Các trường đua là một trong những yếu tố tất yếu của một môn thể thao tốc độ. Đó là nơi mà những tay đua được trổ tài, các đội đua được thi đấu và các fan hâm mộ được tận mắt chứng kiến những khoảnh khắc thể thao vô cùng kịch tính.
Tuy nhiên, F1 đến rồi lại đi. Không phải trường đua nào cũng may mắn được chào đón giải đua quay trở lại thi đấu, bất kể những chặng đua ấy có hấp dẫn thế nào đi chăng nữa.
Nếu như Spa, Silverstone hay thậm chí là Baku được thay đổi theo từng năm tháng để trở thành những trường đua hiện đại bậc nhất và trở thành những điểm đến quen thuộc của F1 ngày nay, thì 13 trường đua sau đây lại bị bỏ quên một cách không thương tiếc.
Valencia Street Circuit, Tây Ban Nha
Valencia đã từng là nơi được tổ chức chặng GP Châu Âu (European GP) từ năm 2008 đến năm 2012. Tuy từng là nơi chứng kiến cú va chạm trên không của Mark Webber (năm 2010) hay màn chiến thắng tuyệt đỉnh của Fernando Alonso (năm 2012), chính trường đua này lại không có gì quá đặc sắc. Và vì lí do tài chính về phía ban tổ chức mà Valencia Street Circuit đã bị bỏ hoang cho đến tận ngày nay.
Hockenheim (cũ), CHLB Đức
Trường đua Hockenheim đã từng có một đoạn thẳng trải dài theo cánh rừng trước khi được tu sửa lại và đổi mới layout vào đầu những năm 2000. Các khúc cua ở phía sân vận động (stadium section), đoạn đường thẳng qua vạch đích và một số khoảng nhỏ của đoạn thẳng đầu tiên là những gì còn sót lại của trường đua năm xưa.
Spa-Francorchamps (cũ), Vương quốc Bỉ
Kể cả cho tới bây giờ thì Spa vẫn là một trường đua đầy thử thách, nhưng đã từng có một thời các tay đua phải trả giá bằng cả mạng sống của mình.
Trong những thập niên 50 và 60 của thế kỉ trước, Spa được biết như là một trong những trường đua nổi tiếng chết chóc nhất trong toàn bộ giải đấu.
Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến cuộc đình công của các tay đua vào năm 1969, trước khi chặng đua cuối cùng được tổ chức vào năm 1970. Sau một dự án rút ngắn chiều dài cũng như cải thiện mức độ an toàn của trường đua, phải đến năm 1983 thì các tay đua F1 mới có thể quay trở lại thi đấu.
Istanbul Park, Thổ Nhĩ Kỳ
Trường đua Istanbul Park tọa lạc tại một vị trí không quá đắc địa, với khoảng cách 2 tiếng đi xe kể từ trung tâm thành phố Istanbul. Vì vậy ngoài tổ chức đua xe F1, nó không được trưng dụng bởi người dân địa phương cho bất kì mục đích nào khác.
Với điểm nhấn là khúc cua thứ 8 đầy thử thách, chặng GP Thổ Nhĩ Kỳ từng được tổ chức từ năm 2005 cho đến 2011. Nhưng từ đó trở về sau, trường đua chỉ còn là một khu bày bán xe hơi second-hand với một test track cỡ lớn.
Tuy nhiên, sau đại dịch COVID-19, Istanbul Park lại có cơ hội được tổ chức thêm tận hai chặng đua nữa vào năm 2020 và 2021. Và sau thành công của 2 chặng đua vô cùng kịch tính và đáng nhớ này, đây có lẽ là trường đua với nhiều cơ hội "comeback" nhất trong danh sách của chúng ta.
Budh International Circuit, Ấn Độ
Về cơ bản thì Budh International Circuit không hẳn là bị bỏ hoang, bởi vì thi thoảng người ta vẫn dùng nó để đua một hai giải nhỏ nào đó. Nhưng lần cuối F1 ghé thăm trường đua này là vào năm 2013.
Tay đua Sebastian Vettel là người duy nhất giành chiến thắng tại đây trong suốt ba năm từ 2011 đến 2013. Ngày nay, những tấm biển hiệu vẫn còn đó kể từ hơn 11 năm trước.
