Sebastian Vettel cũng có thể mắc sai lầm. Grand Prix Canada 2011 là minh chứng rõ ràng nhất cho điều đó.
Như nhiều chặng đua khác ở mùa giải năm đó, Vettel kiểm soát cuộc đua tại Montreal. Nhưng anh chỉ làm được điều đó trong 69 vòng rưỡi của 70 vòng. Ở vòng cuối, Jenson Button tạo áp lực trực tiếp. Vettel thoáng lệch khỏi vệt khô khiến chiếc xe trượt ngang trong khoảnh khắc, và Button lập tức tận dụng để vượt lên.
Hôm nay tôi may mắn theo nhiều cách, nhưng đây vẫn là một chiến thắng rất ngọt ngào. Có lẽ là chặng đua hay nhất của tôi từ trước đến nay...
Jenson Button
Trường đua Gilles Villeneuve vốn nổi tiếng khắc nghiệt và thường tạo ra những chặng đua nhiều biến cố. Tuy nhiên, lần này còn đặc biệt hơn. Thời tiết lúc đó xấu đến mức cuộc đua phải xuất phát sau xe an toàn. Bernd Maylander tiếp tục phải dẫn đoàn thêm bốn lần nữa trước khi buổi chiều khép lại. Mưa lớn áp đảo. Sau khoảng 45 phút thi đấu, khi các xe mới đi được 15 vòng dưới xe an toàn, ban tổ chức quyết định treo cờ đỏ.
Đó là quyết định đúng và đúng thời điểm. Mưa sau đó còn dữ dội và kéo dài. Khi mưa yếu dần rồi dừng hẳn, mặt đường vẫn gần như ngập nước. Đến lúc xe an toàn lại dẫn đoàn ra để tái khởi động, đã hơn hai giờ trôi qua kể từ khi cuộc đua bị tạm dừng.
Vettel xuất phát từ pole như thường lệ, nhưng lần này lợi thế của anh ít hơn bình thường. Khoảng cách chỉ dưới hai phần mười giây. Fernando Alonso lần đầu xuất phát hàng đầu trong mùa giải và tin rằng Ferrari có cơ hội.
Alonso nói: "Đây luôn là một trong những đường đua hợp với Ferrari, vì nó không có các góc cua thực sự nhanh, nên việc chúng tôi thiếu downforce sẽ bớt là vấn đề hơn mọi khi..."
Red Bull cũng dự đoán Montreal sẽ là một trong những chặng khó khăn hơn với họ. Xe Red Bull thường vượt trội ở các góc cua nhanh, nơi độ bám khí động học quyết định tất cả.
Vettel vì thế nói: "Tất nhiên tôi vui vì giành pole, nhưng thật ra tôi cũng hơi bất ngờ..."
Cách nói này mang tính thận trọng. Nó không có nghĩa Red Bull yếu, mà là họ không coi Montreal là nơi "thuận tay" nhất.
Thực tế, Red Bull vẫn rất mạnh. Mark Webber phân hạng thứ tư - đứng sau hai chiếc Ferrari. Kết quả đó càng đáng chú ý vì Webber bỏ lỡ buổi đua thử sáng thứ Bảy do trục trặc KERS (hệ thống thu hồi động năng khi phanh và xả thêm công suất để tăng tốc).
Webber cũng phải chạy vòng phân hạng trong tình trạng không có KERS. Dù vậy, anh vẫn ghi được thời gian đủ để xếp hạng 4. Kết quả ấy cho thấy chiếc Red Bull của Adrian Newey khi đó vẫn rất mạnh, ngay cả khi thiếu đi lợi thế từ hệ thống này.
McLaren là đội gây thất vọng nhất ở vòng phân hạng tại Canadian Grand Prix 2011. Lewis Hamilton chỉ đứng thứ năm, còn Jenson Button xếp thứ bảy. Hamilton từng thắng tại Montreal ở mùa 2010, vì vậy kỳ vọng về một lần lặp lại chiến thắng là có cơ sở.
Tuy nhiên sau buổi tối hôm thứ Bảy của cuối tuần đua, anh thừa nhận chiếc xe "đơn giản là quá chậm". Martin Whitmarsh cũng thừa nhận McLaren có thể đã chọn mức downforce quá cao - tức sử dụng cánh gió nhiều hơn cần thiết, nên bị hụt tốc độ trên đoạn thẳng. Dù vậy, ông nhấn mạnh rằng nếu cuộc đua diễn ra dưới mưa như dự báo, sự hỗn loạn về điều kiện mặt đường và chiến thuật có thể đưa Hamilton và Button vào vị thế thuận lợi hơn.
Khởi đầu cuộc đua lại không hề thuận lợi. Sau bốn vòng chạy sau xe an toàn, cuộc đua được tiếp tục trong điều kiện mặt đường vẫn ướt. Ngay ở góc cua đầu tiên, Hamilton chạm vào phần đuôi xe của Mark Webber khiến chiếc Red Bull bị xoay vòng.
Webber sau đó mỉa mai: "Tôi nghĩ Lewis đã nhìn thấy cờ caro ở góc cua số 3..."
