"Một paddock chất lượng cao" là cụm từ thường được nhắc đến tại các trường đua, nhưng nó lại mang rất nhiều ý nghĩa khác nhau. Tùy vào kích thước và cách bố trí, có những nơi tạo ra bầu không khí tuyệt vời và chuyên nghiệp, có nơi lại ghi điểm nhờ cách vận hành hiệu quả hoặc chỉ đơn giản là giúp nhân sự dễ tiếp cận và giúp di chuyển vật tư một cách dễ dàng.

Suy cho cùng, những paddock điểm 10 có một điểm chung là giúp tất cả thành viên có thể tập trung hoàn toàn vào công việc vận hành đội đua F1 một cách trơn tru và ít gặp rắc rối nhất. Đó chính là tiêu chuẩn vàng mà bất kỳ trường đua nào cũng hướng tới.

Vai trò của paddock trong F1 đã vượt xa nguồn gốc ban đầu

Vai trò của paddock trong F1 giờ đây đã vượt xa mục đích ban đầu - vốn chỉ là một bãi chứa trang thiết bị và các garage để lắp ráp xe. Nơi đây hiện vẫn đảm nhận những công năng đó, nhưng đồng thời kiêm thêm một vài vai trò quan trọng khác.

Thiết kế tiêu chuẩn của một paddock thường có hình chữ nhật dài. Dọc theo một cạnh dài là tòa nhà điều hành (pit building). Ở tầng trệt phía sau tòa nhà là lối vào các garage của từng đội, từ đó có thể đi thẳng ra pit lane (đường pit). Các tầng phía trên sẽ được sử dụng tùy theo nhu cầu của từng trường đua: có thể là văn phòng, phòng họp, khu hospitality hoặc khán đài, nhưng tất cả chúng đều được xem là nằm ngoài phạm vi của paddock.

Hai đầu ngắn của hình chữ nhật sẽ được bố trí cổng ra vào, dù F1 thường chỉ sử dụng một cổng chính thay vì cả hai. Cạnh dài còn lại của paddock được lấp đầy bởi các căn motorhome của các đội đua. Đối với các chặng đua ngoài châu Âu, khu vực này sẽ là các khu lều trại, công trình tạm thời, hoặc các khu hospitality cố định do trường đua cung cấp.

Thiết kế của paddock tại trường đua Gilles Villeneuve (Canada).
Thiết kế của paddock tại trường đua Gilles Villeneuve (Canada). (LUXXU)
Thiết kế của khu paddock tại chặng GP Canada.
Thiết kế của khu paddock tại chặng GP Canada. (LUXXU)
Thiết kế của khu paddock tại chặng GP Canada.
Thiết kế của khu paddock tại chặng GP Canada. (LUXXU)

Dù gọi đây là thiết kế "tiêu chuẩn", thực tế lại có nhiều biến thể khác nhau. Chẳng hạn như tại trường đua Spa (Bỉ), paddock được thiết kế theo kiểu hai tầng xếp gọn vào góc cua gắt La Source. Trong đó, các garage nằm ở tầng trên, còn lối cầu thang sẽ dẫn xuống khu motorhome các đội đua ở phía dưới.

Paddock tại Spa (Bỉ) được đặt nằm cạnh góc của La Source nổi tiếng.
Paddock tại Spa (Bỉ) được đặt nằm cạnh góc của La Source nổi tiếng. (Reddit)

Tại Monaco, paddock nằm ngay trên bến cảng và tách biệt hoàn toàn với các garage và pit lane. Do đó, các thành viên đội đua phải đi qua một cầu vượt bắc ngang góc cua Rascasse để di chuyển giữa hai khu vực này. Thông thường, thứ tự sắp xếp garage của các đội đua sẽ cố định dựa trên bảng xếp hạng vô địch đội đua mùa giải trước.

Tuy nhiên, vị trí đặt các căn motorhome không phải lúc nào cũng tương ứng như vậy. Đôi khi điều này là do không gian hạn chế, cũng có lúc do ban tổ chức F1 (FOM) không muốn các tay đua có thể đi thật nhanh từ motorhome vào garage mà không phải đi qua khu vực đầy ắp khách mời và giới truyền thông.

Red Bull Energy Station - paddock nổi tiếng được lắp đặt trên mặt nước tại cảng Hercules ở Monaco.
Red Bull Energy Station - paddock nổi tiếng được lắp đặt trên mặt nước tại cảng Hercules ở Monaco. (Red Bull Racing)

Những khu vực không được đề cập

Có lẽ cách dễ nhất để hiểu paddock bao gồm những gì là nhìn vào "những gì không nằm trong paddock". Rất nhiều hoạt động của một tuần đua diễn ra hoàn toàn bên ngoài khu paddock, và nhiều nhân sự làm việc toàn thời gian tại các chặng đua F1 thậm chí chưa từng đặt chân vào khu vực này.

