Lốp xe F1 liên tục bị biến dạng trong suốt một cuộc đua. Chúng phải chịu được các lực rất lớn vì đôi khi xe có thể vào cua với tốc độ lên đến hơn 300 km/h. Lốp xe cần phải đủ cứng để có thể chịu đựng được nhiều vòng đua liên tục, và số vòng đua mà các loại lốp khác nhau chịu được cũng rất khác nhau.
Lốp F1 có thể "trụ" được từ một vài vòng cho đến hơn 50 vòng đua. Lốp chủ yếu được thiết kế cho mục đích hiệu suất hơn là tuổi thọ. Thông thường, những bộ lốp bền nhất cũng không thể kéo dài được hơn 40 vòng đua (khoảng gần 200 km), tùy vào điều kiện đường đua và loại lốp được sử dụng.
Lốp F1 có thể dùng được trong bao nhiêu vòng đua?
Để trả lời câu hỏi này, trước tiên chúng ta cần phải hiểu một số yếu tố khác. Có nhiều tác nhân gây ảnh hưởng đến tuổi thọ và độ bền của lốp xe.
Yếu tố đầu tiên là đường đua. Các đường đua không chỉ khác nhau về độ dài mà còn ở một số khía cạnh khác. Một số đường đua có bề mặt gồ ghề (abrasive) hơn, nhiều góc cua nhanh hơn hoặc nhiệt độ mặt đường trung bình cao hơn. Những đường đua khác lại có các góc nghiêng (bank) hoặc nhiều đoạn thẳng dài hơn.
Ngoài ra, các chặng đua F1 cũng có quãng đường đua khác nhau. Do đó trên thực tế, số vòng đua mà lốp có thể trải qua không hẳn là con số chính xác để đo tuổi thọ của lốp. Một đường đua F1 trung bình có chiều dài khoảng 5,6 km. Trong khi đó, đường đua Monaco chỉ dài có hơn 3,2 km, còn Spa (Bỉ) lại dài đến hơn 6,9 km.
Cũng cần lưu ý rằng ở mỗi chặng đua, chúng ta lại có một bộ thiết lập (set up) lốp khác nhau. Thông thường, có ba hợp chất lốp slick được cung cấp ở mỗi chặng. Và để cho người hâm mộ dễ theo dõi, các loại lốp này được gọi tên một cách tiêu chuẩn hóa là soft, medium và hard. Về bản chất, các hợp chất của lốp slick vẫn có thể khác nhau giữa các chặng.
Cách Pirelli lựa chọn lốp
Trong bức tranh lớn hơn, ba hợp chất lốp slick ở mỗi chặng chỉ là ba trong số năm lựa chọn có sẵn của nhà cung cấp lốp xe Pirelli. Danh sách toàn bộ các loại hợp chất lốp slick bao gồm C1, C2, C3, C4 và C5. Trong đó, hợp chất C1 là hợp chất cứng nhất, và C5 là hợp chất mềm nhất.
Tùy thuộc vào đặc điểm của từng đường đua, Pirelli sẽ đưa ra quyết định khi chọn các hợp chất lốp phù hợp cho đường đua đó. Trong suốt tuần đua, các bộ lốp vẫn thường được gọi theo tên thông dụng và được đánh dấu bằng các màu đỏ (soft), vàng (medium) và trắng (hard) để phân biệt.
Để dễ hiểu hơn, chúng ta hãy lấy một ví dụ sau đây. Giả sử F1 đang diễn ra ở Tây Ban Nha - một đường đua rất khắc nghiệt cho lốp xe vì nhiệt độ cao và tính chất tốc độ cao. Pirelli có thể chọn các hợp chất lốp C2, C3 và C4 cho chặng này. Khi đó, trong tuần đua, chúng ta hiểu lốp soft có hợp chất C4, lốp medium có hợp chất C3 và lốp cứng có hợp chất C2.
Sau đó, đoàn đua di chuyển qua Monaco, nơi có đường đua hẹp và ngoằn ngoèo, và do đó những chiếc xe cần rất nhiều lực bám cơ học. Với các góc cua chậm và tốc độ tối đa chỉ khoảng 260 km/h, lốp xe ít bị biến dạng hơn nhiều. Do downforce thấp hơn, các tay đua sẽ cần nhiều độ bám của lốp hơn.
