Chặng đua đã mang đến rất nhiều pha so kè kịch tính và có thể xem là một trong những cuộc đua F1 hấp dẫn nhất của mùa giải. Tuy nhiên, chủ đề được bàn tán nhiều nhất sau chặng đua là vấn đề liên qua đến "cơn bão" tranh cãi về giới hạn đường đua bùng lên trong và sau cuộc đua tại Red Bull Ring.
Kết quả chung cuộc không gây bất ngờ khi Max Verstappen đã có chiến thắng thứ bảy trong số chín chặng đua kể từ đầu mùa giải 2023. Tay đua người Hà Lan thể hiện phong độ cực kỳ thuyết phục trước 19 tay đua còn lại tại trường đua Red Bull Ring trứ danh. Anh đã hoàn toàn áp đảo trong cả cuộc đua Sprint ngày thứ Bảy và cuộc đua chính vào ngày Chủ nhật. Ngoài ra, Ferrari đã có một cuối tuần khởi sắc tại Áo khi vượt mặt Mercedes và Aston Martin về thành tích.
Bên cạnh đó, những diễn biến ngoài đường đua mới thực sự là tâm điểm khi làn sóng tranh cãi về vi phạm giới hạn đường đua liên tục diễn ra buộc ban tổ chức phải thay đổi kết quả chung cuộc nhiều giờ sau khi cuộc đua kết thúc. Dưới đây là những câu chuyện đáng chú ý đó cùng các chủ đề lớn khác tại chặng đua Áo 2023.
Max Verstappen là một "con tàu không thể ngăn cản"
Chiến thắng thứ năm liên tiếp của Max Verstappen đã giúp anh tiếp tục khẳng định sự thống trị tuyệt đối của Red Bull trong mùa giải 2023 với việc giành được pole, fastest lap và cả chiến thắng ở cuộc đua Sprint. Về phần tay đua người Hà Lan, anh gần như không chịu bất kỳ sức ép nào ngay trong chính đội đua của mình.
Những tia hy vọng ban đầu từ Sergio Perez, cùng những lời bàn tán thầm lặng rằng anh có thể thực sự tham gia cuộc đua vô địch 2023 đã dần tan biến, khi mà Perez liên tục gặp vấn đề ở vòng phân hạng và có những màn trình diễn thiếu ổn định trong các chặng đua, dù sở hữu cỗ máy gần như bất khả chiến bại.
Ngay cả khi Ferrari đã đôi lúc gây khó dễ cho Red Bull tại Áo, Verstappen vẫn vượt qua tất cả và tạo ra khoảng cánh lên đến hơn 24 giây để có thêm một tình huống pit lốp mềm ở vòng 69. Và cuối cùng, anh cũng giành được fastest lap với bộ lốp mềm mới ngay khi khi cán đích kết thúc cuộc đua 71 vòng tại Red Bull Ring. Ở thời điểm đấy, Red Bull Racing và Max Verstappen là không thể ngăn cản.
Những tranh cãi về giới hạn đường đua chạm tới đỉnh điểm
Có đến hơn 1.200 báo cáo vi phạm giới hạn đường đua đã được ghi nhận vào hệ thống của FIA trong suốt chặng đua GP Áo 2023. Các lỗi vượt ngoài vạch trắng tại Turn 9 và 10 đã bị xử phạt trong lúc đua, nhưng kết quả khi cán đích vẫn chỉ mang tính tạm thời. Sau khi Aston Martin gửi đơn khiếu nại, cho rằng FIA còn bỏ sót thêm nhiều tình huống chạy ra ngoài đường đua ở hai góc cua cuối, một loạt án phạt bổ sung tiếp tục được áp dụng khiến thứ tự chung cuộc lại bị xáo trộn.
Carlos Sainz (Ferrari) bị tụt từ hạng tư xuống hạng sáu, qua đó giúp Lando Norris (McLaren) và Fernando Alonso (Aston Martin) được thăng hạng. Lewis Hamilton (Mercedes) nhận thêm án phạt 10 giây và rơi xuống vị trí thứ tám, trong khi thời gian phạt bổ sung của Pierre Gasly (Alpine) khiến số điểm Lance Stroll (Aston Martin) giành được từ cuộc đua tăng gấp đôi.