Chẳng hạn, các giải đua hỗ trợ (support races) không nằm trong paddock của Formula 1. Họ sẽ có paddock riêng. Những trường đua "sang xịn mịn" thì có hẳn tòa nhà điều hành riêng, còn ở những nơi khác thì chỉ là những tấm bạt che dựng tạm bên hông xe tải, trên nền lót bằng các tấm cao su ghép.

Nằm ngoài paddock còn có trung tâm truyền hình (TV compound), trung tâm y tế, kho chứa nhiên liệu, bãi đáp trực thăng, phần lớn container hàng hóa của các đội, bãi đỗ xe tải điều hành, sân khấu giao lưu - nơi các tay đua gặp gỡ người hâm mộ, cùng hàng ngàn hạng mục khác giúp một chặng đua F1 có thể vận hành.

Tay đua Sergio Perez (khi còn thi đấu cho Red Bull) đang đi vào khu paddock.
Tay đua Sergio Perez (khi còn thi đấu cho Red Bull) đang đi vào khu paddock. (Red Bull Racing)

Paddock Club - nơi đón tiếp các khách VIP thực chất cũng không nằm bên trong paddock, dù khách ở đây sẽ được hướng dẫn đi tham quan khu vực này. Tương tự, trung tâm báo chí cũng thay đổi vị trí tùy thuộc vào sơ đồ của từng trường đua. Tại Barcelona (Tây Ban Nha), trung tâm này nằm ngoài paddock, thuộc các tầng trên của tòa nhà điều hành, vì vậy các phóng viên phải quẹt thẻ qua cổng an ninh ở lối cầu thang mới có thể vào được paddock chính thức.

Paddock club tại Las Vegas (Mỹ).
Paddock club tại Las Vegas (Mỹ). (F1 Las Vegas Grand Prix)

Nếu không có thẻ thông hành, không một ai có thể bước chân vào đây

Để vào paddock, mọi người đều phải đi qua cổng quét thẻ (trừ khi bạn là lái xe hậu cần). Ai cũng phải có một chiếc thẻ thông hành (hard card) được cấp theo từng chặng hoặc cho cả mùa giải. Màu sắc của thẻ sẽ đại diện cho các quyền hạn khác nhau (chẳng hạn, có những loại thẻ mang lại cho bạn đặc quyền đi từ paddock vào đường pit, ra vạch xuất phát, hoặc vào phòng điều hành chặng đua).

Bảng phân chia thẻ ra vào các khu vực cụ thể như paddock, pit lane, và đường đua với các quy định màu sắc và loại thẻ khác nhau cho nhân viên và khách.
Bảng phân chia thẻ ra vào các khu vực cụ thể như paddock, pit lane, và đường đua với các quy định màu sắc và loại thẻ khác nhau cho nhân viên và khách. (F1 Life)

Nếu không có thẻ thông hành, bạn sẽ không được phép vào paddock. Vì thế, không ít lần xuất hiện những đoạn video hài hước khi một tay đua, sau khi phải bỏ lại chiếc xe hỏng bên đường đua, vẫn đội mũ bảo hiểm và bực tức quay về thì lại bị nhân viên an ninh thản nhiên từ chối cho vào. Với họ, việc bạn từng vô địch thế giới bao nhiêu lần cũng không tạo nên khác biệt.

Tay đua Oscar Piastri bị an ninh ngăn lại và không được cho vào paddock tại GP Monaco 2026.

Chặng đua châu Âu và chặng đua nằm ngoài châu Âu

Yếu tố phân biệt lớn nhất giữa các paddock là địa điểm tổ chức , cụ thể là chặng đua ở châu Âu hay chặng đua flyaway (các chặng ngoài châu Âu).

Tại châu Âu, các đội đua sẽ di chuyển bằng xe tải và tự dựng lên không gian khép kín của riêng mình trong paddock. Còn ở các chặng xa hơn, họ phải tận dụng cơ sở vật chất sẵn có của từng trường đua.

Đối với đội đua Red Bull, hai hạng mục quan trọng nhất trong paddock của họ là Energy Station và Treehouse. Mỗi hạng mục đều là một giải pháp thiết kế rất thông minh theo cách riêng của mình.

