Trong bối cảnh FIA đang thúc đẩy việc tiếp tục tinh chỉnh bộ quy tắc hiện hành, hiệu suất khí động học của các mẫu xe F1 đang trở thành tâm điểm được xem xét.
Phân tích từ những chặng đua đầu mùa giải 2026 cho thấy, hiệu suất của xe khi qua góc cua đang gây ảnh hưởng lớn đến lượng năng lượng dự trữ. Bởi lẽ, xe vượt qua các khúc cua càng nhanh thì khả năng tái tạo (thu hồi) năng lượng càng thấp.
Giám đốc mảng đua xe một chỗ ngồi của FIA - ông Nikolas Tombazis gần đây đã tiết lộ rằng, một số vấn đề về quản lý năng lượng mà các tay đua đang gặp phải xuất phát từ việc các đội đua đã chế tạo ra những chiếc xe có hiệu suất vượt xa dự tính của cơ quan quản lý.
Khi được truyền thông chất vấn về việc xe đua không có đủ năng lượng để chạy hết công suất tối đa (flat-out) như kỳ vọng, ông Tombazis cho biết: "Một trong những lý do khiến mọi thứ chưa đạt được trạng thái lý tưởng ngay từ đầu là bởi các mẫu xe đang nhanh hơn một chút so với dự tính."
"Họ (các đội đua) đã tìm ra cách tạo ra downforce lớn hơn so với những gì chúng tôi dự liệu, và do đó, lượng năng lượng thu hồi được trong quá trình phanh thấp hơn so với mức thông thường. Vì vậy, chúng tôi đang phải đối mặt với một thách thức lớn hơn so với những gì chúng tôi mong đợi."
Một số đề xuất thay thế
Kết luận về tầm ảnh hưởng của hiệu suất khí động học đã thúc đẩy FIA mở các cuộc thảo luận với các đội đua về mong muốn cắt giảm downforce cho mùa giải 2027.
Các nguồn tin tiết lộ rằng, những cuộc đàm phán sẽ được bắt đầu trong khuôn khổ Ủy ban Cố vấn Kỹ thuật (TAC) của F1, dựa trên mong muốn của FIA về việc cắt giảm downforce do hai yếu tố riêng biệt tác động.
- Thứ nhất là những lợi ích mà việc này mang lại trong việc cải thiện khả năng quản lý năng lượng, bởi khi xe chạy chậm hơn ở các góc cua, chúng sẽ có khả năng thu hồi năng lượng tốt hơn.
- Yếu tố thứ hai chính là việc cắt giảm downforce sẽ loại bỏ nguy cơ xảy ra các vấn đề về an toàn, vốn phát sinh khi áp lực tác động lên lốp xe trở nên quá lớn.
Mối quan ngại ở yếu tố thứ hai nằm ở việc các đội đua đã chế tạo ra những chiếc xe tạo ra tải trọng khí động học (aerodynamic loads) lớn hơn dự kiến. Do đó, những bước tiến thần tốc trong mùa giải này và cả năm tới có thể đẩy mọi thứ đi quá giới hạn an toàn.
Được biết, có ba đề xuất chính nhằm cắt giảm downforce đang được đưa ra thảo luận. Các đề xuất này sẽ tập trung vào việc tinh chỉnh một số khu vực trọng yếu của chiếc xe như: cánh trước (front wing), sàn xe (floor) và cấu trúc khí động học phía trước hốc tản nhiệt (architecture in front of the sidepods).
Các phương án khác nhau xoay quanh việc cắt giảm mức downforce ước tính khoảng 20, 30 hoặc 50 điểm, tùy thuộc vào mức độ can thiệp quyết liệt đối với các tinh chỉnh trên thân xe được đề xuất.
"Lá bài an toàn"
Bất kì động thái nào nhằm thay đổi quy chuẩn kỹ thuật để hỗ trợ việc quản lý năng lượng đều cần có sự ủng hộ từ các đội đua để có thể thông qua quy trình quy định chính thức.
Tuy nhiên, việc FIA viện dẫn đến các khía cạnh an toàn tiềm ẩn liên quan đến lốp xe sẽ mang lại cho cơ quan này khả năng đơn phương hành động. Các quy chuẩn kỹ thuật của F1 có một điều khoản cụ thể quy định rằng: "Bất kỳ thay đổi nào do FIA thực hiện vì lý do an toàn đều có thể có hiệu lực ngay lập tức mà không cần thông báo trước hoặc trì hoãn."
Ông Tombazis cho biết ông cảm thấy hài lòng khi gói thiết kế khí động học tổng thể của các mẫu xe năm 2026 đã phát huy hiệu quả trong việc giảm thiểu ảnh hưởng của luồng khí bẩn (dirty air). Vì vậy, hiện tại chỉ có các thông số về downforce là cần được lưu tâm.
Ông nói: "Chúng tôi thực sự có một phương án là cắt giảm downforce một chút để đảm bảo rằng nó không tiếp tục phát triển một cách không kiểm soát trong suốt chu kỳ và các giai đoạn tiếp theo."
"Nhìn chung, từ góc độ khí động học, tôi nghĩ các quy định đang vận hành khá tốt, nghĩa là khả năng bám đuổi giữa các xe đang ở mức ổn. Bạn có thể thấy điều đó ngay cả khi các xe chạy rất sát nhau, thậm chí trong những điều kiện hạn chế về độ bám đường. Vì vậy, chúng tôi tin rằng khía cạnh đó đã hoạt động hiệu quả. Nhưng chúng tôi vẫn liên tục theo dõi hiệu suất của các mẫu xe, và chúng tôi sẽ đảm bảo rằng thông qua quy trình quản lý, những chiếc xe vẫn nằm trong ngưỡng hiệu suất phù hợp mà chúng cần đạt được."
Việc giảm downforce cho năm 2027 được xem là một công cụ vô cùng giá trị để cải thiện tình hình, bởi bất kỳ sự tinh chỉnh nào về phần cứng của hệ thống động lực, chẳng hạn như tăng lưu lượng dòng nhiên liệu đều được cho là không khả thi cho đến sớm nhất là năm 2028.
Vấn đề thời gian chính là "nút thắt" lớn nhất khiến các thay đổi về hệ thống động lực, cùng những sửa đổi tiềm năng trên khung gầm nhằm tăng dung tích bình nhiên liệu, khiến một số đội đua không còn đủ thời gian để kịp triển khai cho mùa giải F1 2027.
An toàn mũi sàn xe (bib)
Một thay đổi khác trên xe đang được xem xét cho năm tới, dựa trên những cơ sở an toàn (mà chắc chắn cũng có thể góp phần làm giảm downforce), liên quan đến khu vực phía trước của sàn xe, được gọi là "bib" (mũi sàn xe / mỏ cày).
Phân tích sớm của FIA về các mẫu xe năm 2026 cho thấy các thiết kế hiện tại đang có xu hướng kéo dài khu vực mũi sàn xe ra phía trước rất xa. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng nếu một chiếc xe bị hất văng và chồm lên xe khác, phần bib kéo dài hơn có thể lọt qua khoảng hở của hệ thống halo và tiềm ẩn nguy cơ va trúng tay đua.
Các cuộc thảo luận với các đội đua Formula 1 dự kiến sẽ diễn ra nhằm tìm ra phương án tối ưu để cắt giảm kích thước của chúng cho mùa giải năm sau.
