Ở các buổi đua thử và vòng phân hạng tại Mexico năm 2021, chúng ta từng chứng kiến Lewis Hamilton liên tục bị khóa cứng bánh xe. Điều này đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến thành tích chung của nhà đương kim vô địch ở thời điểm đó.
Vậy tình trạng khóa cứng là gì? Và tại sao khóa cứng lại phổ biến trong F1? Hãy cùng tìm hiểu thông qua bài viết sau đây.
Khóa cứng (lock up) là một hiện tượng tương đối phổ biến trong F1. Hiện tượng này xảy ra khi tay đua tác động quá nhiều lực vào phanh và khiến cho đĩa phanh dừng quay hoặc quay chậm hơn so với chuyển động của xe. Khi đó, lốp xe ngay lập tức chà (scrub) dọc theo bề mặt đường đua, đôi khi tạo ra khói trắng.
Bạn có thể thấy điều này xảy ra tương đối thường xuyên trong F1. Trong khi đó, các vụ khóa cứng rất hiếm đối với xe đường trường. Có hai lý do chính giải thích cho hiện tượng này: downforce và ABS.
Khóa cứng do downforce thấp
Như chúng ta đã biết, khí động lực học đóng vai trò quan trọng trong F1. Một chiếc xe F1 chạy càng nhanh thì downforce nó tạo ra càng lớn.
Khi downforce tăng, độ bám (grip level) cũng tăng theo tương ứng. Do đó, khả năng dừng (stopping potential) của xe là cao hơn ở tốc độ cao so với ở tốc độ thấp. Ngoài ra, điều này cũng đồng nghĩa với việc độ bám đường liên tục thay đổi trong khi xe đang giảm tốc. Tất nhiên, xe sẽ khó bị khóa bánh khi đang chạy với tốc độ 300 km/h. Tuy nhiên, ở tốc độ dưới 100 km/h, hiện tượng này sẽ dễ xảy ra hơn nhiều.
Do đó, các tay đua thường có xu hướng nhấn bàn đạp phanh mạnh hơn khi vào vùng phanh (braking zone). Đây là thời điểm khả năng dừng của xe là cao nhất, cụ thể là trước khi tiếp cận một góc cua. Tuy nhiên, nếu xe đã giảm tốc mà tay đua vẫn còn nhấn quá mạnh, nhiều khả năng bánh sẽ bị khóa.
Khóa cứng do không có ABS
Một lý do khác khiến xe đua F1 bị bó cứng phanh thường xuyên hơn xe đường trường nằm ở hệ thống chống bó cứng phanh (ABS). Cụ thể, tất cả những chiếc xe đường trường ngày nay đều được trang bị ABS, nhưng quy định trong F1 lại không cho phép sử dụng công nghệ này.
Sự ra đời của ABS được coi là một trong những cải tiến an toàn quan trọng nhất trong ngành công nghiệp xe hơi. ABS giúp giảm đáng kể số vụ tai nạn nhờ khả năng giữ phản ứng của xe ngay cả trong tình trạng phanh khẩn cấp.
Nguyên nhân F1 không cho phép sử dụng ABS là do FIA xem đây là một công cụ hỗ trợ. ABS sẽ không cho phép các đội đua đánh giá chính xác khả năng của các tay đua đằng sau vô lăng. Quan điểm được đặt ra là cần phải có những thử thách thực sự đối với các tay đua F1, bộ môn vốn nổi tiếng là đỉnh cao của đua xe thể thao.
Theo bạn, trong tương lai F1 có nên "mở cửa" cho ABS để hạn chế tình trạng khóa cứng không? Hãy để lại bình luận bên dưới nhé.