Esteban Ocon (Alpine) là người chịu thiệt hại nặng nề nhất. Vốn đã phải nhận nhiều án phạt trong suốt cuộc đua, FIA còn phát hiện thêm 10 lần vi phạm giới hạn đường đua nữa của tay đua người Pháp và cộng thêm 30 giây vào thành tích chung cuộc. Dù đã nằm ngoài top 10, nhưng điều này vẫn khép lại một buổi chiều thảm họa và chấm dứt chuỗi bốn chặng liên tiếp ghi điểm của anh.
Tựu trung lại, sự thiếu chắc chắn trong việc kiểm soát giới hạn đường đua, cùng việc không có biện pháp răn đe hợp lý đã biến một cuộc đua hấp dẫn thành một "gánh xiếc". FIA thực tế đã đề xuất bố trí bẫy sỏi tại các Turn 9 và 10 sau chặng đua năm 2022 nhưng ban quản lý trường đua Red Bull Ring đã từ chối. Khi ngày càng nhiều ý kiến kêu gọi giải pháp thay thế, những đề xuất về việc bố trí bẫy sỏi từ FIA đã được thông duyệt và áp dụng kể từ năm 2024.
Một Ferrari "thất thường" nhưng vẫn lóe lên hi vọng về chuỗi phong độ cạnh tranh
Charles Leclerc và Carlos Sainz của nhà Ngựa Chồm thể hiện phong độ rất ấn tượng trong ngày thứ Sáu. Buổi đua thử duy nhất cho thấy hai chiếc SF-23 có thể nhỉnh hơn Mercedes và Aston Martin, và vòng phân hạng đã chứng minh điều đó khi Leclerc và Sainz giành trọn hai vị trí trong top 3 phía sau Verstappen.
Tuy nhiên, Ferrari lại bất ngờ "hụt hơi" vào ngày thứ Bảy, ít nhất là so với những gì họ thể hiện trước đó. Sainz vẫn kịp chen chân vào top 3, nhưng Leclerc bị phạt 3 bậc xuất phát vì cản trở Oscar Piastri (McLaren) khiến tay đua số 16 rơi xuống nhóm giữa. Quyết định vào pit sớm để chuyển sang lốp trơn trong cuộc đua Sprint của anh cũng đã không mang lại hiệu quả.
Mọi thứ lại thay đổi vào Chủ nhật, khi Ferrari xoay chuyển tình thế để phần nào trở lại phong độ như ngày thứ Sáu khi ít nhất là cho thấy sự ổn định trong chính sự thiếu ổn định của mình. Pha xuất phát mạnh mẽ của Leclerc giúp anh áp sát Verstappen ngay từ đầu, nhưng sau màn so kè ngắn ngủi ở vòng mở màn, nỗ lực gây bất ngờ của Charles trước tay đua người Hà Lan nhanh chóng lắng xuống. Việc vào pit dưới điều kiện xe an toàn ảo giúp Ferrari có khoảng thời gian dẫn đầu 10 vòng cho Leclerc, nhưng Verstappen vẫn dễ dàng bắt kịp và cái kết quen thuộc lại xuất hiện.
Trong một ngày mà độ mòn lốp cao hơn dự đoán, Ferrari đã kiểm soát khá tốt tình hình. Dù vẫn còn kém xa Red Bull, việc dần khắc phục những điểm yếu lớn trong khả năng thi đấu đường dài ít nhất cũng giúp Scuderia có thể vượt trội hơn Mercedes và Aston Martin một cách thường xuyên hơn.
Sự bất đồng chiến thuật giữa Sainz và Ferrari
Bất chấp những lời khen mà Ferrari nhận được sau chặng đua tại Áo, sự cứng nhắc trong cách tiếp cận chiến thuật của đội đã gây ra không ít bức xúc nội bộ. Đặc biệt, tay đua mang chiếc xe số 55 cảm thấy mình bị kìm hãm bởi việc đội quá chú trọng duy trì nguyên trạng trong những vòng đầu tiên.
