Trong nhiều môn thể thao, sự kiện cuối cùng của mùa giải thường cũng là thời điểm trao cúp cho người chiến thắng. Ví dụ, tại giải Indy 500, cúp Borg-Warner được trao cho tay đua vô địch chỉ vài chốc sau khi bước ra khỏi xe. Tại World Cup, cúp cũng được trao cho đội chiến thắng ngay sau khi tiếng còi mãn cuộc vang lên.

Thế nhưng, chiếc cúp Công thức 1 lại không bao giờ có mặt tại chặng đua cuối cùng của mùa giải. Tại sao lại như vậy? Mời bạn đọc cùng tìm hiểu trong bài viết sau.

Nhà vô địch thế giới F1 có được giữ cúp không?

Trước hết, ở mỗi chặng đua, có hai danh hiệu được trao cúp: tay đua (driver) và đội đua (constructor). Một sự thật ít được biết đến là các tay đua thường không giữ cúp này. Các đội đua thường sẽ đưa ra một điều khoản trong hợp đồng quy định rằng họ được giữ lại cúp mà tay đua giành được. Sau đó, tay đua có thể được đội của mình cho (hoặc phải trả tiền để mua) một bản sao của chiếc cúp đó. Tất nhiên, cũng có một số trường hợp ngoại lệ ở một số đội và một số tay đua.

Vào cuối mùa giải, khi được chính thức trao danh hiệu vô địch thế giới, tay đua và đội đua về nhất sẽ được giữ lại cúp trong vòng một năm. Cuối mùa giải năm tiếp theo, hai cúp này phải được trả lại cho ban tổ chức.

Cúp vô địch được trao khi nào?

Hàng năm, cúp vô địch tay đua được trao tại Lễ trao giải FIA. Đây là một sự kiện tách biệt với chặng đua cuối cùng và được tổ chức để vinh danh các thành tích trên và ngoài đường đua. Không chỉ có F1, buổi lễ còn kỷ niệm các sự kiện và chuỗi sự kiện khác do FIA điều hành, trong đó giải thưởng cuối cùng được trao trong buổi lễ chính là Giải vô địch tay đua F1.

Lễ trao giải FIA được tổ chức vào ngày thứ Năm đầu tiên sau chặng cuối của F1.

Lewis Hamilton nhận chiếc cúp vô địch thế giới Formula 1 lần thứ sáu tại lễ trao giải thường niên Fédération Internationale de l'Automobile Prize Giving Gala 2019. Tay đua người Anh (lúc đó thuộc Mercedes-AMG Petronas Formula One Team) khép lại mùa giải F1 2019 với 413 điểm, giành 11 chiến thắng chặng và giúp Mercedes hoàn tất cú đúp danh hiệu Drivers' Championship và Constructors' Championship năm thứ sáu liên tiếp.
Lewis Hamilton nhận chiếc cúp vô địch thế giới Formula 1 lần thứ sáu tại lễ trao giải thường niên Fédération Internationale de l'Automobile Prize Giving Gala 2019. Tay đua người Anh (lúc đó thuộc Mercedes-AMG Petronas Formula One Team) khép lại mùa giải F1 2019 với 413 điểm, giành 11 chiến thắng chặng và giúp Mercedes hoàn tất cú đúp danh hiệu Drivers' Championship và Constructors' Championship năm thứ sáu liên tiếp. (FIA)

Tại sao phải tổ chức buổi lễ trao giải này?

Lý do cúp vô địch F1 được trao tại một sự kiện riêng biệt là vì kết quả của chặng đua cuối cùng vẫn có thể được thay đổi sau khi chặng kết thúc.

Ví dụ trong năm 2021, chúng ta đã chứng kiến nhiều trường hợp các tay đua bị phạt sau khi cuộc đua đã kết thúc, và không phải lúc nào FIA cũng có thể đưa ra hình phạt chỉ trong vài giờ đồng hồ. Ví dụ, Sebastian Vettel đã bị tước kết quả đua tại GP Hungary khi Aston Martin không thể cung cấp mẫu nhiên liệu được yêu cầu. Chưa hết, Nicholas Latifi và Nikita Mazepin đều bị phạt sau GP Áo vì chạy không đủ chậm khi cờ vàng kép (double yellow flag) được vẫy.

