Quy trình sơn xe đua F1 là một quá trình kỹ thuật cao, đòi hỏi sự tỉ mỉ tối đa nhằm tối ưu hóa khí động học và giảm trọng lượng. Việc sơn một chiếc F1 mất khoảng 150 giờ - tập trung vào việc tạo lớp sơn siêu mỏng nhưng bền bỉ để bảo vệ sợi carbon, đồng thời đảm bảo màu sắc thương hiệu nổi bật. Nhằm làm rõ quy trình này, Giám đốc kỹ thuật Luca Furbatto đã chia sẻ với Raceteq chi tiết về cách đội đua Aston Martin sơn một chiếc xe F1.
Lựa chọn màu sơn
Tại mùa 2024, Aston Martin Racing Green là màu sắc đặc trưng của Aston Martin, bao phủ phần lớn chiếc AMR24. Màu xanh này bắt nguồn từ British Racing Green, vốn có nguồn gốc từ Ireland và gắn liền với các thương hiệu đua xe biểu tượng như Bentley, Vanwall, Jaguar và Aston Martin.
Quay lại năm 2021, khi Aston Martin bắt đầu trở lại F1, hãng xe đã sử dụng một tông xanh khác trước khi thay đổi để màu xanh sáng hơn từ mùa giải 2022. Chia sẻ trên trang web chính thức của đội, Jack Brown – Quản lý cấp cao phụ trách màu sắc, vật liệu và hoàn thiện bề mặt của Aston Martin đã nhấn mạnh: "Mục tiêu ở đây không phải là làm màu sơn sáng hơn, mà là giúp các khu vực nhấn nhá trở nên rõ ràng và nổi bật hơn."
Luca Furbatto - Giám đốc kỹ thuật đội F1 Aston Martin chia sẻ với RaceTeq rằng, dù việc bổ sung sơn khiến trọng lượng xe tăng lên, đội vẫn chủ động sử dụng nhiều màu sắc hơn so với các đối thủ như Alpine hay McLaren nhằm tăng độ nhận diện thương hiệu và giá trị cho các nhà tài trợ.
"Chúng tôi đã dành rất nhiều thời gian để cân nhắc, cố gắng tối ưu mọi khía cạnh nhằm đảm bảo chiếc xe vừa dễ nhìn, dễ nhận biết, vừa vẫn giữ lại một tỷ lệ hợp lý sợi carbon," Furbatto cho biết.
"Cần nhớ rằng (khi đội đua thay đổi màu đặc trưng), không chỉ chiếc xe phải được sơn lại, mà toàn bộ hình ảnh xung quanh từ garage đến xe tải vận chuyển cũng phải thay đổi theo. Chúng tôi đã thay đổi màu sơn kể từ năm 2021, thật khó tưởng tượng hết được mức độ ảnh hưởng và hệ quả kéo theo của quyết định đó," Furbatto đề cập thêm.
Và thực tế đã phản ánh đúng như lời Furbatto đã nói, sắc xanh lá cây không chỉ xuất hiện trên những chiếc xe F1, mà còn được đồng bộ trên xe tải vận chuyển, các bức tường bên ngoài lẫn bên trong garage, thậm chí cả khu vực tiếp khách của Aston Martin.
Những khu vực nào không được phép sơn trên xe F1?
Dĩ nhiên, không phải mọi bề mặt trên chiếc AMR24 đều được phủ sắc xanh đặc trưng của Aston Martin. Những khu vực như mặt dưới ốp sườn, sàn xe và cánh trước được để nguyên màu của sợi carbon nhằm tối ưu trọng lượng và hiệu quả tổng thể.
Trước mùa giải, bộ phận kỹ thuật cung cấp cho nhóm tiếp thị các mô hình dựng CAD có độ trung thực cao, được sử dụng để xác định cấu hình sơn và bố trí nhận diện thương hiệu. Theo Furbatto, các bản dựng này mô phỏng rất sát hình dạng và bề mặt của xe hoàn thiện.
