Chỉ còn hơn một tháng nữa là đợt chạy thử đầu tiên của năm 2026 chính thức bắt đầu tại Barcelona (theo hình thức chạy kín). Để hâm nóng bầu không khí này, Formula 1 và FIA đã cùng nhau hé lộ những hình ảnh mô phỏng mới nhất, phác họa diện mạo đầy hứa hẹn của thế hệ xe đua trong những năm tới.
Dựa trên bộ quy định kỹ thuật vừa được cập nhật, FIA đã công bố các bản vẽ chi tiết cho thấy những thay đổi mang tính bước ngoặt. Những "cỗ máy tốc độ" mùa tới sẽ được trang bị hệ thống khí động học chủ động (active aerodynamics), đi kèm với kích thước nhỏ gọn hơn: chiều dài trục cơ sở ngắn lại 200 mm và khung gầm hẹp đi 100 mm. Trọng lượng tối thiểu cũng được tinh chỉnh giảm xuống còn 770 kg. Tuy nhiên, không ít người trong giới chuyên môn đang hoài nghi về tính khả thi của con số này, nhất là trong năm đầu tiên của một chu kỳ quy định mới đầy thách thức.
Các bản mô phỏng mới nhất của FIA cũng cho thấy những tinh chỉnh ở phần thân hông (sidepods) và các tấm định hướng luồng khí (in-wash boards). Đây là nỗ lực nhằm giảm thiểu tối đa "luồng khí bẩn" (dirty air) - mục tiêu cốt lõi của bộ quy tắc mới. Sự thay đổi hứa hẹn sẽ giúp các tay đua bám đuổi nhau quyết liệt hơn. Nhìn chung, lực cản không khí (drag) dự kiến sẽ giảm khoảng 40%, trong khi downforce của xe mới sẽ thấp hơn từ 15% đến 30% so với thế hệ hiện tại.
Các hình ảnh mô phỏng cũng hé lộ bộ nhận diện thương hiệu mới của Pirelli trên dàn lốp năm 2026 - mẫu lốp vốn đã được tất cả các đội đua đưa vào thử nghiệm ngay sau chặng Grand Prix Abu Dhabi vừa qua.
Mặc dù ban đầu FIA ưu tiên chuyển sang loại lốp 16 inch, nhưng cuối cùng kích cỡ 18 inch vẫn được giữ lại. Tuy nhiên, bề ngang của lốp sẽ được thiết kế hẹp hơn một chút nhằm hỗ trợ mục tiêu cắt giảm trọng lượng tổng thể cho chiếc xe.
Chức năng Overtake, Boost và Recharge
Như Nikolas Tombazis (Giám đốc mảng xe đua một chỗ ngồi của FIA) đã giải thích trong cuộc họp báo với trang Motorsport tại Abu Dhabi, hệ thống thuật ngữ chính thức của giải đấu cũng đã được cải tổ toàn diện.
Khi FIA lần đầu giới thiệu bộ quy tắc 2026 tại Grand Prix Canada năm ngoái, họ đã đưa ra các khái niệm như X-mode và Z-mode cho hệ thống khí động học chủ động, cùng với Manual Override Mode đóng vai trò hỗ trợ vượt xe. Chế độ này được ra đời bởi lẽ hệ thống DRS truyền thống sẽ tất yếu biến mất khi công nghệ khí động học chủ động xuất hiện. Tuy nhiên, người hâm mộ đã nhanh chóng gọi tắt cụm từ Manual Override Mode này là "MOM".
Mục tiêu của FIA là đơn giản hóa toàn bộ thuật ngữ trước thềm mùa giải 2026, nhằm tránh biến kỷ nguyên mới của F1 trở nên quá phức tạp đối với người hâm mộ. Và mới đây, cơ quan quản lý này đã chính thức công bố quy ước đặt tên mới để mọi thứ trở nên rõ ràng hơn.
