Vừa qua, truyền thông đã có chuyến tham quan đường đua mới tại Madrid, trò chuyện cùng các nhân vật chủ chốt của chặng đua, trong đó có đại sứ của sự kiện kiêm tay đua của Williams - Carlos Sainz. Dưới đây là những điểm đáng chú ý về chặng đua mới tại Tây Ban Nha.
Quên những đường đua phố phẳng lặng đơn điệu đi, đường đua này sở hữu cấu trúc hấp dẫn hơn rất nhiều
Người hâm mộ F1 không khỏi cảm thấy "bội thực" trước sự bùng nổ của các đường đua phố, những nơi đang dần trở nên giống nhau theo một lối mòn với các góc cua 90 độ lặp đi lặp lại cùng địa hình phẳng lì đơn điệu.
Nhưng Madring thì hoàn toàn khác, ngay cả trước khi góc cua nghiêng "La Monumental" được xây dựng, đường đua này vốn đã sở hữu một địa hình với cao độ thay đổi liên tục.
Giám đốc vận hành đường đua - Carlos Jimenez giải thích: "Chúng tôi bắt buộc phải tận dụng các tuyến đường công cộng sẵn có vốn đã sở hữu sự chênh lệch độ cao, nhưng chúng đã được tích hợp cực kỳ hoàn hảo vào cấu trúc đường đua để tạo nên một dấu ấn hoàn toàn độc bản."
"Vì vậy, đây không phải là một đường đua phố tẻ nhạt, mà là một đường đua hybrid với phân đoạn phố thị cũng chẳng hề nhàm chán."
Những ấn tượng ban đầu cho thấy đây sẽ là một đường đua mang lại trải nghiệm phấn khích hơn hẳn so với đường đua Las Vegas hay Miami tại Mỹ - hai đường đua phố gần nhất được bổ sung vào lịch thi đấu F1.
Tuy nhiên, phải chờ đến ngày 11 tháng 9, khi những chiếc xe F1 chính thức lăn bánh trên đường đua, chúng ta mới có được câu trả lời chính xác nhất về sự hấp dẫn của chặng đua này.
Góc cua nghiêng "La Monumental" chắc chắn sẽ đi vào lịch sử như một biểu tượng mới của F1
Bất kỳ đường đua nào cũng khao khát sở hữu một góc cua mang thương hiệu riêng, và góc cua nghiêng số 12 chính là đặc sản của Madring. Nó cao tới 10 mét, độ dốc 24% (tương đương khoảng 13,5 độ) và ép các tay đua phải chịu lực lên tới hơn 4G. Sau khi hoàn thiện, khu vực này cũng sẽ được bao quanh bởi các khán đài rực lửa.
Tay đua Carlos Sainz trong vai trò đại sứ chặng GP Tây Ban Nha nhận định rằng các quái thú F1 hoàn toàn có thể nuốt trọn góc cua này mà không cần nhấc chân ga.
Sainz nhận định về độ thách thức của La Monumental: "Góc cua này nhìn rất choáng ngợp vì các xe sẽ lao vào đây ở dải tốc độ rất khủng, tầm 180 đến 200 km/h."
"Cảm giác của tôi là các tay đua có thể nhấn lút ga để nuốt trọn góc cua này, từ đó mở ra cơ hội vượt mặt ở góc cua trái tiếp theo. Độ nghiêng của mặt đường có thể cho phép bạn chủ động chọn đường chạy cao hơn hoặc thấp hơn để đón luồng 'khí sạch' khi bám đuổi. Nhưng nếu việc chạy hết ga ở đây quá dễ dàng, thì đây cũng sẽ là nơi bạn phải bám thật sát vào vùng 'hút gió' (slipstream) của xe phía trước."
"Không chỉ có mỗi điểm nhấn La Monumental đâu, nhìn tổng thể, sector 2 có tính kết nối rất tốt và tốc độ khá cao. Đây là điều cực kỳ lý tưởng mà các đường đua phố luôn hướng tới."