Vì vậy, Pirelli có thể sẽ mang các hợp chất lốp C3, C4 và C5 tới đây. Lúc này, hợp chất C5 (không có ở Tây Ban Nha) sẽ được mang lên lốp soft, hợp chất C4 (trên lốp soft ở Tây Ban Nha) sẽ được sử dụng cho lốp medium, và hợp chất C3 (trên lốp medium ở Tây Ban Nha) sẽ trở thành hợp chất cho lốp hard.
Sự khác biệt giữa các loại lốp
Vậy các bộ lốp soft, medium và hard là gì và sự khác biệt giữa chúng là như thế nào? Một phần của cách gọi tên lốp này có liên quan đến thành phần hợp chất của loại cao su làm nên lốp. Lốp soft có xu hướng bám đường hơn, cho phép tay đua chạy nhanh hơn. Tuy nhiên, lốp soft cũng nóng lên nhanh hơn, mòn nhanh hơn và do đó sẽ không kéo dài được lâu như các loại lốp khác cứng hơn.
Ngược lại, lốp hard thường mang lại ít độ bám hơn cho tay đua, nhưng đổi lại chúng sẽ tồn tại lâu nhất trên đường đua. Trong khi đó, lốp medium được coi là điểm trung gian giữa hai thái cực nói trên. Với những tính chất này, lốp medium và hard chủ yếu được sử dụng trong cuộc đua chính, còn lốp soft được sử dụng nhiều trong vòng phân hạng (để thiết lập lap time tốt nhất).
Tỷ lệ mòn (rate of wear) khác nhau
Thông thường, lốp soft thường chỉ có thể kéo dài khoảng từ 10 - 15 vòng đua. Một số tay đua có thể giữ cho lốp tồn tại lâu hơn, nhưng điều này đòi hỏi kỹ năng quản lý lốp (tyre management) tuyệt vời. Khi bị quá nhiệt, lốp soft có thể bị mòn nhanh hơn bình thường.
Lốp medium là sự "pha trộn" giữa lốp soft và lốp hard. Do đó về mặt thời gian, chúng có thể tồn tại trong khoảng giữa tuổi thọ của hai loại lốp này. Một số tay đua có khả năng tận dụng rất tốt loại lốp này, trong khi vẫn giữ được tuổi thọ tương đương với những chiếc lốp hard.
Cuối cùng, lốp hard thường có thể kéo dài từ 25 - 60 vòng đua trong một cuộc đua F1. Tuy nhiên, con số chính xác cũng phụ thuộc vào tay đua và điều kiện đường đua. Thậm chí đã có những trường hợp một số tay đua có thể giữ lốp hard đi hết cả quãng đường đua. Dù vậy, họ không thể làm được điều này do FIA quy định rằng ít nhất hai hợp chất lốp phải được sử dụng trong điều kiện đua khô ráo (dry condition).
Việc lốp xe F1 tồn tại được bao lâu còn phụ thuộc vào chiếc xe. Khi các tay đua sử dụng cánh gió đuôi với thiết lập downforce cao (high downforce), lốp xe phải chịu thêm tải và do đó mòn nhanh hơn. Ngoài ra, việc bám sát phía sau một xe khác cũng thường làm cho lốp nhanh mòn hơn. Điều này là do xe phía sau phải "làm việc nặng nhọc" hơn trong vùng có luồng khí nhiễu loạn (dirty air).
Lốp ướt kéo dài bao lâu trong F1?
Lốp ướt có thể tồn tại lâu hơn nhiều so với lốp khô, thậm chí lên đến toàn bộ quãng đường đua (mà tay đua không bị bắt phải dừng pit). Khi được sử dụng trong điều kiện ẩm ướt, lốp luôn trong tình trạng "mát mẻ", nhờ đó giảm được tốc độ mòn tổng thể. Tuy nhiên, lốp ướt lại có thể bị mòn chỉ trong vòng một hoặc hai vòng đua nếu mặt đường khô nhanh.
Nếu mặt đường khô, lốp wet (được đánh dấu màu xanh dương) và lốp intermediate (gọi tắt là lốp inter, được đánh dấu màu xanh lá cây) sẽ gặp khó khăn vì chúng bị quá nhiệt rất nhanh. Những chiếc lốp này có thể bị mòn cực kỳ nhanh nếu không được làm mát. Nếu để ý, bạn sẽ thường thấy các tay đua cố tình chạy xe vào các vũng nước (trên đường khô) để giữ cho lốp được mát.
Trong F1, lốp wet và lốp inter khác với lốp khô. Sự khác biệt rõ ràng nhất là hai loại lốp này có rãnh (tread), trong khi lốp khô lại có bề mặt nhẵn, hay nhiều người vẫn gọi là lốp trơn (slick).