Dựa trên dữ liệu đó, đội ngũ tiếp thị và kỹ thuật phối hợp xác định các khu vực ưu tiên sơn để tối ưu khả năng hiển thị, đồng thời khoanh vùng những bề mặt có thể giữ nguyên màu carbon. Quá trình này cũng tính đến sai lệch hình dạng và khe hở lắp ráp giữa các chi tiết thân xe, chẳng hạn giữa ốp sườn và nắp động cơ. Tất cả nhằm đảm bảo sự liền mạch của lớp sơn sau khi hoàn thiện.
Bên cạnh các chi tiết để lộ sợi carbon, những khu vực chịu tải và mài mòn cao ở gầm xe, đặc biệt là mép trước của sàn cũng được giữ nguyên không sơn do thường xuyên tiếp xúc với mặt đường. "Bởi nếu sơn lên các khu vực thường xuyên tiếp xúc với mặt đường, chỉ sau vài vòng chạy lớp sơn sẽ bong tróc," Furbatto giải thích.
Tuy nhiên, việc để nguyên màu sợi carbon cũng không đơn giản: "Tại những khu vực không sơn, chúng tôi phải đảm bảo chất lượng bề mặt sợi carbon bên dưới đạt tiêu chuẩn rất cao. Nếu sử dụng các kiểu dệt carbon khác nhau, bề mặt có thể trông loang lổ và thiếu đồng nhất."
Furbatto cho biết: "Chúng tôi không theo đuổi mức độ hoàn thiện như trên các mẫu siêu xe - nơi từng đường dệt sợi carbon đều được xem xét đến từng chi tiết nhỏ nhất. Tuy nhiên, nếu trên cùng một bề mặt xuất hiện các kiểu dệt thô và mịn khác nhau, tổng thể sẽ trở nên thiếu đồng nhất và gây rối thị giác."
Sơn so với dán
Một số đội đua F1 lựa chọn sử dụng decal thay cho sơn truyền thống. Chẳng hạn, McLaren ưu tiên phương án dán decal toàn bộ thân xe, trong khi Alpine cũng từng áp dụng giải pháp này cho bộ tem đặc biệt lấy cảm hứng từ cuộc đối đầu giữa Deadpool và Wolverine tại GP Bỉ 2024.
Furbatto cho biết: "Chúng tôi đã cân nhắc giữa việc dán decal toàn bộ xe và sơn trực tiếp. Cá nhân tôi vẫn nghiêng về sơn. Nếu dán decal toàn bộ thân xe, rất có thể bạn sẽ cần thêm nhân sự tại trường đua chỉ để xử lý việc tháo gỡ logo."
Furbatto cho rằng decal chỉ thực sự phù hợp trong trường hợp màu sơn xe thay đổi thường xuyên theo từng chặng đua. "Nhưng chúng tôi có hình ảnh thương hiệu ổn định và nhất quán. Vì vậy trong trường hợp này, việc sơn trực tiếp mang lại hiệu quả thị giác tốt hơn," ông nói.
Ông cũng lưu ý rằng màng vinyl có thể ảnh hưởng đến khí động học. "Chẳng hạn, bạn có thể sơn cánh gió sau rồi dán logo Aramco hoặc Valvoline lên trên. Tuy nhiên, cách làm này sẽ tạo ra một đường nối rất nhỏ giữa bề mặt sơn và lớp vinyl," Furbatto giải thích.
"Ngay cả khi phủ một lớp sơn mài lên trên decal, bề mặt vẫn sẽ tồn tại những gờ rất nhỏ. Trong khi đó, nếu logo Valvoline màu trắng được sơn trực tiếp lên nền xanh lá phẳng bằng kỹ thuật che chắn chính xác, bạn sẽ đạt được một bề mặt hoàn toàn liền mạch," Furbatto giải thích. "Điều này vượt trội hơn nhiều về mặt khí động học, bởi luồng không khí không bị gián đoạn."
Về địa điểm sơn, toàn bộ quy trình được thực hiện tại trụ sở đội đua Aston Martin F1, gần Silverstone - nơi đăng cai chặng GP Anh.