Chắc chắn rằng ngay tại vòng đua đầu tiên của chặng grand prix, đạo diễn hình sẽ chọn một góc máy quay từ trên cao để tôn vinh góc cua được kỳ vọng sẽ trở thành biểu tượng mới của GP Tây Ban Nha.
Những nỗi lo ngại về pin trong bộ quy định kỹ thuật năm 2026 sẽ không thể làm giảm đi sức hút của đường đua
Với đặc tính phụ thuộc nặng nề vào việc quản lý năng lượng trên thế hệ xe F1 hiện tại, sơ đồ thiết kế cùng chuỗi thứ tự các góc cua liên tiếp sẽ đóng vai trò quyết định đến độ kịch tính của chặng đua.
Ở thời điểm hiện tại, một chuỗi các góc cua tốc độ cao liên tiếp không phải là một tín hiệu tốt, bởi hệ thống động lực turbo hybrid hoạt động hiệu quả nhất ở những section có tốc độ trung bình và chậm để hỗ trợ sạc lại hệ thống pin.
Một trong những lo ngại về khúc cua nghiêng nổi tiếng La Monumental tại Madring là vì đây là một khúc cua có tốc độ rất cao, nên nó có thể bị ảnh hưởng tiêu cực bởi hiện tượng "super clipping" trong mùa giải 2026 - thời điểm xe dù đang chạy hết ga nhưng công suất động cơ lại bị cắt giảm để chuyển hướng sang sạc pin.
Cái nhìn cận cảnh vào layout của đường đua Madring cho thấy chuỗi góc cua gắt liên tiếp trước khi tới đoạn La Monumental, kết hợp cùng một chicane tốc độ trung bình mới sẽ là bài toán giải cứu hoàn hảo, giúp các cỗ máy F1 sạc đầy pin và đạt mức công suất tối ưu ngay tại điểm vào cua dốc.
Nhờ đó, các tay đua sẽ có thể giải phóng một nguồn năng lượng lớn và tự tin nhấn lút ga trên suốt khúc cua dài 550 mét này.
Chắc chắn tiến độ sẽ được đảm bảo kịp thời cho ngày khai màn
Ban tổ chức chặng đua tại Madrid không ngần ngại chia sẻ rằng việc hiện thực hóa một siêu dự án đường đua phố từ vạch số không cho kịp tiến độ mùa giải năm nay là một bài toán chạy đua với thời gian đúng nghĩa.
Sự kết hợp giữa khối lượng thủ tục giấy tờ khổng lồ để phê duyệt mọi hạng mục của đường đua Madring mới, cộng thêm một mùa đông mưa nhiều kỷ lục, đã tạo ra không ít thách thức cho ban tổ chức.
Chia sẻ về tiến độ dự án, ông Luis Garcia Abad - giám đốc điều hành của chặng đua cho biết: "Mọi hạng mục vẫn đang đi đúng lộ trình. Chúng tôi chưa từng rơi vào trạng thái quá lo ngại, đơn giản vì tất cả các khâu tổ chức đều đã được hoạch định rất bài bản ngay từ đầu."
Thiết kế độc đáo của đường đua Madring: Mô hình "hai trong một" đầy linh hoạt
Đường đua Madring được chia làm hai nửa rõ rệt, bị phân tách trực tiếp bởi tuyến đường cao tốc M-11 với hai đường hầm ngắn nối giữa. Khu vực phía nam được xây dựng xung quanh hạ tầng và các sảnh nhà tròn có sẵn của trung tâm triển lãm IFEMA, trong khi phần phía bắc được kiến thiết mới hoàn toàn từ con số không.