Sainz có lý do để phàn nàn vì anh bám sát ngay phía sau Leclerc cho tới khi nhận chỉ đạo không được tấn công tay đua người Monaco và mọi thứ càng trở nên bất lợi khi cả hai vào pit dưới điều kiện xe an toàn ảo (VSC). Một pha dừng pit chậm của Leclerc đã khiến Sainz bị chậm theo trong tình huống double-stack. Khi VSC kết thúc, Sainz còn đang lết ra khỏi khu vực pit, khiến anh mất thêm thời gian và tụt lại phía sau Norris và Hamilton.
Bằng tất cả khả năng của bản thân, Sainz đã thúc chiếc Ferrari vượt qua họ để giành lại những vị trí đã mất, nhưng anh cho rằng chính việc phải cố gắng bù lại quãng thời gian bị hao hụt đã khiến mình dính các lỗi giới hạn đường đua. Nếu không có những sai sót đó, theo Sainz, một vị trí trên podium hoàn toàn nằm trong tầm tay.
Tay đua người Tây Ban Nha không phải nói trong thế "biết rồi mới nói", bởi anh đã thể hiện rõ sự bức xúc ngay tại thời điểm đó. Có lẽ Sainz sẽ có lợi hơn nếu tự quyết định chiến thuật cho mình, như cách anh từng làm trong quá khứ, chấp nhận mạo hiểm vượt qua đồng đội để chủ động đua theo cách riêng. Suy cho cùng, đôi khi xin lỗi sau còn dễ hơn là xin phép trước.
Những cải tiến đầy hứa hẹn của McLaren trong tay Lando Norris
Gói nâng cấp sàn xe và sidepod mới là bước tiếp theo trong quá trình "đại tu" chiếc MCL60 của McLaren và đội đua màu đu đủ đẩy nhanh để kịp đưa bản nâng cấp vào GP Áo 2023. Tuy nhiên, McLaren chỉ mang có một bộ nâng cấp duy nhất và Norris là người được trao cơ hội đó. Tay đua người Anh đã thể hiện tốc độ vượt trội so với tám chặng trước đó.
Việc giành vị trí thứ tư ở buổi phân hạng chính cho cuộc đua ngày Chủ nhật và vị trí thứ ba ở cuộc đua Sprint cho thấy rõ hiệu quả của các nâng cấp mới, đặc biệt khi so sánh với Oscar Piastri - người vẫn phải sử dụng cấu hình cũ và không có được vận may tương tự.
Dù gặp tình huống anti-stall khiến Norris bị chậm nhịp ở cuộc đua Sprint, mọi thứ trôi chảy hơn nhiều trong cuộc đua chính dài 71 vòng. Đúng là anh để mất vị trí vào tay Hamilton ở pha xuất phát, nhưng sau đó đã bắt kịp và vượt tay đua Mercedes để lấy lại vị trí rồi thậm chí còn đủ tốc độ để gây sức ép lên người đồng đội cũ Sainz.
Cuộc so kè bị gián đoạn khi Sergio Perez xen vào và vị trí thứ năm khi cán đích (sau đó được nâng lên thứ tư khi Sainz bị tụt xuống thứ sáu vì án phạt sau cuộc đua) cho thấy McLaren rõ ràng đang đã đúng hướng.
Ngay cả Norris cũng thừa nhận anh bất ngờ với màn trình diễn của mình, dù vẫn cảm thấy chiếc MCL60 cần được cải thiện thêm để mang lại sự tự tin cao hơn cho các tay đua. Tay đua nhà McLaren chia sẻ: "Tôi hơi lo trước cuộc đua rằng tốc độ đua sẽ làm chúng tôi thất vọng hôm nay, nhưng thực tế nó lại tốt hơn tôi mong đợi, đó là một bất ngờ khá tích cực. Tuy nhiên, mọi thứ vẫn chưa phải là tuyệt vời vì Fernando Alonso rõ ràng nhanh hơn, mỗi vòng một chút, còn tôi thì gần như suýt tai nạn ở mọi khúc cua. Nhưng việc về đích thứ năm cho thấy chúng tôi đã tiến một bước lớn và tôi rất hài lòng với điều đó."