Kể từ nay, chế độ Manual Override Mode sẽ chính thức mang tên gọi mới là Overtake (vượt xe). Tương tự như hệ thống DRS hiện tại, các tay đua chỉ được phép kích hoạt chế độ này khi bám đuổi xe phía trước với khoảng cách dưới một giây tại điểm phát hiện (detection point).
Điểm khác biệt cốt yếu nằm ở chỗ: ở kỷ nguyên 2026, mọi chiếc xe đều sẽ mặc định mở cánh trên đường thẳng để giảm lực cản. Do đó, sự hỗ trợ này không còn đến từ việc mở cánh gió sau, mà sẽ đến từ nguồn điện năng bổ sung được truyền thẳng vào động cơ.
Liên quan đến việc quản lý năng lượng điện, FIA cũng đã chuẩn hóa hai thuật ngữ quan trọng khác là Boost và Recharge.
- Boost (Tăng tốc): là chế độ giải phóng năng lượng từ hệ thống ERS (Energy Recovery System) do tay đua chủ động điều khiển. Mỗi tay đua sẽ phải tự tính toán chiến thuật: sử dụng bao nhiêu năng lượng, tại thời điểm nào trong một vòng đua để tấn công đối thủ hoặc bảo vệ vị trí của mình.
- Recharge (Tái tạo / Sạc): là chế độ xe tập trung thu hồi và tích trữ năng lượng để nạp lại cho bộ pin.
Vì yếu tố chiến thuật này sẽ đóng vai trò quan trọng hơn bao giờ hết, một số đội đua kỳ vọng sẽ được chứng kiến những màn vượt mặt tại những vị trí "không tưởng" trên đường đua. Tuy nhiên, thực tế ra sao vẫn còn là một dấu hỏi lớn, bởi lẽ các tay đua đều là những bậc thầy tính toán. Họ chắc chắn sẽ xác định được đâu là những đoạn đường trọng yếu và có xu hướng dồn toàn bộ năng lượng vào cùng một thời điểm.
Chế độ Straight Mode và Corner Mode
FIA cũng đã quyết định đơn giản hóa các thuật ngữ liên quan đến hệ thống khí động học chủ động. Cơ quan quản lý này nhận thấy việc phân loại riêng biệt giữa X-mode và Z-mode như ban đầu là không còn cần thiết. Bởi lẽ, về cơ bản, tất cả các tay đua đều sẽ sử dụng cùng một chế độ vận hành tại các phần khác nhau của đường đua.
Cụ thể, xe sẽ mặc định ở cấu hình high downforce thông thường khi vào cua, và tự động chuyển sang cấu hình lực cản thấp (low-drag) cho cả cánh trước lẫn cánh sau khi ra đến đoạn đường thẳng.
Kể từ nay, hai trạng thái này sẽ đơn giản được gọi là Straight Mode (chế độ đường thẳng) và Corner Mode (chế độ vào cua).
Cấu hình chạy đường thẳng (trước đây là Z-mode) được FIA mô tả như sau: "Straight Mode là thiết lập khí động học chủ động, trong đó các cánh phụ (flaps) của cánh trước và cánh sau sẽ mở ra để giảm lực cản tổng thể và tối ưu hóa tốc độ tối đa. Chế độ này sẽ khả dụng cho tất cả các xe tại những điểm được chỉ định trên đường đua, thường là các đoạn đường thẳng có độ dài tối thiểu nhất định."
Đối với Corner Mode, các cánh gió sẽ trở lại hình dáng quen thuộc: "Corner Mode là thiết lập mà các cánh phụ trước và sau giữ nguyên vị trí mặc định với downforce cao, nhằm tối ưu hóa hiệu suất khi xe đi qua các khúc cua."
FIA cho biết thêm rằng toàn bộ hệ thống thuật ngữ mới cho năm 2026 đã được kiểm chứng thông qua các "nhóm khảo sát người hâm mộ" (fan focus groups) - bao gồm cả những khán giả mới, khán giả hiện tại và những "fan cứng" lâu năm của F1.