Các xe chỉ đua thêm ba vòng thì xe an toàn lại phải xuất hiện. Lần này nguyên nhân đến từ chính hai chiếc McLaren va vào nhau trên đoạn thẳng pit. Hamilton cố vượt bên trái và bị ép sát vào tường.
Button nói: "Tôi đã xin lỗi Lewis. Tôi thật sự không nhìn thấy gì ở phía sau..."
Hamilton khép lại GP Canada của mình theo cách ngắn ngủi, nhưng đầy biến cố.
Lần này, xe an toàn dẫn đoàn trong năm vòng. Khi cuộc đua được tái khởi động ở cuối vòng 12, Vettel lập tức trở lại thế một mình một cuộc đua. Chỉ trong một vòng, anh đã nới cách biệt lên 2,5 giây so với Alonso. Trong khi đó, Webber bắt đầu leo ngược trở lại sau va chạm với Hamilton ở vòng đầu. Cũng vào thời điểm này, ban tổ chức thông báo Button bị phạt "drive-through" vì vi phạm quy định khi có xe an toàn.
Đến vòng 17, Ferrari đưa Alonso vào pit để chuyển từ lốp mưa sang lốp intermediate. Nhưng đó lại là một quyết định sai thời điểm. Chỉ vài phút sau, mưa lại trút xuống nặng hạt. Alonso buộc phải vào pit thêm lần nữa để quay lại với lốp mưa.
Xe an toàn tiếp tục được triển khai do điều kiện được đánh giá là quá nguy hiểm để tiếp tục đua. Sau 15 vòng chạy chậm, ban tổ chức quyết định tạm dừng cuộc đua cho tới khi mưa bắt đầu dịu lại.
Khoảng chờ kéo dài hơn bất kỳ ai có thể tưởng tượng. Cuộc đua bị tạm dừng từ 1:45 chiều và mãi tới 3:50 chiều mới được tiếp tục. Khi trở lại, các xe lại xuất phát sau xe an toàn. Điều đó phản ánh một thực tế: những pha xuất phát "bình thường" trong điều kiện mưa dường như đã trở thành chuyện của quá khứ.
Khi cuộc đua thực sự được thả lại ở vòng 26, thời gian "đua thật" diễn ra rất ngắn. Alonso và Button chạm nhau khi Button cố vượt vào trong ở một góc phải. Chiếc Ferrari trượt qua gờ kerb, xoay vòng và bị mắc kẹt ngay lập tức.
Xe an toàn lại xuất hiện. Với Alonso, đó là dấu chấm hết cho một chặng đua mà anh đã đặt rất nhiều kỳ vọng và cũng đồng nghĩa với việc không có điểm. Button phải vào pit để thay lốp bị thủng. Ban tổ chức thông báo pha va chạm đang được các giám sát xem xét, tương tự nhiều tình huống khác trong ngày hôm đó.
Điều kiện vẫn cực kỳ nguy hiểm, nhưng dường như chính sự khắc nghiệt ấy lại tạo ra phiên bản tốt nhất của Schumacher. Đây được xem là màn trình diễn hay nhất trong giai đoạn trở lại F1 không được như ý của anh. Ở vòng 42, Michael vượt Webber rồi nhanh chóng áp sát Kobayashi và Massa - hai tay đua đang tranh chấp vị trí thứ hai.
Khác với phần lớn tay đua, Kobayashi khi cuộc đua treo cờ đỏ vẫn chưa vào pit thay lốp. Điều đó đồng nghĩa anh cùng hai tay đua Renault gần như có một lượt pit "miễn phí", vì việc thay lốp được thực hiện trong quãng thời gian bắt buộc phải dừng.
Trở lại đường đua, Kobayashi vẫn đua đúng phong cách máu lửa quen thuộc ở Montreal. Có thời điểm anh đánh lái để che đường trước một pha tấn công của Massa.
Cách phòng thủ đó làm chậm cả hai, và Schumacher ở ngay phía sau đã chớp thời cơ vượt lên để chiếm vị trí thứ hai. Trong khu pit Mercedes, sự phấn khích gần như không giấu nổi. Kịch bản Schumacher trở lại podium bỗng trở nên rất chân thật.
Đến vòng 56 - khi còn 14 vòng nữa tới vạch đích, Vettel dẫn đầu khá thoải mái. Schumacher đứng thứ hai và phải chống đỡ trước Webber, rồi đến Button, Kobayashi, Heidfeld và Massa. Khi rời góc cua số 2, Heidfeld đâm vào đuôi chiếc Sauber của Kobayashi và làm hỏng cánh trước. Phần cánh trước sau đó gãy mạnh đến mức nhấc cả hai bánh trước khỏi mặt đường. Chiếc Renault lao vào tường, và xe an toàn lại được triển khai.
Chính vụ tai nạn này đã làm thay đổi cục diện cuộc đua. Và còn một yếu tố khác: luật không cho phép dùng DRS trong điều kiện mưa. Nhưng lúc ấy, đường đua hoặc ít nhất là một vệt chạy quanh đường đua đang khô rất nhanh, và tất cả đã chuyển sang lốp trơn. Câu hỏi đặt ra là khi nào Charlie Whiting sẽ cho phép kích hoạt DRS trở lại. Câu trả lời đến không lâu sau đó.