Cách Aston Martin sơn xe F1
Aston Martin gần đây đã hoàn tất việc mở rộng nhà máy với hai tòa nhà mới, bao gồm một đường hầm gió hiện đại và hệ thống mô phỏng tiên tiến. Đồng thời cải thiện điều kiện làm việc cho nhân viên với phòng gym và khu nhà ăn mới. Một trong các tòa nhà này được trang bị buồng sơn chuyên dụng, đủ khả năng xử lý đồng thời hai chiếc xe.
Trước khi trụ sở mới hoàn thành, Aston Martin từng phải thuê ngoài toàn bộ công đoạn sơn chiếc AMR24 cho một đơn vị chuyên trách bên ngoài. Quy trình này được thực hiện tại một cơ sở nằm rất gần trụ sở hiện tại của đội.
Theo Furbatto, một quy trình sơn tiêu chuẩn trên xe F1 bắt đầu bằng lớp sơn lót, tiếp theo là nhiều lớp sơn màu và kết thúc bằng lớp sơn bóng hoặc lớp phủ bảo vệ. Điều này nhằm tạo bề mặt hoàn thiện với độ bóng hoặc độ mờ theo yêu cầu.
"Chúng tôi đã dành nhiều thời gian làm việc cùng nhà cung cấp để chuẩn bị quy trình sơn," Furbatto cho biết. Nhằm tối ưu khối lượng, chi phí và thời gian, Aston Martin sử dụng giải pháp kết hợp lớp sơn lót và lớp phủ bảo vệ trong cùng một bước.
Cách tiếp cận này giúp giảm số lớp cần sơn, đồng thời hạn chế độ dày tổng thể của lớp phủ. Theo đội ngũ kỹ thuật, lớp sơn trên AMR24 chỉ dày khoảng 20 micron - tương đương 0,02 mm.
Furbatto cũng tiết lộ rằng, nhằm giảm độ dày lớp sơn mà vẫn đảm bảo độ bền, những hạt sơn kích thước siêu nhỏ có tính chất bảo vệ như các hạt nano đã được bổ sung. Việc thực hiện toàn bộ quy trình sơn ngay trong nội bộ đội đua cho phép Aston Martin kiểm soát chặt chẽ chất lượng, duy trì tính đồng nhất và đồng thời tối ưu chi phí.
F1 2026: Liệu có màu sắc mới?
Từ mùa giải 2026, trọng lượng xe F1 sẽ giảm khoảng 30 kg, với trọng lượng tối thiểu (bao gồm cả tay đua) là 768 kg. Đây là một mục tiêu đầy tham vọng, buộc các đội phải tối ưu đến từng gram. Điều đó đồng nghĩa với việc lớp sơn trên xe có thể sẽ tiếp tục bị cắt giảm.
Tuy nhiên, Furbatto cho rằng bộ quy định kỹ thuật mới lại có khả năng khiến các đội phải sử dụng nhiều sơn hơn, từ đó tạo ra áp lực lớn hơn trong cuộc đua giảm trọng lượng. "Hiện tại, các quy định đã và đang thúc đẩy việc giảm khối lượng xe, và xu hướng này sẽ còn rõ rệt hơn vào năm 2026 khi F1 đặt ra một ngưỡng trọng lượng rất thách thức," ông chia sẻ.
Nhiều khả năng F1 sẽ tiến tới quy định yêu cầu sơn phủ một tỷ lệ nhất định bề mặt xe, chẳng hạn khoảng 75%. "Chiếc xe của chúng tôi hiện đã đáp ứng được ngưỡng đó," Furbatto nói. "Tuy nhiên, khi chạm tới giới hạn trọng lượng tối thiểu thì bất kỳ giải pháp công nghệ nào giúp tiết kiệm dù chỉ rất nhỏ cũng đều trở nên cực kỳ giá trị."
Trên thực tế, chỉ một lớp sơn mỏng có kích thước xấp xỉ nửa sợi tóc con người đã đủ để truyền tải bản sắc thương hiệu. Nhưng trong tương lai gần, các nhóm kỹ thuật sẽ tiếp tục tìm cách làm lớp sơn này mỏng hơn nữa, hoặc thậm chí phát triển những dạng lớp phủ hoàn toàn mới nhằm tối ưu hiệu suất trong bối cảnh các yêu cầu kỹ thuật ngày càng khắt khe.
