Khi F1 ngày càng trở nên giàu có và độc lập hơn về tài chính, FIA và Liberty (đơn vị đang sở hữu và vận hành F1) đang hướng tới việc giảm bớt ảnh hưởng chính trị của các hãng sản xuất, nhằm mở đường cho những động cơ đơn giản hơn, ít tốn kém hơn và cũng dễ tiếp cận hơn đối với các nhà sản xuất độc lập.
Có nhiều vấn đề đang được đặt ra đằng sau cuộc tranh luận về loại động cơ sẽ cung cấp sức mạnh cho những chiếc xe F1 trong tương lai, chứ không chỉ là câu chuyện công nghệ. Trong 5 năm qua, tốc độ tăng trưởng tài chính của giải đấu là rất ấn tượng: doanh thu đã tăng từ 2,1 tỷ USD vào năm 2021 lên 3,9 tỷ USD vào năm 2025, làm thay đổi mạnh mẽ bức tranh toàn cảnh của bộ môn thể thao này. Các đội đua F1 đã trở thành những công ty có khả năng khép lại báo cáo tài chính thường niên với lợi nhuận có thể vượt mức một trăm triệu USD - những con số từng là điều không tưởng chỉ vài năm trước.
Các quy định về động cơ có hiệu lực từ năm 2026 được xây dựng trong một bối cảnh F1 rất khác so với hiện tại, khi giải đấu vẫn còn phụ thuộc nhiều vào sự đóng góp của các hãng sản xuất, những bên từng giữ vai trò thiết yếu đối với sự tồn tại của chính giải đua này. Hệ thống động lực hiện tại ra đời từ một sự thỏa hiệp của F1 trong bối cảnh giải đấu cần lôi kéo thêm các tập đoàn ô tô lớn, sau giai đoạn Honda rời đi rồi quay lại, còn Renault sau đó cũng rút lui khỏi cuộc chơi.
Do lo ngại rằng chỉ còn Ferrari và Mercedes ngồi lại trên bàn đàm phán, F1 đã chấp nhận một loạt thỏa hiệp mới. Về ngắn hạn, bước đi này đã chứng minh tính hiệu quả: Honda quay trở lại, Audi công bố việc chính thức gia nhập, còn Red Bull khởi động dự án Powertrains cùng Ford, một lựa chọn phần nào bị thúc ép bởi việc thiếu các phương án thay thế đủ đáng tin cậy.
Tuy nhiên, 5 năm sau, bối cảnh đã thay đổi. Hệ thống động lực mới đã không có màn ra mắt thật sự thành công, và quan trọng hơn cả, F1 không còn phụ thuộc quá lớn vào sự đóng góp tài chính của các hãng sản xuất. Gần đây, giám đốc Kỹ thuật FIA - Nikolas Tombazis đã nhắc lại rằng, vào năm 2021, các hãng sản xuất tham gia định hình thế hệ thứ hai của hệ thống động lực đều tin rằng, trong tương lai không quá xa (trung hạn và dài hạn), động cơ đốt trong sẽ dần biến mất. Quá trình chuyển đổi sang năng lượng điện dường như là điều không thể tránh khỏi, nhưng 5 năm sau, dự báo đó vẫn chưa trở thành hiện thực.
Kinh nghiệm tích lũy trong giai đoạn này đã khiến Tombazis làm rõ một điểm cụ thể:
"Chúng ta cần bảo vệ môn thể thao này khỏi tình hình kinh tế vĩ mô toàn cầu, nghĩa là chúng ta không thể trở thành con tin của việc các công ty ô tô quyết định có tham gia môn thể thao của chúng ta hay không."
Thị trường ô tô có thể đi theo những hướng không nhất thiết phù hợp với lợi ích tốt nhất của F1. Và trong khi trước đây giải đấu buộc phải nhượng bộ các yêu cầu của nhà sản xuất để không đánh mất nguồn tài chính sống còn, thì ngày nay F1 có thể bước vào bàn đàm phán với vị thế mạnh hơn, được hậu thuẫn bởi mức tăng trưởng doanh thu kỷ lục trong những năm gần đây.
Đằng sau lựa chọn tương lai giữa việc phát triển tiếp hệ thống động lực điện hóa hiện tại hoặc chuyển sang động cơ V8 hút khí tự nhiên kết hợp KERS là một ý định rất rõ ràng: xây dựng tương lai của F1 bằng cách tập trung hoàn toàn vào lợi ích của môn thể thao này. F1 và FIA (vốn đang có cùng quan điểm về vấn đề này) có cơ hội thiết lập luật chơi. Dĩ nhiên, vẫn sẽ có các cuộc thảo luận với những nhà sản xuất, nhưng các nhà cung cấp động cơ sẽ có ít quyền lực đàm phán hơn rất nhiều so với trước đây.
Ý tưởng đơn giản hóa mọi thứ mang lại nhiều lợi thế: tạo ra một loại động cơ phù hợp hơn với nhu cầu đua xe và giúp tiết kiệm chi phí đáng kể. Nhưng điểm then chốt có lẽ nằm ở một khía cạnh khác: một hệ thống động lực ít phức tạp hơn cũng sẽ mở đường cho các dự án độc lập, theo mô hình của Cosworth - cái tên từng giữ vai trò trung tâm trong F1 suốt nhiều thập kỷ. Một nhà sản xuất tư nhân có thể phát triển một hệ thống đủ sức cạnh tranh để cung cấp cho các đội khách hàng, qua đó trở thành một mạng lưới an toàn trong trường hợp một nhà sản xuất chính thức bất ngờ quyết định rời giải vô địch, hoặc khi một đội muốn đi theo con đường riêng của mình.
Cuối cùng, còn có một khía cạnh ít được nhìn thấy hơn nhưng không kém phần quan trọng. Hiện nay, các đội khách hàng thường ở vị thế phụ thuộc khi bỏ phiếu tại Ủy ban F1. Sự liên kết quyền lực khá rõ ràng: các đội khách hàng có xu hướng đi theo quan điểm của nhà sản xuất đang cung cấp hệ thống động lực cho họ. Viễn cảnh có thể trông cậy vào một lựa chọn thay thế cụ thể sẽ làm thay đổi sâu sắc cán cân chính trị, qua đó làm giảm ảnh hưởng của các đội đua nhà máy như Mercedes và Ferrari.
Kịch bản này có khả thi hay không? Câu trả lời ban đầu sẽ đến từ lựa chọn về hệ thống động lực được lên kế hoạch cho năm 2030 hay 2031.
Nếu quan điểm phát triển động cơ của F1 có mức độ điện hóa cao và tính kỹ thuật cao tiếp tục chiếm ưu thế, điều đó có nghĩa là các nhà sản xuất đã thành công trong việc duy trì hiện trạng. Nhưng nếu một quy chuẩn đơn giản hơn nhiều và dễ tiếp cận hơn đối với các nhà sản xuất độc lập được lựa chọn, điều đó có nghĩa là F1 có thể bước vào một giai đoạn mới. Các nhà sản xuất vẫn sẽ tiếp tục là những người chơi quan trọng, nhưng ảnh hưởng của họ trong việc quản lý chính trị và kỹ thuật của F1 có thể bị thu hẹp đáng kể.