Như những lần tái khởi động trước đó, Vettel lại phóng đi ngay lập tức và tưởng như đã cầm chắc thêm 25 điểm. Chỉ sau vài vòng, anh đã bỏ xa khoảng ba giây. Tuy nhiên về sau Vettel thừa nhận anh đã lựa chọn cách điều khiển quá thận trọng. Anh cũng có thể đã không lường hết việc DRS sẽ giúp các xe phía sau rút ngắn khoảng cách nhanh đến mức nào.
Đến vòng 63, DRS được kích hoạt và ngay lập tức tạo ra khác biệt. Webber trước đó không thể vượt Schumacher, nhưng khi được dùng DRS, anh vượt lên rất nhanh. Tuy nhiên, ngay sau pha vượt, Webber lại cắt qua chicane cuối. Dù đã ở phía trước Schumacher, anh vẫn lo có thể bị phạt vì bị xem là hưởng lợi khi cắt chicane, nên chủ động nhường lại vị trí cho Michael. Ở vòng tiếp theo, khi Webber vừa áp sát trở lại, Button đã vượt lên và tiếp tục đà bứt tốc.
Button nói: "Tôi rất thích điều kiện đường đua như ở giai đoạn cuối, và chiếc xe hoạt động tuyệt vời..."
Ở vòng 65, anh còn kém Vettel 3,1 giây. Sang vòng 66, khoảng cách chỉ còn 1,6 giây.
Ở thời điểm đó, kịch bản quen thuộc thường là Vettel sẽ đáp trả và kéo giãn cách biệt. Nhưng lần này thì không. Button tiếp tục áp sát từng chút một.
Đến vòng 67, Webber lại vượt Schumacher và lần này giữ được vị trí khi còn ba vòng. Hy vọng lên podium của Schumacher khép lại. Dù vậy, đây vẫn là màn trình diễn tốt nhất của anh kể từ khi trở lại F1, và hạng tư là kết quả tích cực.
Vettel lập fastest lap của cuộc đua ở vòng 68, nhưng Button ngay lập tức đã đánh bại thành tích đó. Khoảng cách lúc này chỉ còn đúng một giây, đồng nghĩa Button đã vào vùng DRS của người đang dẫn đầu giải vô địch. Vòng kế tiếp, anh áp sát thêm nhưng vẫn chưa đủ khoảng trống để vượt. Mọi thứ được dồn vào vòng cuối.
Button được chờ đợi sẽ ra đòn ở đoạn thẳng dài cuối vòng, nơi DRS có thể tạo ra khác biệt. Nhưng khoảnh khắc quyết định lại đến theo cách trực diện hơn. Vettel dưới sức ép đã lệch nhẹ khỏi vệt khô, chiếc xe trượt thoáng qua và dù anh kịp giữ lại, Button vẫn lách lên. Khi cuộc đua còn khoảng nửa vòng, Button đã giành vị trí dẫn đầu và giữ nó cho tới vạch đích.
Nếu phải chọn một từ để tóm gọn GP Canada 2011, đó là "hỗn loạn". Đây là kiểu hỗn loạn hiếm gặp ngay cả với tiêu chuẩn của Montreal. Button đi qua năm lần xe an toàn, sáu lượt pit, nhận án phạt "drive-through", dính thủng lốp và va chạm với ít nhất hai xe khác. Dù vậy, anh vẫn là người cán vạch đích đầu tiên.
Button thừa nhận vận may đã song hành cùng anh.
"Tôi không thể làm được nếu thiếu DRS và tất cả những lần xe an toàn xuất hiện," anh nói.
Nhưng có lẽ phần may mắn lớn nhất có thể đến từ Emerson Fittipaldi - người làm cố vấn cho các giám sát viên trong cuối tuần đó.
Trong những tình huống như vậy, Fittipaldi thường được nhìn nhận là có xu hướng đứng về phía các tay đua. Ông cũng không nổi tiếng với việc áp án phạt nặng tay, nhất là trong một giai đoạn mà gần như mọi va chạm nhỏ đều bị giám sát soi xét. Nếu Button bị tước đi chiến thắng mà anh gọi là "ngọt ngào nhất" trong sự nghiệp, đó sẽ là một quyết định gây tranh cãi. Dù thế nào, Button đã có một chặng đua xuất sắc.
Với Vettel, phản ứng sau thất bại cũng đáng chú ý. Anh thừa nhận rằng sau lần xe an toàn cuối cùng, mình có lẽ nên đẩy tốc độ quyết liệt hơn để tạo cách biệt an toàn. Tuy nhiên, khi một mùa giải chứng kiến chuỗi chiến thắng liên tiếp, việc xuất hiện một khoảnh khắc thận trọng quá mức không phải điều khó xảy ra. Không ai nói thẳng ra, nhưng chức vô địch thế giới 2011 khi ấy về cơ bản đã được định đoạt.