Đội đua Anh quốc sắp kết thúc mùa giải thứ năm trong hành trình F1 của mình - cột mốc mà tỷ phú Lawrence Stroll kỳ vọng đội sẽ đủ sức cạnh tranh chức vô địch thế giới. Trước thềm những thay đổi quy định quan trọng, hãy cùng nhìn lại hành trình của Aston Martin trong môn thể thao này và phân tích những mảnh ghép quan trọng mà họ đang dần hoàn thiện trên con đường chinh phục vinh quang.
Hành trình đến ngày nay
Aston Martin lần đầu tiên ghi dấu ấn tại làng đua F1 vào cuối thập niên 1950 và đầu thập niên 1960, với đội hình gồm những ngôi sao xe thể thao hàng đầu thời đó: Roy Salvadori của Anh, Carroll Shelby của Mỹ và Maurice Trintignant của Pháp. Đội tham dự một số chặng Grand Prix chọn lọc, để lại một vài dấu ấn tuy ngắn ngủi nhưng khó quên trong lịch sử môn thể tốc độ.
Sau khi rời khỏi F1 mà không ghi được điểm nào, Aston Martin biến mất gần sáu thập kỷ cho đến khi Lawrence Stroll mua cổ phần và quyết định tái định danh đội Racing Point mà ông mới thâu tóm.
Đội hình gồm nhà vô địch thế giới bốn lần Sebastian Vettel và con trai nhà Stroll - Lance giúp đội giành vị trí thứ bảy trên bảng xếp hạng đội đua vào các mùa giải 2021 và 2022. Giai đoạn này cũng chứng kiến làng F1 chuyển sang thiết kế "ground effect" và Aston Martin cũng thay đổi lãnh đạo - Mike Krack lên thay Otmar Szafnauer giữ chức trưởng đội.
Bước sang mùa giải 2023 - năm thứ hai của kỷ nguyên kỹ thuật mới nhất của F1, Aston Martin củng cố đội hình với chuyên môn được săn đón của cựu kỹ sư thiết kế Red Bull - Dan Fallows và tài năng đã được chứng minh của tay đua hai lần vô địch thế giới Fernando Alonso - người thay thế Sebastian Vettel vừa giải nghệ.
Chính trong giai đoạn này, đội đua có trụ sở tại Silverstone bắt đầu hiện thực hóa tham vọng mà Lawrence Stroll Sr. theo đuổi. Chiếc AMR23 sau khi được nâng cấp toàn diện gần như lột xác và thi đấu bùng nổ dưới tay Fernando Alonso: sáu podium chỉ trong tám chặng mở màn, nhiều thời điểm còn đủ sức chen chân vào cuộc đua cho chiến thắng chặng. Màn trình diễn thăng hoa ấy không chỉ gây chấn động giai đoạn đầu mùa, nó còn tạo bàn đạp đưa Aston Martin vươn lên vị trí thứ năm đầy ấn tượng trên bảng xếp hạng đội đua.
Tuy nhiên, bước tiến được kỳ vọng trong mùa giải 2024 đã không bao giờ xuất hiện. Chiếc xe mới của Aston Martin không đáp ứng được mong đợi, các nâng cấp cũng không xoay chuyển được tình thế, và đội chỉ ghi vỏn vẹn 94 điểm, giảm mạnh so với 280 điểm của mùa trước.
Tuy nhiên, thay vì nhụt chí, thất bại này chỉ khiến Lawrence Stroll quyết tâm hơn bao giờ hết. Đội đang tăng tốc với hàng loạt bản hợp đồng đình đám và thỏa thuận động cơ chính thức với Honda từ năm 2026, đồng thời củng cố trụ sở Silverstone khổng lồ, hiện đại bậc nhất như một tuyên bố rõ ràng rằng Aston Martin vẫn đang săn tìm vinh quang tại F1.