"Holzhaus" mới của Red Bull Racing, được ra mắt tại Grand Prix Tây Ban Nha năm 2019.
"Holzhaus" mới của Red Bull Racing, được ra mắt tại Grand Prix Tây Ban Nha năm 2019. (Red Bull Racing)

Energy Station là khu hospitality chính của Red Bull. Phiên bản mới nhất - mang tên Holzhaus là một công trình quy mô lớn được xây dựng theo hướng bền vững, với diện tích sàn 1.221 m² trên ba tầng. Bên trong có văn phòng làm việc cho đội Red Bull và Racing Bulls, phòng nghỉ cùng phòng tắm dành cho các tay đua, quầy cà phê, nhiều quầy bar, khu bếp lớn, nhà vệ sinh, ban công và khu vực ăn uống phục vụ cả hai đội, với quầy phục vụ theo kiểu căng tin.

Energy Station – niềm tự hào của Red Bull và món kem nhà làm "gây nghiện" của hai đội đua nhà bò

Khu hospitality có thể tiếp đón cùng lúc hàng trăm khách với menu ẩm thực cao cấp, đồng thời phục vụ bữa ăn cho toàn bộ thành viên của hai đội đua. Và tất nhiên, không thể thiếu món kem nhà làm - món yêu thích của cả đội.

Lịch sử của các căn motorhome trong paddock cũng giống như những khía cạnh khác trong F1: khởi đầu từ những thứ rất đơn giản và thực dụng, rồi dần phát triển đến mức cực kỳ hoành tráng. Năm mươi năm trước, những chiếc xe tải chở xe đua kiêm luôn vai trò "ba trong một": vừa là xưởng sửa chữa, vừa là văn phòng làm việc, vừa là quầy phục vụ đồ ăn nhẹ.

Theo thời gian, khi quy mô các đội đua lớn dần, họ bắt đầu sắm thêm những chiếc motorhome thực thụ hoặc một chiếc xe buýt dựng thêm mái bạt che cùng vài "bộ bàn ghế sân vườn". Việc phục vụ ăn uống lúc này không chỉ dành cho nội bộ đội đua mà còn để tiếp đón các nhà tài trợ và các đội bắt đầu thuê nhân sự chuyên trách - thường là các cặp vợ chồng để quản lý mảng công việc này.

Khu vực Energy Station của đội Red Bull.
Khu vực Energy Station của đội Red Bull. (Red Bull Racing)

Đến những năm 1990, ý tưởng đã hoàn toàn thay đổi với sự xuất hiện của những căn motorhome mang kiến trúc hiện đại, được dựng lên từ nền móng của nhiều chiếc xe tải ghép lại. Và khi từng tấc đất trong paddock đều đã được phân chia kín chỗ, nếu muốn có thêm không gian, các đội đua buộc phải chồng thêm tầng.

Khu Treehouse của Red Bull

Khu Treehouse của Red Bull Racing trong mùa giải 2021.
Khu Treehouse của Red Bull Racing trong mùa giải 2021. (Red Bull Racing)

Đối với các kỹ sư và đội ngũ làm việc trong garage, motorhome chủ yếu là nơi nghỉ ngơi chứ không phải nơi làm việc. Energy Station là nơi họ dùng bữa, nghỉ ngơi hoặc ghé uống một tách trà. Công việc thực sự diễn ra ở phía bên kia paddock, nơi các xe tải chở xe đua của đội đỗ sát phía sau garage. Bên trong các xe có văn phòng, xưởng làm việc và kho phụ tùng. Trong vài thập kỷ qua, các đội đua đã không ngừng cải tiến cách thức tận dụng không gian này để phục vụ hoạt động vận hành.

Xe tải vận chuyển của mỗi đội đều có hệ thống nâng nóc tự động để tạo ra một văn phòng hai tầng chạy dọc theo chiều dài rơ-moóc. Bằng mẹo đỗ hai chiếc xe tải sát mép phần đất được chia, các đội sẽ có ngay một khoảng không gian làm việc ngoài trời tiện lợi ở giữa. Dù không thuộc quyền sở hữu chính thức, khu vực này vẫn là bất khả xâm phạm đối với người ngoài.

Để tận dụng khoảng không này, các đội bắt đầu trải sàn chuyên dụng, biến nó thành khu vực làm việc thuận tiện hơn, đồng thời lắp mái che (awning) nối giữa hai xe để tránh nắng mưa.

Khoảng 10 năm trước, Red Bull tiến thêm một bước khi sử dụng chính hai xe vận chuyển làm phần móng để dựng nên một kết cấu lớn bắc ngang phía trên khoảng trống ở giữa. Từ đó, Treehouse – công trình mang tính biểu tượng của đội chính thức ra đời.

Treehouse của Red Bull tạo thành một không gian khép kín giữa các xe tải vận chuyển, được sử dụng làm khu lưu trữ lốp. Ở một đầu công trình là cầu thang dẫn lên tầng trên, nơi đặt văn phòng và phòng họp của các kỹ sư và cũng là nơi họ dành phần lớn thời gian trong suốt tuần đua.

