Sau tổng cộng hàng trăm ngày trôi qua và hàng chục chặng đua kịch tính, mùa giải F1 nào cuối cùng rồi cũng phải đến hồi kết. Cùng với 10 đội đua, những chiếc xe đua đã "chiến đấu" hết mình tại các đường đua trên khắp thế giới.
Vào cuối mùa giải, có lẽ đã đến lúc chúng phải nghỉ ngơi...
Do phải sửa chữa hỏng hóc và nâng cấp phụ tùng, các đội đua cần chế tạo nhiều khung gầm cho mỗi chiếc xe của mình. Đôi khi, con số này có thể lên đến 7 chiếc, tùy thuộc vào nguồn lực của đội.
Vậy sau khi một mùa giải kết thúc, những chiếc xe đua F1 sẽ "nghỉ hưu" ở đâu? Dưới đây là một vài lựa chọn phổ biến.
Trong viện bảo tàng
Sau khi mùa giải kết thúc, tất cả các đội đua đều phải trả lại hệ thống động lực, hộp số và các bộ phận khác mà họ đã thuê cho các nhà cung cấp của mình. Lúc này, xác xe sẽ không thể tự di chuyển được. Thay vào đó, chúng sẽ "tìm thấy một cuộc sống mới" trong các viện bảo tàng.
Ví dụ, rất nhiều chiếc xe danh giá của McLaren hiện được trưng bày tại sảnh Trung tâm Công nghệ của hãng.
Tuy nhiên, phần lớn xe McLaren lại đang nằm ở một cơ sở tối mật có tên là Đơn vị 2 (Unit 2), nơi rất ít người hâm mộ có thể tiếp cận. Cơ sở này hiện chứa khoảng từ 50 - 75 chiếc xe F1 đã "nghỉ hưu", bao gồm cả những chiếc do Alain Prost và Lewis Hamilton lái. Đặc biệt, ở đây còn có một nguyên mẫu xe độc nhất vô nhị (dùng động cơ Lamborghini) do Ayrton Senna từng chạy thử nghiệm.
Trên đường chạy thử
Với mục đích đưa F1 đến với nhiều nơi trên khắp thế giới, một vài đội giữ lại một số ít xe để thực hiện các cuộc chạy thử (demo run). Những chiếc xe đời cũ này được sơn lại cho giống với ngoại hình của phiên bản xe hiện tại, trong khi vẫn sử dụng động cơ V8 cũ.
Ví dụ, trước thềm sự kiện tại Saudi Arabia năm 2021, Red Bull đã mang chiếc RB8 (sử dụng trong mùa giải 2012) tới chạy quanh đường phố của Jeddah. Tương tự, vào năm 2016, Max Verstappen cũng đã lái chiếc RB7 trên một con dốc tuyết đặc biệt ở Kitzbuhel, Áo với lốp Pirelli đính đá và xích tuyết.
Làm quà cho tay đua
Một vài đội thậm chí đã tặng luôn xe cho các tay đua của họ. Ví dụ, Benetton đã tặng cho Michael Schumacher những chiếc xe đời 1994 và 1995. Hiện chúng đang được trưng bày trong một khu triển lãm cách quê hương của anh chỉ vài dặm.
Tương tự, Fernando Alonso cũng trưng bày những chiếc xe mà mình từng đoạt danh hiệu năm 2005 và 2006 trong bảo tàng của riêng mình ở Tây Ban Nha (nằm cạnh một đường đua go-kart). Charles Leclerc cũng đã tặng chiếc Ferrari trong mùa giải 2019 của mình cho một viện bảo tàng. Anh từng nói đùa rằng lý do anh đưa vào viện bảo tàng là bởi vì chiếc xe quá lớn để đưa vào phòng khách nhà anh.
Tuy nhiên, có một sự thật thú vị là Jenson Button lại không được Mercedes tặng chiếc Brawn BGP001 (được đội sử dụng trong mùa giải 2009), mặc dù điều khoản này nằm trong hợp đồng của anh. Button sau đó đã đưa Mercedes ra tòa để giải quyết sự vụ.
Trong bộ sưu tập riêng
Nếu bạn có dư vài triệu đô la, bạn hoàn toàn có thể sở hữu một chiếc xe F1 cho riêng mình. Tuy nhiên, bạn sẽ cần phải chờ một thời gian tương đối dài. Khi một mùa giải kết thúc, xe F1 vẫn còn giữ lại trên mình nhiều yếu tố kỹ thuật có giá trị, có thể sẽ được đưa lên mẫu xe của năm tiếp theo. Vì vậy, các đội sẽ không giao xe cho bạn ngay lập tức.
Năm 2013, chiếc Mercedes của Juan Manuel Fangio được bán với giá 19,3 triệu bảng Anh. Nó trở thành chiếc xe F1 đắt nhất từng được bán đấu giá công khai.
Thậm chí, ngay cả những tay đua cũng đã vào cuộc. Năm 2020, Sebastian Vettel đã mua đứt chiếc Williams FW14B (từng đoạt danh hiệu năm 1992 cùng Nigel Mansell).
Vào chương trình kiểm tra
Những chiếc xe đua cũ cũng có thể được sử dụng để những tay đua trẻ chạy thử, hoặc được dùng cho các bài kiểm tra lốp của Pirelli. Thường thì các đội được yêu cầu phải sử dụng xe đã ngừng hoạt động ít nhất hai năm. Tuy nhiên vào cuối năm 2021, với những thay đổi về quy định được áp dụng từ mùa giải sau đó, các đội đã được phép sử dụng luôn xe thử nghiệm thích nghi (adapted mule car) cho các bài kiểm tra lốp 18 inch.
Cụ thể trong bài thử nghiệm lốp này, Ferrari đã sửa đổi chiếc xe năm 2020 của họ, trong khi Mercedes sử dụng chiếc xe giành chức vô địch năm 2019 của mình. Ngược lại, Alpine thì chọn sửa đổi một chiếc Renault RS18.
Trong các cuộc đua của lịch sử
Thời gian tồn tại của xe đua ở F1 có thể đã kết thúc, nhưng "cuộc sống đua xe" của chúng thì không. Các sự kiện đua xe cổ như Goodwood Revival hoặc Historic Grand Prix of Monaco cho phép các chủ xe tư nhân mang những chiếc xe quay trở lại với công chúng.
Ngoài ra, những chủ xe giàu có với ước mơ trở thành những Schumacher, Niki Lauda hoặc Kimi Raikkonen cũng có thể tham gia Corse Clienti (chương trình khách hàng siêu VIP) của Ferrari, để lái những chiếc xe của các thần tượng tại sự kiện Ferrari Racing Days.
Trên dàn rã phụ tùng
Trung bình có khoảng 80.000 linh kiện trong mỗi chiếc xe F1. Vì vậy vào cuối mỗi mùa giải, luôn có rất nhiều phụ tùng đổ ngược về xưởng của các đội. Tùy thuộc vào quy định của FIA, một khi những chiếc xe bị "lột bỏ", một số bộ phận có thể được tái sử dụng cho xe của năm tiếp theo. Đồng thời, những bộ phận khác cũng có thể được giữ lại trong trường hợp cần thiết.
Đôi khi, các đội cũng sẽ bán bớt các chi tiết của thân xe. Khi đó, người hâm mộ có thể mua về một vài bộ phận trên chiếc xe yêu thích của mình. Ví dụ, họ có thể mua mâm xe về làm bàn cà phê như trong hình ảnh dưới đây chẳng hạn.