Khu campus "thay đổi cuộc chơi" tại Silverstone
Trụ sở mới của Aston Martin với tên đầy đủ Aston Martin F1 Team Technology Campus đánh dấu sự chuyển mình mang tính bước ngoặt. Một hệ thống cơ sở hạ tầng được xây dựng hoàn toàn mới lần đầu tiên trong gần 20 năm, có diện tích hơn 37.000 m². Đó là tuyên bố đầy tham vọng rằng đội đua muốn đứng ở tuyến đầu của Formula 1.
Giai đoạn 1 của dự án gồm ba phần chính thức vận hành vào mùa hè 2023 - trùng với chặng British Grand Prix. Tòa nhà quy tụ văn phòng thiết kế cùng các khu kỹ thuật, sản xuất, thương mại và chế tạo rộng lớn. Từ đó, hình thành một trung tâm phát triển hiệu suất cao, được tối ưu để tăng tốc đổi mới và nâng tầm năng lực cạnh tranh của đội.
Công tác xây dựng đang được đẩy nhanh ở tòa nhà số hai - nơi sẽ đặt các thiết bị mô phỏng thế hệ mới cho tay đua, nhà hàng, phòng gym và khu sự kiện chuyên biệt. Song song đó, tòa nhà số ba cũng đang dần hoàn thiện, với điểm nhấn là hầm gió hiện đại và khu chế tạo mô hình - những hạng mục quan trọng giúp các kỹ sư và nhà thiết kế có thêm không gian chuyên dụng để tối đa hóa năng lực phát triển chiếc xe.
Alonso - người đã từng kinh qua các đội lớn như Renault, Ferrari và McLaren chia sẻ: "Tôi thực sự ấn tượng với ngôi nhà mới này. Cơ sở vật chất ở đây thuộc hàng tốt nhất, và tôi thấy rất nhiều nụ cười mỗi khi đi dạo quanh đội. Để chiến thắng trong môn thể thao này, bạn phải xuất sắc ở mọi mặt, và cơ sở mới này thực sự là bước ngoặt."
Không chỉ tập trung vào hiệu suất, khu campus còn tạo ra bước tiến lớn về tính bền vững: từ hệ thống cách nhiệt tối ưu, tấm pin năng lượng mặt trời, trạm sạc nhanh cho xe điện, đến việc trồng thêm cây xanh đem lại mức cắt giảm 278 tấn CO₂ mỗi năm. Đây là minh chứng cho cách Aston Martin kết hợp tham vọng thi đấu với trách nhiệm môi trường.
Thỏa thuận chính thức về động cơ
Ngay trước khi tòa nhà đầu tiên của khu campus đi vào hoạt động, Aston Martin công bố một thỏa thuận động cơ độc quyền mang tính bước ngoặt với Honda - hãng sản xuất đã cung cấp những hệ thống động lực giúp Max Verstappen giành bốn chức vô địch liên tiếp và đưa Red Bull lên ngôi vô địch đội đua các mùa 2022 và 2023.
Sự hợp tác giữa hai "ông lớn" ngành ô tô này sẽ chính thức bắt đầu từ mùa giải 2026, trùng với thời điểm F1 bước vào chu kỳ thay đổi luật kỹ thuật tiếp theo. Thế hệ động cơ mới sẽ tăng mạnh công suất điện và sử dụng nhiên liệu bền vững tiên tiến, biến liên minh Aston Martin–Honda trở thành vũ khí quan trọng trong cuộc đua thích ứng với kỷ nguyên kỹ thuật mới của môn thể thao tốc độ.
Honda đã mở một cơ sở mới tại Vương quốc Anh để phụ trách việc bảo dưỡng sau mỗi chặng và chuẩn bị các hệ thống động lực dành cho Aston Martin. Trong thời gian đó, đội đua vẫn sử dụng động cơ Mercedes và các linh kiện đi kèm như hộp số cho đến hết mùa 2025.