Ông Jimenez cho biết: "Kết cấu đường đua bắt buộc phải như vậy bởi chúng tôi phải xử lý bài toán băng qua một tuyến đường cao tốc lớn chạy cắt ngang và chia đôi trường đua thành hai phân khu nam-bắc. Tại đây, chúng tôi đã có sẵn hai đường hầm nối giữa, một hầm dân sinh công cộng và một hầm nội bộ do IFEMA xây dựng từ 12 năm trước."
"Do đường đua tận dụng hệ thống đường giao thông công cộng sẵn có, các tuyến đường này vốn đã sở hữu sự chênh lệch về độ cao tự nhiên. Tuy nhiên, yếu tố đó lại được tích hợp một cách hoàn hảo vào mạch đua để tạo nên một nét đặc trưng vô cùng độc đáo, hứa hẹn sẽ mang đến sự phấn khích tột độ cho các tay đua. Đây chắc chắn không phải là một đường đua phố nhàm chán, nó là một mô hình đường đua hybrid kết hợp giữa một phân khu phố đầy cá tính với một phân khu đường đua truyền thống mới toanh, nơi sở hữu những phân đoạn đặc trưng và có tiềm năng trở thành biểu tượng như La Monumental."
"Điều này đồng nghĩa với việc hai đầu của trường đua sẽ mang những đặc trưng hoàn toàn khác biệt. Bao quanh khu vực IFEMA là phân đoạn đường đua phố đặc trưng. Trong khi đó, phân khu phía bắc lại mở rộng và sở hữu những góc cua tốc độ, mềm mại hơn rất nhiều. Phân khu bắc cũng chính là điểm đến cốt lõi dành cho người hâm mộ, nơi đặt các khu trải nghiệm fanzone. Việc di chuyển qua lại giữa hai phân khu nam và bắc chỉ có thể thực hiện bằng xe buýt trung chuyển, trừ khi bạn là người may mắn được ngồi sau vô-lăng của một chiếc xe F1."
Trong tương lai, những chiếc xe F1 có thể sẽ lao đi ngay bên trong nhà thi đấu
Sơ đồ thiết kế của đường đua Madring hoàn toàn không mang tính cố định và có thể tiếp tục được cải tiến qua từng năm, nhất là khi hợp đồng tổ chức chặng đua GP Tây Ban Nha tại đây kéo dài đến tận năm 2035.
Phân khu đường đua chạy quanh các sảnh triển lãm IFEMA đang mở ra một viễn cảnh đầy kích thích: lần đầu tiên trong lịch sử giải vô địch thế giới F1, một chặng đua có thể sở hữu một đoạn đường chạy hoàn toàn ở trong nhà.
Ông Jimenez chia sẻ: "Chúng tôi cũng có thể cân nhắc phương án đưa đường đua vào thẳng bên trong các sảnh triển lãm. Đây là điều mà giải đua xe điện Formula E đã hiện thực hóa tại trung tâm Excel ở Luân Đôn, và chúng tôi đang nghiêm túc thảo luận về khả năng đó tại đây."
Dù ban tổ chức sở hữu quỹ đất vô cùng rộng rãi, các đội đua F1 vẫn kiên quyết yêu cầu quyền được dựng các căn motorhome truyền thống
Khu vực đường pit kéo dài tại Madring sở hữu không gian vô cùng rộng rãi, đi kèm hệ thống garage quy mô lớn được thiết kế nhằm đáp ứng tối đa mọi nhu cầu về diện tích của các đội đua F1, thậm chí còn vượt kỳ vọng.
Quy hoạch tại đây cũng dư sức mở rộng cho đội đua thứ 12 nếu có đại diện mới gia nhập đoàn đua. Trong khi đó, các xe tải kỹ thuật sẽ được bố trí đỗ ngay bên trong các sảnh triển lãm, giúp bảo vệ phương tiện khỏi tác động của thời tiết và tuyệt vời nhất là được hưởng cả hệ thống điều hòa không khí.