Sebastian Vettel ôm chầm các thành viên của Aston Martin trong parc fermé sau khi cán đích ở vị trí thứ hai tại Hungarian Grand Prix 2021 - kết quả tưởng như đánh dấu podium đầu tiên của đội đua dưới tên Aston Martin kể từ khi trở lại F1. Tuy nhiên, niềm vui nhanh chóng biến thành thất vọng khi các giám sát kỹ thuật của FIA phát hiện chiếc AMR21 của Vettel không thể cung cấp đủ lượng nhiên liệu tối thiểu 1 lít theo quy định hậu kiểm kỹ thuật.
Sebastian Vettel ôm chầm các thành viên của Aston Martin trong parc fermé sau khi cán đích ở vị trí thứ hai tại Hungarian Grand Prix 2021 - kết quả tưởng như đánh dấu podium đầu tiên của đội đua dưới tên Aston Martin kể từ khi trở lại F1. Tuy nhiên, niềm vui nhanh chóng biến thành thất vọng khi các giám sát kỹ thuật của FIA phát hiện chiếc AMR21 của Vettel không thể cung cấp đủ lượng nhiên liệu tối thiểu 1 lít theo quy định hậu kiểm kỹ thuật. (Motorsport)

Ngoài ra, Bộ luật Thể thao Quốc tế (International Sporting Code) của FIA cũng cho phép các đội yêu cầu ban giam sát cấp quyền xem xét (right of review) các sự vụ xảy ra nếu phát hiện một số yếu tố mới (có thể thay đổi quyết định mà ban giam sát đã đưa ra trong cuộc đua).

Đơn đề xuất của các đội có thể được nộp trong vòng tối đa mười bốn ngày sau khi chặng kết thúc, nhưng đề xuất cuối cùng thì phải được gửi ít nhất là bốn ngày trước Lễ trao giải FIA.

Thiết kế của chiếc cúp vô địch F1 có gì đặc biệt?

Chiếc cúp vô địch tay đua có tên và chữ ký của tất cả tay đua chiến thắng trong các mùa giải trước. Những cái tên này lần lượt chạy xung quanh chiếc cúp theo một đường gờ (hình vòng nguyệt quế) xoắn ốc từ dưới lên trên. Ở cuối đường này là một vòng tròn mô tả Trái Đất, biểu thị thế giới - nơi các tay đua là nhà vô địch.

Trong khi đó, chiếc cúp vô địch đội đua có đính logo của các đội chiến thắng qua mỗi năm. Loạt logo này chạy dọc xung quanh các mặt của cúp.

Tay đua người Anh - Lewis Hamilton cùng trưởng đội Toto Wolff của Mercedes tạo dáng với hai danh hiệu lớn tại gala FIA sau mùa giải năm 2019. Chiếc cúp bên trái là danh hiệu vô địch cá nhân, sau mùa giải mà tay đua của Mercedes giành tới 11 chiến thắng chặng. Chiếc cúp bên phải là danh hiệu dành cho đội đua, đánh dấu năm thứ sáu liên tiếp đội đua Đức thống trị Formula 1 ở hạng mục đồng đội.
Tay đua người Anh - Lewis Hamilton cùng trưởng đội Toto Wolff của Mercedes tạo dáng với hai danh hiệu lớn tại gala FIA sau mùa giải năm 2019. Chiếc cúp bên trái là danh hiệu vô địch cá nhân, sau mùa giải mà tay đua của Mercedes giành tới 11 chiến thắng chặng. Chiếc cúp bên phải là danh hiệu dành cho đội đua, đánh dấu năm thứ sáu liên tiếp đội đua Đức thống trị Formula 1 ở hạng mục đồng đội. (Sky Sports F1)