Giữa hàng chục nghìn vận động viên chuyên nghiệp, người nổi tiếng và những cá nhân tham gia gây quỹ cho hàng nghìn tổ chức từ thiện, nhà vô địch thế giới F1 bốn lần - Sebastian Vettel đã sải bước trên đường phố London cùng nhà báo F1 kiêm người dẫn chương trình podcast Beyond The Grid - Tom Clarkson tại giải chạy London Marathon năm 2026 diễn ra vào tháng Tư năm 2026 vừa qua.
Bộ đôi này tham gia nhằm gây quỹ cho Grand Prix Trust - tổ chức hỗ trợ các nhân sự F1 làm việc tại đường đua và nhà máy đang gặp khó khăn trong cuộc sống, cũng như Brain & Spine Foundation - quỹ được cố giáo sư Sid Watkins (đồng thời cũng là cựu giám đốc y tế của F1) thành lập để giúp đỡ những người bị ảnh hưởng bởi các bệnh lý thần kinh.
Tuy nhiên, Vettel không phải là ngôi sao F1 đầu tiên dám thử sức với những thử thách thể chất khắc nghiệt như vậy. Dưới đây là năm tay đua F1 khác cũng nổi tiếng với việc liên tục vượt qua giới hạn bản thân bên ngoài buồng lái.
Valtteri Bottas
Nếu thường xuyên theo dõi mạng xã hội của Valtteri Bottas, bạn sẽ biết rằng tay đua nhà Cadillac luôn xuất hiện trong những thử thách đòi hỏi sức bền phi thường.
Trong quá trình tập luyện, Bottas dành rất nhiều thời gian đạp xe đường dài. Anh thường đồng hành cùng bạn gái là tay đua xe đạp chuyên nghiệp Tiffany Cromwell. Những năm gần đây, anh còn tận dụng nền tảng thể lực đó để tham gia các giải đấu đẳng cấp cao, trong đó có giải vô địch xe đạp địa hình sỏi thế giới của UCI năm 2024, nơi anh đại diện cho quê nhà Phần Lan tranh tài. Sau gần sáu giờ thi đấu liên tục, Bottas cán đích ở vị trí thứ 134 chung cuộc, một thành tích rất đáng nể.
Và có vẻ như anh đã tận hưởng trọn vẹn trải nghiệm đó, bởi niềm đam mê đạp xe của Bottas từ lâu đã được xem là một trong những sở thích lớn nhất của anh ngoài Formula 1.
Nhưng nếu chỉ đạp xe hàng giờ liền vẫn chưa đủ khó, Bottas còn quyết định nâng thử thách lên một tầm cao mới. Trong quãng nghỉ hai tuần giữa chặng đua Sao Paulo và Las Vegas mùa giải 2024, khi nhiều tay đua khác chỉ duy trì thể lực bằng các bài tập thông thường, tay đua người Phần Lan đã hoàn thành một cuộc thi Ironman triathlon ngay tại căn biệt thự của mình.
Thức dậy từ sáng sớm, Bottas bắt đầu với phần bơi dài 3,8 km trong hồ bơi của biệt thự, sau đó chuyển sang đạp xe 180 km trên xe đạp cố định và kết thúc bằng một cuộc chạy marathon trên máy chạy bộ. Theo đoạn video được đăng tải trên Instagram, anh hoàn thành toàn bộ quãng đường 226 km chỉ trong 10 giờ 57 phút - một minh chứng đáng kinh ngạc cho sức bền và ý chí của mình.
Thành tích này nhanh chóng lan truyền trên mạng xã hội và thu hút sự chú ý của cả giới vận động viên chuyên nghiệp. Taylor Spivey - chủ nhân huy chương bạc Olympic Paris 2024 ở nội dung ba môn phối hợp thậm chí còn bình luận: "Điều này vừa ấn tượng vừa… điên rồ." Và quả thực rất khó để không đồng tình với nhận xét đó.
Jenson Button
Nếu bạn nghĩ chức vô địch F1 mùa giải 2009 là thành tựu thể thao đáng nhớ duy nhất của Jenson Button, thì hãy nghĩ lại. Tay đua người Anh đã bắt đầu tập luyện ba môn phối hợp (triathlon) để duy trì thể lực cho F1, nhưng trong hơn một thập kỷ qua, anh đã trở thành một trong những vận động viên phong trào xuất sắc nhất của môn thể thao này. Button thậm chí từng giành chiến thắng ở nhóm tuổi nam 35–39 tại các giải IRONMAN 70.3 và nhiều lần góp mặt trên podium.
Button đã tham gia các cuộc thi triathlon từ khi còn thi đấu F1, đồng thời sáng lập sự kiện từ thiện Jenson Button Trust Triathlon, qua đó quyên góp được hàng chục nghìn bảng Anh cho các hoạt động thiện nguyện.