Chia sẻ về khu vực kỹ thuật, ông Jimenez nhấn mạnh: "Không gian các garage rất thoáng đãng và có vòm trần cao để tối ưu hóa sự tiện nghi cho các đội. Thiết kế này được đo ni đóng giày nhằm khai thác triệt để hệ thống cơ sở hạ tầng hiện đại sẵn có của IFEMA."
"Hệ thống garage này được kết nối trực tiếp với sảnh số 1 và sảnh số 2. Thiết kế đó cho phép các đội đưa toàn bộ xe tải kỹ thuật chuyên dụng vào đỗ ngay phía sau khoang garage thực tế trong một không gian hoàn toàn ở trong nhà. Nhờ vậy, họ sẽ được hưởng hệ thống điều hòa mát mẻ vào mùa hè trong suốt tuần đua, đồng thời tận dụng được mạng lưới hạ tầng kỹ thuật đồ sộ sẵn có của tổ hợp như nguồn điện công suất lớn và hệ thống viễn thông."
Tuy nhiên, sẽ có một khoảng đi bộ ngắn giữa các khoang garage và khu vực dựng motorhome của các đội đua. Đây là kết quả từ sự kiên quyết đấu tranh của các đội, không phải vì họ thích đi bộ qua lại, mà bởi họ đã thẳng thừng từ chối yêu cầu không mang theo motorhome từ phía ban tổ chức.
Nếu điều đó xảy ra, các đội đua sẽ phải đặt khu vực tiếp khách (hospitality) ngay cạnh garage của mình. Nhưng vì trong cả mùa giải chỉ có chín chặng đua được tổ chức ở châu Âu, nên không có gì ngạc nhiên khi họ không muốn bỏ lỡ cơ hội sử dụng những motorhome riêng của mình.
Cách ban tổ chức đặt mục tiêu né tránh "vết xe đổ" trong giai đoạn đầu của chặng đua GP Las Vegas
Madring chính là dự án đường đua phố đầy tham vọng nhất của F1 kể từ thời điểm Las Vegas xuất hiện trên lịch thi đấu.
Chứng kiến màn chào sân của GP Las Vegas 2023 bị lu mờ hoàn toàn bởi sự cố nắp cống tai hại làm tan nát siêu xe Ferrari SF-23 của Sainz, Madring đã lập tức dựng rào chắn phòng thủ, kiên quyết loại bỏ mọi rủi ro để đảm bảo ngày khai màn diễn ra suôn sẻ.
Theo Jimenez, chìa khóa để giải quyết triệt để rủi ro là thiết kế một mạch đua hoàn toàn vắng bóng các nắp cống. Tất nhiên, hiện thực hóa ý tưởng "không nắp cống" tại Madring là một thách thức cực kỳ nan giải.
Ông cho biết: "Nhìn vào bài học nhãn tiền ở Vegas mùa giải đầu tổ chức, mục tiêu tối thượng của chúng tôi là phải xóa sổ hoàn toàn các nắp cống khỏi bề mặt đường đua."
"Để đạt được mục tiêu đó là một quá trình cực kỳ phức tạp. Chúng tôi đã phải thay đổi lộ trình của hàng loạt tuyến đường ống và đường dây dịch vụ, từ hệ thống viễn thông, mạng lưới điện, cấp thoát nước, cho đến cả hệ thống đường ống dẫn khí gas."
"Công việc đó đòi hỏi rất nhiều thời gian, từ khâu lập kế hoạch cho đến chuẩn bị kỹ lưỡng, thậm chí nó còn ngốn nhiều thời gian hơn cả quá trình thi công thực tế. Riêng toàn bộ các thủ tục giấy tờ và phê duyệt giấy phép đã kéo dài khoảng 11 đến 12 tháng."
Ban tổ chức hiện cũng đang lên kế hoạch nhuộm đỏ bề mặt nhựa đường tại một số khu vực
Lớp nhựa đường đen bóng của đường đua Madrid mới hiện đã được hoàn tất việc trải nền. Tâm điểm của công tác thi công lúc này đang tập trung vào việc hoàn thiện toàn bộ hệ thống cơ sở hạ tầng xung quanh bao gồm các rào chắn an toàn, hệ thống khán đài và khu vực dành cho người hâm mộ.
