đua trong mùa giải 2020, phá vỡ nhiều kỷ lục đã tồn tại trong gần hai thập kỷ.
Chiếc xe này cũng thống trị hoàn toàn khi giành được 13 chiến thắng và 25 lần lên podium chỉ sau 17 chặng đua, giúp Hamilton giành chức vô địch thế giới lần thứ bảy tại GP Thổ Nhĩ Kỳ với bốn chặng đua còn lại. W11 chắc chắn sẽ đi vào sử sách của F1.
Red Bull RB6
Red Bull RB6 mặc dù không phải là chiếc Red Bull nổi bật nhất từng được chế tạo (danh hiệu đó thuộc về chiếc RB9 của mùa giải 2013) nhưng lại là một chiếc xe cực kỳ nhanh. Có thể RB9 đã dẫn trước rất nhiều đối thủ, nhưng RB6 lại khẳng định nó là chiếc xe tạo ra downforce nhiều nhất nếu so với bất kỳ chiếc xe nào trong lịch sử môn thể thao này.
Trong F1, downforce là vua! Mùa giải 2010 với sự góp mặt của chiếc Red Bull RB6 là một trong những trận chiến sát sao trong môn thể thao này, với bốn tay đua cạnh tranh giành danh hiệu vô địch ở chặng đua cuối cùng. Tuy nhiên, điều này không có nghĩa là RB6 không nhanh.
Điều ấn tượng ở RB6 là khả năng vào cua tốc độ cao. RB6 có lượng downforce lớn đến mức nó có thể vào cua nhanh hơn nhiều so với những chiếc xe khác. Ví dụ, chiếc xe có thể vượt qua góc cua số 9 của đường đua Catalunya, nơi mà ngay cả những chiếc xe F1 hiện đại cũng phải bị "nhấc" lên một chút!
Mặc dù RB6 vẫn có thể thua W11 và F2004 về tốc độ tổng thể, nhưng nó xứng đáng được nhắc đến trong danh sách này. RB6 cho thấy việc một đội đua có thể tìm ra kẽ hở trong các quy tắc và từ đó tạo ra một trong những chiếc xe có downforce cao nhất từng được sử dụng.
BAR Honda 2006
Nếu bạn đang tìm kiếm chiếc xe có tốc độ tối đa cao nhất trong lịch sử F1 thì đó chính là chiếc Honda BAR 2006 bản sửa đổi. Đội đua Honda đã từng đưa một trong những chiếc xe đời 2006 của họ đến vùng đồng bằng muối Bonneville ở Utah. Họ loại bỏ cánh gió sau để giảm lực cản và thiết lập chiếc xe để đạt tốc độ tối đa.
Chiếc xe đạt tốc độ tối đa 395 km/h. Ngoài việc thiếu cánh gió sau, đội Honda tuyên bố rằng đây là một chiếc xe hoàn toàn hợp lệ với tất cả các quy định kỹ thuật của FIA. Tốc độ này đã được thiết lập chỉ đơn thuần đến từ việc lắp ráp xe và loại bỏ cánh sau, và rõ ràng là nó nhanh hơn nhiều so với khả năng nó có trên đường đua!
Tóm lại
Kỷ nguyên nhanh nhất của F1 là ở hai mùa giải 2020 và 2021. Mặc dù có thể không đáng được gọi là một "kỷ nguyên", nhưng hai năm này đã chứng kiến các kỷ lục vòng đua và kỷ lục tốc độ kéo dài hàng thập kỷ bị phá vỡ.