Paddock vốn là một khu vực rất nhộn nhịp và có rất nhiều người qua lại. Việc bố trí khu làm việc ở tầng trên giúp các kỹ sư có không gian yên tĩnh hơn để tập trung làm việc mà không bị gián đoạn. Dù được gọi là Treehouse, công trình này thực tế có quy mô lớn hơn nhiều.

Bên trong Treehouse.

Chặng đua ngoài châu Âu (flyaway)

Paddock tại các chặng đua ngoài châu Âu mang một diện mạo hoàn toàn khác. Các đội đua không thể - hoặc chính xác hơn là không lựa chọn mang toàn bộ cơ sở vật chất đến những địa điểm nằm ngoài phạm vi mạng lưới đường bộ châu Âu. Vì vậy, họ phải sử dụng các hạng mục và cơ sở vật chất do ban tổ chức của từng trường đua cung cấp. Cách bố trí và vận hành những khu vực này cũng rất đa dạng, tùy theo từng địa điểm.

Với các đường đua đời đầu chẳng hạn như Suzuka (Nhật), vốn được thiết kế theo khuôn mẫu của các chặng châu Âu để đón các xe tải vận chuyển, ban tổ chức sẽ dựng các công trình tạm thời làm khu tiếp khách, đồng thời nới rộng các garage về phía sau để có đủ chỗ bố trí bàn làm việc cho các kỹ sư.

Ngược lại, nhiều trường đua đời mới được xây dựng chuyên biệt để tổ chức grand prix lại sở hữu những tòa nhà hospitality cố định. Chúng được thiết kế sẵn để đáp ứng mọi nhu cầu của một đội đua F1, có đầy đủ không gian cho dịch vụ ăn uống, tiếp đón khách mời cùng không gian làm việc dành cho đội đua.

Lối vào trường đua Suzuka.
Lối vào trường đua Suzuka. (Red Bull Racing)

Giá trị của khu vực Energy Station đối với nhà Red Bull

Energy Station là một tài sản vô cùng quan trọng cho các hoạt động thương mại của đội đua nước tăng lực, từ tiếp đón khách VVIP, tổ chức sự kiện ra mắt nhà tài trợ đến các buổi tiệc dành cho truyền thông. Vì vậy, các chặng đua ở châu Âu thường là thời điểm bận rộn nhất đối với mảng hoạt động này của F1.

Ngược lại, một chặng đua như GP Mỹ dù sở hữu tiềm năng truyền thông thương hiệu khổng lồ, nhưng lại phải chịu hạn chế bởi paddock tối giản của trường đua Circuit of the Americas.

Tại đây, các đội đua chỉ làm việc trong những garage xây bằng bê tông có diện tích khá nhỏ cùng các lều hospitality. Nơi này đơn giản là không thể đáp ứng được các hoạt động tiếp thị quy mô lớn như ở các nơi khác. Điều này khiến nó không thể đáp ứng các hoạt động tiếp thị quy mô lớn như ở nhiều trường đua khác.

Vì vậy, tại tuần đua ở Mỹ, các sự kiện như tiệc chiêu đãi, gặp gỡ nhà tài trợ hay các hoạt động quảng bá vốn thường diễn ra trong paddock sẽ được chuyển đến các khách sạn ở trung tâm thành phố, thay vì tổ chức ngay tại trường đua.

Khu paddock tại Circuit of the Americas.
Khu paddock tại Circuit of the Americas. (Reddit)

Hiện vẫn còn nhiều tranh luận về việc sự khác biệt này sẽ còn kéo dài bao lâu. Cách đây 20 năm, các chặng đua ngoài châu Âu chỉ chiếm sáu trong tổng số 17 chặng của mùa giải. Đến thời điểm Red Bull Racing gia nhập F1, con số này đã tăng lên tám trên 19 chặng. Kể từ đó, tỷ lệ các chặng đua ngoài châu Âu tiếp tục tăng đều, trong khi số chặng đua tại châu Âu gần như giữ nguyên hoặc giảm bớt, và ngày càng có thêm nhiều điểm đến xa xôi mới được đưa vào lịch thi đấu.

Trên lịch đua của mùa giải 2026, các chặng đua ngoài châu Âu đã chiếm tới 13 trên tổng số 24 địa điểm tổ chức (tính luôn cả hai chặng đua bị hủy ở Trung Đông). Bộ trang thiết bị vận chuyển bằng xe tải rõ ràng là một khoản đầu tư rất lớn. Nếu khoản đầu tư này phải khấu hao qua số lượng chặng đua ngày càng ít ỏi ở châu Âu, thì hiệu quả kinh tế của việc duy trì nó sẽ không còn cao nữa. Đó có lẽ cũng là một trong những bài toán mà Formula One và các đội đua sẽ phải tìm lời giải trong tương lai.