Tuy nhiên, câu chuyện thể hiện rõ nhất tinh thần thể thao của Button lại diễn ra tại giải IRONMAN 70.3 Oceanside 2017. Ở cuộc thi gồm phần bơi 2 km, đạp xe 90 km và chạy bán marathon, anh cán đích ở vị trí thứ ba trong nhóm tuổi của mình. Thế nhưng sau đó, Button bị tước kết quả vì chạy quá tốc độ cho phép trong một khu vực an toàn trên chặng đạp xe. Phản ứng của anh đúng chất một nhà vô địch: "Thôi vậy, hướng tới cuộc đua tiếp theo thôi!"
Và anh đã thực sự làm như thế. Chỉ không lâu sau, Button trở lại và giành chiến thắng ở hạng mục nam 35–39 tuổi tại giải IRONMAN 70.3 Santa Rosa, qua đó giành quyền tham dự giải vô địch thế giới IRONMAN 70.3 cùng năm.
Dù thừa nhận rằng những ngày tháng gắn bó với triathlon giờ đã ở phía sau, Button dường như vẫn chưa hề có ý định giảm tốc. Anh vẫn thường xuyên tham gia các giải chạy đường trường và cả các sự kiện Hyrox - môn thể thao kết hợp giữa chạy bộ và các bài tập sức mạnh đang rất phổ biến hiện nay. Và biết đâu trong tương lai, người hâm mộ sẽ còn được chứng kiến nhà vô địch F1 2009 chinh phục thêm một thử thách lớn khác: hoàn thành một cuộc đua marathon cự ly đầy đủ.
Nico Rosberg
Sự ám ảnh của Nico Rosberg với những "lợi thế nhỏ tạo nên khác biệt lớn" trong thời gian thi đấu F1 đã trở thành huyền thoại. Mùa giải 2016, anh thậm chí còn từ bỏ việc đạp xe giữa mùa vì cho rằng cơ bắp chân quá phát triển sẽ khiến trọng lượng cơ thể tăng lên. Theo tính toán của Rosberg, mỗi kilogram giảm được sẽ giúp anh nhanh hơn khoảng 0,04 giây mỗi vòng đua. Tay đua người Đức tin rằng quyết định này đã góp phần giúp anh giành pole tại chặng Nhật Bản và cuối cùng lên ngôi vô địch thế giới năm đó.
Tuy nhiên, trước khi theo đuổi triết lý tối ưu hóa khắt khe đến vậy, Rosberg từng khá yêu thích các cuộc thi ba môn phối hợp. Năm 2010, anh tham dự giải vô địch thế giới ITU Triathlon tại Kitzbühel, hoàn thành phần thi gồm bơi 1,5 km, đạp xe 40 km và chạy 10 km với thành tích ấn tượng 2 giờ 07 phút 33 giây.
Giống như Jenson Button, Rosberg cũng từng có một phen hú vía khi suýt bị truất quyền thi đấu. Nhưng thay vì vi phạm tốc độ, anh bị nhắc nhở vì tháo mũ bảo hiểm quá sớm ngay sau khi kết thúc phần đạp xe. May mắn thay, mọi chuyện cuối cùng vẫn ổn thỏa.
Sau khi giải nghệ F1 vào cuối mùa giải 2016 và chính thức "treo mũ bảo hiểm", Rosberg không còn phải lo lắng về từng gram trọng lượng cơ thể hay từng phần nghìn giây trên đường đua nữa. Đôi chân từng bị hạn chế để phục vụ mục tiêu vô địch giờ đã được tự do trở lại, cho phép anh thoải mái chinh phục những cung đường dài trên chiếc xe đạp yêu thích của mình.
Mark Webber
Hầu hết các tay đua F1 dành kỳ nghỉ giữa mùa để nghỉ ngơi hoặc đi du lịch. Nhưng Mark Webber lại chọn một cách hoàn toàn khác: tổ chức và trực tiếp tham gia một cuộc phiêu lưu sức bền kéo dài nhiều ngày trên khắp Tasmania (Úc). Và đó cũng chính là điều khiến anh khác biệt so với phần lớn các đồng nghiệp của mình.
Từ năm 2003, Webber đã sáng lập Mark Webber Challenge - một sự kiện thể thao sức bền kéo dài 10 ngày tại Tasmania với hàng loạt thử thách khắc nghiệt như chạy địa hình, chèo kayak, đạp xe leo núi và thậm chí cả đu dây xuống vách đá. Anh tạo ra sự kiện này nhằm gây quỹ cho các tổ chức hỗ trợ trẻ em mắc ung thư sau sự ra đi của ông nội mình. Qua nhiều năm, chương trình đã quyên góp được hơn 1 triệu USD cho các hoạt động từ thiện. Nhưng đúng với phong cách của Webber, anh không chỉ đứng ra tổ chức hay tài trợ cho sự kiện mà anh còn trực tiếp tham gia tranh tài mỗi năm.
Sự cam kết ấy suýt nữa đã phải trả giá đắt vào năm 2008. Trong một chặng đua xe đạp leo núi gần thành phố Hobart, Webber va chạm trực diện với một chiếc ô tô. Nhờ phản xạ cực nhanh, anh kịp tránh phần thân trên khỏi thanh cản trước của xe, nhưng chân phải thì không may mắn như vậy. Xương mác của anh bị gãy nghiêm trọng, buộc phải trải qua ca phẫu thuật kéo dài năm giờ đồng hồ và cấy một thanh titan vào chân để cố định xương.