Hamilton "bất ngờ" về việc chiếc xe Mercedes có tốc độ chậm chạp tại Áo
Khi Mercedes cuối cùng cũng đã từ bỏ triết lý thiết kế độc đáo của mình để chuyển sang một cấu hình truyền thống hơn, những cải thiện về phong độ tại Monaco, Tây Ban Nha và Canada cho thấy đó là quyết định đúng đắn. Vì thế, những khó khăn tại Áo có thể chỉ là một ngoại lệ, nhưng việc thiếu tốc độ một cách đáng kể tại Red Bull Ring vẫn khiến đội đua lúng túng trong việc tìm lời giải.
Vấn đề có thể đơn giản chỉ là hướng thiết lập xe không phù hợp với cấu hình mới của chiếc W14, và chặng đua này sẽ trở thành một bài học cho các kỹ sư về những điều không nên làm. Việc cắt giảm quá nhiều tấm cánh trước (theo đánh giá chính của Hamilton) dường như là nguyên nhân khiến Mercedes gặp khó. Đội đua đã thỏa hiệp quá mức nhằm khắc phục phần đuôi xe vốn vẫn rất khó kiểm soát. Tay đua người Anh chia sẻ:
"Tôi thực sự không ngờ mọi thứ lại tệ như hôm nay, tôi cũng không có câu trả lời rõ ràng cho điều đó. Nó chắc chắn gây bất ngờ, nhưng cảm giác của chiếc xe thì rất giống với cảm giác tôi đã trải qua suốt năm ngoái, nên ở khía cạnh đó, nó cũng không phải cú sốc quá lớn."
"Hai chặng trước tốt hơn hôm nay rất, rất nhiều. Chúng tôi biết rằng phần đuôi xe ở đây rất tệ nên đã giảm đi khá nhiều tấm cánh trước để cố giữ cân bằng nhằm có thể chạy stint dài. Nhưng chúng tôi đã làm quá đà, và tôi gần như phải đánh hết lái ở hai góc cua cuối. Khi vào Turn 10, xe chỉ trượt đi và tôi không thể làm gì được. Qua các lần pit, chúng tôi chỉnh sửa phần cánh trước và chiếc xe dần dần trở lại mức ít nhất là có thể chạy ổn và bám được đường đua."
Các quy định dự kiến cho mùa giải 2026 nhận nhiều ý kiến trái chiều sau những mô phỏng ban đầu.
Cho đến hết mùa giải 2025, F1 sẽ có lần đầu tiên thay đổi công thức động cơ kể từ năm 2014. Bộ phận MGU-H vốn rất tốn kém và mang lại ít giá trị ứng dụng cho xe thương mại đối với các nhà sản xuất sẽ bị loại bỏ, trong khi MGU-K sẽ đóng vai trò lớn hơn nhiều trong tổng thể chiếc xe.
Mục tiêu là MGU-K có thể tạo ra công suất 350 kW (khoảng 470 hp), một mức tăng rất lớn so với công suất 120 kW (160 hp) đang được sử dụng. Khí động học chủ động cũng sẽ được đưa vào nhằm giảm bớt những vấn đề kéo dài trong việc bám theo các xe khác khi đua.
Tuy nhiên, đã xuất hiện những lo ngại rằng việc tái tạo năng lượng để duy trì toàn bộ 350 kW (469 hp) công suất điện trong suốt một vòng đua sẽ là điều hết sức mong manh, và các chiếc xe có nguy cơ cạn pin giữa chừng.
Christian Horner - giám đốc điều hành và trưởng đội của Red Bull Racing khi còn đương nhiệm lúc bấy giờ đã cảnh báo:
"Có lẽ điều chúng ta cần đặc biệt chú ý gấp rút trước khi quá muộn là xem lại tỷ lệ giữa công suất động cơ đốt trong và công suất điện, để đảm bảo rằng chúng ta không tạo ra một con 'quái vật kỹ thuật' buộc khung gầm phải bù đắp quá nhiều bằng khí động học chủ động và việc giảm lực cản đến mức làm ảnh hưởng tới chất lượng đua."
Theo Horner, điều này có thể dẫn tới việc phải thay đổi đáng kể khí động học chủ động cũng như cách người lái điều khiển xe để đạt được mức tái tạo năng lượng phù hợp.