Theo ông Toshihiro Mibe - Tổng Giám đốc Toàn cầu của Honda, những cuộc đổi mới luật giống như năm 2026 - vốn thường tạo ra sự xáo trộn đáng kể trong trật tự cạnh tranh sẽ mở ra cơ hội vàng để Aston Martin bứt phá và tiến gần hơn đến mục tiêu lớn nhất của mình.
Ông Toshihiro khẳng định: "Honda và đối tác mới - đội F1 Aston Martin cùng chia sẻ tinh thần quyết tâm chiến thắng. Bắt đầu từ mùa giải 2026, chúng tôi sẽ đồng hành và phấn đấu vì mục tiêu vô địch dưới tên gọi Aston Martin Aramco Honda."
Hàng loạt bản hợp đồng "bom tấn"
Không chỉ có trụ sở mới và liên minh động cơ mới, Aston Martin còn gây chú ý với loạt thương vụ chiêu mộ nhân sự cấp cao trong suốt thời gian vừa qua. Nổi bật nhất là cú "địa chấn" khi Adrian Newey - kiến trúc sư của những cỗ máy giành 26 chức vô địch thế giới trong các giai đoạn tại Williams, McLaren và Red Bull, chính thức rời đội Red Bull để gia nhập Aston Martin vào đầu tháng 3 năm 2025 với vai trò tân đối tác quản lý kỹ thuật. Lawrence Stroll mô tả ông là "người giỏi nhất thế giới trong lĩnh vực của mình".
Mới đây, vị trí nhân sự của Aston Martin lại tiếp tục thay đổi. Andy Cowell - người gia nhập đội vào mùa hè năm ngoái với vai trò CEO và trưởng đội (đồng thời là cựu chuyên gia động cơ của Mercedes) sẽ tiếp quản vị trí giám đốc chiến lược. Trong khi đó, Adrian Newey sẽ chính thức trở thành trưởng đội của Aston Martin kể từ mùa giải 2026. Thay đổi này được hi vọng sẽ mang lại "sự rõ ràng trong lãnh đạo" trong một "cơ cấu phẳng" hơn.
Trong thời gian tới, các bộ phận khí động học, kỹ thuật và hiệu suất sẽ được tái tổ chức thành hai nhóm độc lập: một nhóm làm việc tại đường đua và một nhóm tại trụ sở. Cả hai sẽ báo cáo trực tiếp cho Cowell, với mục tiêu tinh gọn vận hành và tạo ra "hiệu suất xe đua tốt nhất."
Mike Krack đã được điều chuyển sang vị trí Giám đốc Kỹ thuật Trường đua, trực tiếp phụ trách hoạt động tại hiện trường. Trong khi đó, tại trụ sở, tân Giám đốc Kỹ thuật (CTO) Enrico Cardile sẽ giám sát toàn bộ quá trình thiết kế, kiến trúc và chế tạo những mẫu xe thi đấu mới của Aston Martin, phối hợp cùng Adrian Newey vừa gia nhập. Fallows đã rời khỏi vị trí Giám đốc Kỹ thuật.
Cowell giải thích trên trang chủ Aston Martin: "Mọi người cần được đặt đúng vị trí để phát huy thế mạnh của mình. Vì vậy, vấn đề nằm ở chỗ xác định điểm mạnh ấy là gì, chúng hòa hợp ra sao và có thể đóng góp thế nào cho chiếc xe. Trách nhiệm của tôi là đảm bảo đội ngũ có sự cân bằng và sức mạnh cần thiết để mang lại hiệu quả tối ưu về thời gian vòng đua."
Tài năng đẳng cấp thế giới sau vô-lăng
Một yếu tố then chốt để khai thác tối đa tốc độ vòng đua chính là người cầm lái. Và với Fernando Alonso, Aston Martin đang sở hữu một tay đua đẳng cấp, đủ khả năng dẫn dắt đội bước vào kỷ nguyên kỹ thuật mới của F1. Tay đua người Tây Ban Nha đã thể hiện sự gắn bó khi gia hạn hợp đồng vào năm ngoái.