Dù được xác nhận đủ điều kiện tham dự chặng mở màn mùa giải F1 tại Australia, Webber vẫn đi tập tễnh do những ảnh hưởng từ chấn thương. Thế nhưng, điều đáng kinh ngạc là chỉ năm tháng sau vụ tai nạn, anh đã giành chiến thắng Grand Prix đầu tiên trong sự nghiệp F1 của mình.
Thanh titan ấy tiếp tục nằm trong chân Webber suốt phần còn lại của sự nghiệp đua xe, nhưng điều đó không hề ngăn cản anh theo đuổi đam mê thể thao sức bền. Sau khi giải nghệ F1 vào năm 2013, tay đua người Australia vẫn tiếp tục tham gia nhiều cuộc đua xe đạp đường dài và các sự kiện thể thao thử thách khác.
Alex Zanardi
Mọi cái tên trong danh sách này đều rất ấn tượng. Nhưng có lẽ không ai sở hữu câu chuyện phi thường hơn Alex Zanardi.
Tay đua người Italy từng thi đấu tại F1 vào đầu những năm 1990 trước khi gặp một tai nạn kinh hoàng tại giải đua CART ở Đức năm 2001. Trong vụ va chạm, chiếc xe của Zanardi bị một đối thủ khác đâm trúng ở tốc độ gần 320 km/h. Tai nạn nghiêm trọng đến mức cả hai chân của ông đều phải cắt bỏ. Sau này, các bác sĩ thừa nhận rằng về mặt y học, Zanardi gần như không có cơ hội sống sót.
Nhưng ông đã sống.
Và những gì xảy ra sau đó đã trở thành một trong những câu chuyện trở lại vĩ đại nhất trong lịch sử thể thao. Năm 2007, Zanardi được nhà tài trợ mời tham dự buổi gặp mặt dành cho các vận động viên của Marathon New York City. Ông quyết định rằng nếu đã đến đó, tại sao không trực tiếp thi đấu? Chỉ sau bốn tuần tập luyện, Zanardi đã cán đích ở vị trí thứ tư ở hạng mục xe đạp tay (handcycle), một thành tích đáng kinh ngạc với một người vừa chuyển sang môn thể thao này.
Đó mới chỉ là khởi đầu.
Đến năm 2011, ở lần tham dự thứ tư, Zanardi đã giành chiến thắng tại Marathon New York City ở nội dung handcycle, khẳng định mình là một trong những vận động viên sức bền xuất sắc nhất thế giới.
Không dừng lại ở đó, ông tiếp tục chinh phục đỉnh cao tại Paralympic London 2012, nơi ông giành huy chương vàng ở môn xe đạp tay. Điều đặc biệt là các cuộc đua diễn ra tại trường đua Brands Hatch cũng là nơi Zanardi từng thi đấu xe đua trong quá khứ. Đó là khoảnh khắc đầy cảm xúc, khi một cựu tay đua trở lại chính đường đua quen thuộc để viết nên một chương mới trong cuộc đời mình.
Năm 2018, tại một giải Ironman ở Cervia (Italy), Zanardi tiếp tục khiến cả thế giới ngỡ ngàng. Ông phá kỷ lục thế giới Ironman dành cho vận động viên khuyết tật khi hoàn thành phần thi gồm:
- Bơi 3,86 km
- Đạp xe tay 180 km
- Marathon xe lăn 42,2 km
Tổng thời gian hoàn thành phần thi của ông chỉ là 8 giờ 26 phút 06 giây.
Đáng kinh ngạc hơn, thành tích ấy giúp ông xếp thứ năm chung cuộc, cạnh tranh trực tiếp với phần lớn các vận động viên không khuyết tật tham gia giải đấu.
Trong một danh sách toàn những tay đua F1 nổi tiếng vì khả năng vượt qua giới hạn thể chất, Alex Zanardi vẫn là trường hợp đặc biệt. Bởi với ông, đó không chỉ là câu chuyện về sức bền hay thành tích, mà còn là minh chứng cho nghị lực phi thường của con người trước nghịch cảnh tưởng chừng không thể vượt qua.
Alex Zanardi không chỉ được nhớ đến như một tay đua Formula 1 hay nhà vô địch CART huyền thoại, mà còn là biểu tượng của nghị lực phi thường trong thể thao thế giới.
Tháng 5/2026, Zanardi qua đời ở tuổi 59 sau nhiều năm chống chọi với những biến chứng từ một vụ tai nạn nghiêm trọng năm 2020. Sự ra đi của ông đã để lại niềm tiếc thương lớn trong làng đua xe và thể thao quốc tế.
Hơn tất cả những danh hiệu, Alex Zanardi sẽ luôn được nhớ đến như một biểu tượng của lòng dũng cảm, ý chí không khuất phục và nguồn cảm hứng cho hàng triệu người trên toàn thế giới.