Max Verstappen lúc đó cũng không giấu sự chỉ trích, cho rằng: "Trông nó khá là tệ". Anh cũng giải thích thêm:
"Nếu bạn đạp hết ga trên đoạn thẳng ở Monza và tôi không biết chính xác là bao xa, nhưng khoảng bốn hay năm trăm mét trước khi hết đoạn thẳng thì bạn lại phải về số khi vẫn đang đạp hết ga, vì làm như vậy lại nhanh hơn. Tôi nghĩ đó không phải là hướng đi đúng đắn. Nhưng tất nhiên, Monza có lẽ là một trong những đường đua tệ nhất cho kịch bản này."
Tuy nhiên, phía Mercedes lại có quan điểm hoàn toàn khác. Trưởng đội Toto Wolff lúc bấy giờ cáo buộc ban lãnh đạo Red Bull sử dụng "đòn chính trị" trong trường hợp dự án động cơ hợp tác với Ford của họ không đạt được những kỳ vọng đề ra. Toto cũng đã chia sẻ:
"Tôi nghĩ điều khiến ông ấy lo sợ hơn có lẽ là chương trình động cơ của họ không tiến triển như mong muốn, và rồi có thể ông ấy muốn 'hủy bỏ' bộ luật này theo cách đó. Vì thế, bạn luôn phải đặt câu hỏi: động cơ thực sự đằng sau những phát biểu như vậy là gì?"
AlphaTauri tiếp tục "thay áo" một lần nữa, nhưng sẽ không khôi phục lại cái tên Toro Rosso.
Trước mùa giải F1 2020, đội đua Scuderia Toro Rosso đã "lột xác" thành AlphaTauri nhằm quảng bá cho thương hiệu thời trang thuộc sở hữu của Red Bull GmbH. Với cái tên mới, Pierre Gasly đã mang về chiến thắng cho đội tại Monza năm đó và tiếp tục tỏa sáng ở mùa giải tiếp theo khi AlphaTauri vươn lên mạnh mẽ.
Bỏ qua sự sa sút về mặt thành tích trên đường đua khi đội gặp khó trong việc thích nghi với bộ luật khí động học hiệu ứng mặt đất (ground-effect) áp dụng từ năm 2022, AlphaTauri dường như đang chuẩn bị cho một lần đổi thương hiệu nữa khi "thỏa thuận" AlphaTauri đã đi đến hồi kết.
Dù diện mạo mới sẽ ra sao vẫn chưa được tiết lộ vào thời điểm đó, ban lãnh đạo đội đã khẳng định trong cuối tuần tại Áo rằng điều đó sẽ không đồng nghĩa với việc hồi sinh cái tên Toro Rosso – thương hiệu từng gia nhập F1 từ năm 2006 sau khi Red Bull mua lại Minardi. Trưởng đội Franz Tost lúc đó đã chia sẻ:
"Tôi không nghĩ đội sẽ quay lại cái tên Toro Rosso. Tôi cho rằng vẫn còn những phương án khác có thể mang lại nhiều nguồn thu hơn."
"Trước hết, vào thời điểm này trong năm, tất cả các đội đều bước vào giai đoạn đàm phán với nhà tài trợ. Dĩ nhiên chúng tôi cũng vậy, và vị trí nhà tài trợ danh xưng là một hạng mục rất hấp dẫn. Chúng tôi sẽ xem các cuộc đàm phán trong vài tháng tới mang lại điều gì. Hiện tại, chúng tôi đang làm việc với nhiều công ty khác nhau. Rất may mắn là Scuderia AlphaTauri đang nhận được sự quan tâm lớn. Tuy nhiên, chưa có gì được xác nhận hay ký kết cả, và điều đó cũng sẽ không xảy ra trong vài ngày tới. Tôi nghĩ sẽ mất vài tháng nữa để mọi thứ được chốt lại hoàn toàn."
Điều này diễn ra trong bối cảnh đội được kỳ vọng sẽ thắt chặt hơn nữa mối liên kết với Red Bull, tận dụng tối đa các bộ phận có thể chuyển giao trong khuôn khổ quy định, đồng thời mở rộng hoạt động tại Vương quốc Anh. Và kết quả là, từ mùa giải F1 năm 2024, AlphaTauri đã đổi tên thành Racing Bulls. Đây được xem như là đội đua sân sau của Red Bull Racing.