Tuy nhiên, ban tổ chức chặng đua tại Madrid đang ấp ủ một ý tưởng hoàn toàn khác biệt cho bề mặt đường đua trong tương lai với khả năng ứng dụng các phân đoạn nhuộm đỏ để tạo nên một diện mạo độc nhất vô nhị.
Ông Jimenez chia sẻ: "Đó là phương án mà chúng tôi đã nghiên cứu rất kỹ. Tuy nhiên, do có những lo ngại về việc loại chất tạo màu này chưa từng được thử nghiệm trước đây, chúng tôi quyết định lựa chọn giải pháp an toàn và thận trọng hơn trong năm đầu tiên tổ chức."
"Chúng tôi biết chắc rằng mình sẽ phải thảm lại bề mặt đường đua trong thời hạn hợp đồng 10 năm này. Vì vậy, rất có thể trong đợt tái trải nhựa tiếp theo, chúng tôi sẽ đưa chất tạo màu đỏ vào sử dụng. Đây là sắc màu đại diện cho niềm tự hào của đất nước Tây Ban Nha nói chung và thủ đô Madrid nói riêng."
Giải pháp nhuộm đỏ này sẽ tương tự như cách người ta thường phân tách làn đường dành cho xe đạp trên các tuyến phố công cộng. Nhiều khả năng, lớp nhựa màu này sẽ chỉ được trải tại phân đoạn đường đua cố định, nhằm tránh gây ra sự hỗn loạn hay nhầm lẫn cho các phương tiện giao thông khi trả lại mặt đường cho các tuyến phố thực tế.
Người hâm mộ chắc chắn sẽ vô cùng hào hứng trước khả năng tiếp cận đường đua một cách dễ dàng và thuận tiện chưa từng có
Trải nghiệm tuyệt vời của người hâm mộ là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên thành công của một chặng đua F1 hiện đại và trong đó, việc tối ưu hóa luồng di chuyển của khán giả ra vào trường đua đóng vai trò cực kỳ then chốt.
Những cung đường tiếp cận khó khăn, tình trạng rồng rắn xếp hàng dài vô tận hay sự thiếu hụt các lựa chọn giao thông công cộng giờ đây không còn là những vấn đề có thể nhắm mắt làm ngơ.
Xét trên phương diện này, chặng đua tại Madrid hoàn toàn có thể nắm chắc phần thắng nhờ lợi thế từ khu vực đang được xây dựng, một vị trí đắc địa gần sân bay và vốn là một đầu mối giao thông vô cùng lý tưởng.
Phân đoạn phía nam của đường đua gần khu vực pit lane được kết nối trực tiếp với hệ thống tàu điện ngầm Madrid, giúp khán giả chỉ mất vỏn vẹn 10 phút di chuyển để vào sâu trong trung tâm thành phố. Trong khi đó, ở phía bắc, tuyến đường sắt ngoại ô cũng mang lại sự thuận tiện với tốc độ nhanh tương đương.
Cộng thêm mạng lưới taxi và xe buýt dày đặc, chặng đua tại Madrid hứa hẹn sẽ mang đến cho người hâm mộ một cơ hội tuyệt vời để lưu trú ngay tại trung tâm thành phố mà vẫn có thể di chuyển ra vào trường đua một cách tương đối dễ dàng.
Dẫu vậy, kịch bản hoàn hảo trên giấy tờ đó chỉ có thể được kiểm chứng vào những ngày đua chính thức. Đó sẽ là cuộc "sát hạch" hạng nặng đối với năng lực của mạng lưới giao thông công cộng, khi dòng người khổng lồ lên tới hàng trăm ngàn lượt cùng lúc tạo áp lực di chuyển ra vào trường đua.