Korean Grand Prix Circuit, Hàn Quốc
Korean International Circuit có layout vô cùng độc đáo. Những người lãnh đạo đất nước Hàn Quốc có tầm nhìn biến nơi đồng không mông quạnh này thành một trường đua tầm cỡ, và dần dần xây dựng lên cả một thành phố xung quanh để tạo thành một khu đô thị sầm uất và náo nhiệt.
Tuy nhiên, sau vô vàn những trở ngại về tài chính thì cuối cùng chỉ có mỗi trường đua là được xây dựng. Lần cuối mà F1 được tổ chức tại đây là vào năm 2013, và doanh thu bán vé ít ỏi có lẽ cũng là một phần lý do mà ban tổ chức không thể tiếp tục mang F1 về với xứ sở kimchi.
Dẫu vậy, một số giải đua khác vẫn còn được tổ chức ở đây, điển hình là giải Porsche 911 Carrera Cup khu vực châu Á, với lần gần đây nhất là vào năm 2023.
Reims, CH Pháp
Reims là một trong những trường đua khắc nghiệt nhất của thế kỉ 20, nổi tiếng với layout tuy đơn giản nhưng độ khó và tốc độ vô cùng cao. Với 11 chặng đua kể từ 1950 cho đến 1966, rất nhiều kỉ lục trong các bộ môn đua xe thể thao lúc bấy giờ từng bị phá vỡ tại đây.
Rouen-Les-Essarts, CH Pháp
Dù là một trường đua đầy thử thách với tốc độ đua lớn, dấu tích của Rouen-Les-Essarts giờ đây lại không còn là bao, với các khán đài đã bị dỡ bỏ nhiều năm trước. Giống như nhiều trường đua thuở sơ khai của F1, Rouen-Les-Essarts vốn là các cung đường công cộng những được sử dụng để tổ chức một chặng GP.
Các nhiếp ảnh gia có thể thỏa sức ghi hình những tay đua nổi tiếng như Juan Manuel Fangio hay là Sterling Moss thời bấy giờ. Thế nhưng sự phát triển của bộ môn đua xe lại đi kèm với không ít rủi ro về an toàn, và cũng vì lí do này mà F1 không thể quay trở lại đây.
Dijon-Prenois, CH Pháp
Khác với hai trường đua Pháp nói trên, Dijon-Prenois may mắn là không bị phá bỏ, tuy đã từng đứng trước nguy cơ bị đóng cửa trong một thời gian dài.
Clermont-Ferrand
Với biệt danh là "Green Hell of France" (lấy cảm hứng từ trường đua Nürburgring tại Đức), trường đua này thực sự là một đối thủ đáng gờm với các tay đua.
Nằm ngay giữa hai núi lửa, Clermont-Ferrand là một trường đua vô cùng nguy hiểm so với tiêu chuẩn đua xe hiện tại. Có lẽ vì thế mà giờ đây chỉ có một phần vô cùng nhỏ của trường đua là còn được trưng dụng mà thôi.
Fuji NASCAR Speedway, Nhật Bản
Fuji đã từng có một đoạn đường đua oval nhiều năm trước. Đó từng là một trong những trường đua lớn nhất thế giới, và kể cả F1 cũng đã từng đua ở đây vào năm 1976.
Trường đua Fuji hiện tại được sở hữu bởi Toyota và vẫn đang được sử dụng thường xuyên để tổ chức các giải đua trong và ngoài nước, nhưng phần oval cũ thì chắc chắn là sẽ không bao giờ sử dụng lại được nữa.
Red Bull Ring (cũ), Áo
Phiên bản đầu tiên của trường đua Red Bull Ring từng được biết đến với cái tên là Österreichring hay A1 Ring. Tương tự như Spa hay Hockenheim cũ, trường đua cũng đã được rút ngắn và cải tạo sau chặng đua cuối cùng vào năm 1987.
Dưới sự sở hữu của hãng nước tăng lực cùng tên, trường đua Red Bull Ring chứng kiến sự quay trở lại với F1 vào năm 2014.
Hanoi Street Circuit, Việt Nam
Đáng lẽ là chặng GP Việt Nam đã có thể có một chỗ đứng vững chắc trên lịch đua của F1 với một hợp đồng dài 10 năm và một trường đua tầm cỡ được hoàn thành đúng thời hạn.
Tuy nhiên, đại dịch COVID-19 đã làm cả thế giới bị đảo lộn, và F1 cũng không phải ngoại lệ. Vì nhiều lí do tài chính và cả chính trị mà giờ đây chặng đua tại Mỹ Đình chỉ còn là một "ván đua trên game mô phỏng F1" mà thôi.