Nyck De Vries bị dồn vào chân tường khiến tương lai bị đặt dấu hỏi lớn
Khi tương lai của một tay đua tại F1 bị đe dọa, cách họ phản ứng có thể giúp họ được "gia hạn" cơ hội hoặc khiến bầu không khí trong đội thêm căng thẳng. Helmut Marko – cố vấn của Red Bull lúc bấy giờ, người phụ trách vấn đề tay đua cho cả hai đội của tập đoàn đã gia tăng áp lực lên Nyck de Vries trước thềm chặng đua Áo trong bối cảnh tay đua người Hà Lan có khởi đầu mùa giải 2023 đầy khó khăn. Và màn trình diễn của de Vries tại Red Bull Ring rõ ràng chẳng giúp giảm bớt sức ép đó.
Sau khi buổi phân hạng không tốt với vị trí chốt đoàn, xe của Nyck de Vries được điều chỉnh thiết lập để anh phải xuất phát từ pitlane trong cuộc đua ngày Chủ nhật. Dù sau đó tay đua người Hà Lan có vẻ thoải mái hơn với chiếc xe, anh lại tiếp tục mắc lỗi do lái quá gắt và thêm một lần nữa gây va chạm với Kevin Magnussen chặng đua thứ hai liên tiếp.
Dù nỗ lực vượt de Vries ở phía ngoài Turn 6 của Magnussen là khá mạo hiểm, tay đua người Đan Mạch vẫn đã áp sát đủ để được quyền có khoảng trống thi đấu. Tuy nhiên, Magnussen bị ép phải lao ra bãi sỏi khi chiếc AlphaTauri số 21 đẩy anh ra ngoài đường đua.
Nyck de Vries đã bị phạt cộng thêm 5 giây cho phần trách nhiệm của mình trong vụ va chạm, trong khi Magnussen tỏ ra khá điềm tĩnh sau đó. Tay đua Đan Mạch sau đó chia sẻ: "Cậu ấy đang đua vì tương lai của mình và có lẽ đang ở trong một tình thế khá tuyệt vọng. Tôi cũng chẳng còn gì để nói vì cậu ấy đã bị phạt rồi, vậy là xong."
Vòm bánh xe sẽ được thử nghiệm trong điều kiện mưa tại Silverstone
Sau chặng đua tại Silverstone, Mercedes và McLaren đã tiến hành các buổi thử nghiệm theo yêu cầu của FIA, gắn vòm bánh xe lên xe nhằm nghiên cứu cách giảm lượng nước bắn trong các cuộc đua dưới mưa. Ý tưởng này được hình thành sau chặng Bỉ 2021 - chặng đua không có vòng đua thực sự nào diễn ra do tầm nhìn quá kém và các xe chỉ có thể chạy tượng trưng sau xe an toàn.
Cuộc thử nghiệm này càng trở nên quan trọng hơn sau sự ra đi đầy bi kịch của tay đua Formula Regional European Championship, Dilano van ’t Hoff. Tay đua 18 tuổi đã thiệt mạng trong một tai nạn tại chặng Spa 2023 vào hôm thứ Bảy, ngày 1/7 sau cú va chạm ở lối ra khúc Raidillon trong điều kiện mưa ướt. Trong bối cảnh tầm nhìn cực kỳ hạn chế, van ’t Hoff gặp tai nạn trên đoạn thẳng Kemmel và bị một chiếc xe khác lao tới tông trúng do không thể quan sát vì làn nước bắn mù mịt.
Sự việc đã gây ra làn sóng tiếc thương xen lẫn phẫn nộ trong cộng đồng F1. Nhiều ý kiến cho rằng cần có những thay đổi mạnh mẽ để ngăn chặn những bi kịch tương tự tái diễn. Vấn đề tầm nhìn kém từ lâu đã là mối lo ngày càng lớn đối với các tay đua, và người ta kỳ vọng thử nghiệm vòm bánh xe sẽ là bước khởi đầu nhằm tìm ra giải pháp cho tình trạng nước bắn gây nguy hiểm trong các cuộc đua dưới mưa.