Alonso từ lâu đã khẳng định khát vọng chinh phục chiếc cúp vô địch thế giới thứ ba, bổ sung vào hai danh hiệu đã giành được cùng Renault trong các mùa 2005 và 2006. Dù đã bước sang tuổi hơn 40, ngọn lửa đam mê và quyết tâm cạnh tranh ở anh vẫn mạnh mẽ như những ngày đầu.
Khi nhắc đến cơ sở vật chất mới, đội ngũ kỹ thuật và liên minh động cơ, Alonso chia sẻ: "Có rất nhiều yếu tố khiến năm 2026 trở nên hấp dẫn với Aston. Nhưng không chỉ riêng năm 2026, nó còn là một dự án trọn đời với tôi. Đây là hợp đồng dài nhất trong sự nghiệp, và sẽ gắn tôi với Aston trong nhiều năm tới. Tôi cực kỳ có động lực."
Aston Martin biết rằng nếu trao cho Alonso một chiếc xe đủ khả năng giành chiến thắng, anh vẫn hoàn toàn có thể hoàn thành nhiệm vụ, như minh chứng qua chuỗi podium ấn tượng trong những chặng đầu của mùa giải 2023. Khi bàn về cơ hội cạnh tranh chức vô địch, Alonso nổi bật là một trong ba tay đua từng đăng quang trên vạch xuất phát, bên cạnh tay đua từng bảy lần vô địch thế giới Lewis Hamilton, cùng nhà vô địch bốn lần liên tiếp Max Verstappen.
Cựu trưởng đội Krack cũng chia sẻ sau khi Alonso gia hạn hợp đồng: "Fernando đã chứng minh rằng anh ấy tin tưởng vào chúng tôi, và chúng tôi tin tưởng vào anh ấy. Anh khao khát thành công, lái xe tốt hơn bao giờ hết, thể lực sung mãn hơn bao giờ hết, và hoàn toàn tập trung để biến Aston Martin Aramco thành một đối thủ đáng gờm trên đường đua."
Tất cả mảnh ghép đã ở đúng vị trí?
Với nhà máy hiện đại bậc nhất, thỏa thuận động cơ độc quyền sắp tới, hàng loạt bản hợp đồng đình đám, cơ cấu vận hành tinh gọn và tay đua vô địch thế giới trong tay, dường như chỉ còn là vấn đề thời gian trước khi Aston Martin chinh phục những mục tiêu đầy tham vọng.
Tuy nhiên, Cowell vẫn giữ sự thận trọng. Ông ví thử thách này như việc lắp ráp "một bộ ghép hình 1.000 mảnh" - một quá trình tỉ mỉ, cẩn trọng. Nó gợi nhớ cách Ferrari xây dựng đội hình trong mơ vào cuối thập niên 1990, để rồi thống trị làng F1 trong nhiều năm sau đó.
Cowell thừa nhận: "Chúng tôi phải tôn trọng thực tế rằng mình đang đối đầu với những đối thủ cực kỳ mạnh - Mercedes, Ferrari, Red Bull, McLaren. Những đội này rất vững vàng, và giống như mọi đội khác trên vạch xuất phát, họ sẽ coi những thay đổi luật kỹ thuật là cơ hội."
"Chúng tôi không thể biết họ làm gì, chỉ có thể kiểm soát những gì mình làm. Chúng tôi phải chạy cuộc đua của riêng mình, tập trung vào mục tiêu và kế hoạch, và ghép tất cả các mảnh ghép lại để nắm bắt cơ hội mà năm 2026 mang lại."
Ông nhấn mạnh thêm về Lawrence Stroll: "Dù làm bất cứ việc gì, Lawrence đều muốn thành công. Anh ấy muốn chiến thắng. Anh ấy là một người chiến thắng liên tục. Nhìn vào những gì Lawrence đã đạt được trong sự nghiệp, sớm hay muộn thành công sẽ đến."