Ferrari có thể vẫn là đội xuất phát tốt nhất ở Formula 1 mùa giải năm nay, nhưng phải nói rằng trưởng đội Fred Vasseur đang khá khó chịu khi lợi thế đó dần bị giảm đi bởi một kết quả mà ông cho là "không công bằng".
Thực tế, trong một mùa giải có rất nhiều màn đấu chính trị giữa các đội đua liên quan đến thay đổi luật - bao gồm cả tỷ số nén động cơ và cách quản lý năng lượng, thì đây lại là vấn đề khiến ông cảm thấy khó chấp nhận nhất.
Vasseur nói: "Khả năng xuất phát là thứ bị ảnh hưởng nhiều nhất."
Những pha đề-pa cực tốt của Charles Leclerc và Lewis Hamilton từ đầu mùa đến nay bắt nguồn từ một lựa chọn thiết kế có chủ đích của Ferrari - họ quyết định sử dụng bộ tăng áp (turbo) nhỏ hơn.
Nhận thấy việc xuất phát sẽ trở nên khó khăn hơn với các mẫu xe năm 2026 (do mất đi phần hỗ trợ điện bổ sung từ hệ thống MGU-H để giúp turbo tăng áp nhanh hơn), Ferrari đã chấp nhận hy sinh một phần sức mạnh tốc độ tối đa nhằm đổi lấy khả năng đề-pa tốt hơn.
Điều này xảy ra vì một năm trước, Ferrari đã tới gặp FIA để giải thích về những khó khăn cũng như các rủi ro an toàn tiềm ẩn do cách bộ luật kỹ thuật mới được xây dựng. Tuy nhiên, thông điệp mà họ nhận được rất rõ ràng:
"Các đội đua phải tự thiết kế xe để phù hợp với luật, chứ không phải luật sẽ được chỉnh sửa để phù hợp với chiếc xe của họ."
Sau khi chấp nhận quan điểm đó, Ferrari đã tính toán kỹ và quyết định rằng việc dùng turbo nhỏ hơn là sự đánh đổi xứng đáng. Bởi nếu chọn turbo lớn hơn, chiếc xe sẽ gặp vấn đề rất lớn ở khâu xuất phát.
Trong cuộc phỏng vấn với truyền thông, Vasseur nói:
"Sự đánh đổi ở đây là: chúng ta muốn nhanh thêm một phần mười giây mỗi vòng, hay muốn mất tới năm vị trí ngay lúc xuất phát?"
Ông nói thêm:
"Nếu bạn hỏi các kỹ sư, họ sẽ trả lời: hãy ưu tiên một cú đề-pa tốt."
Khi các đối thủ phát hiện ra trong giai đoạn thử nghiệm trước mùa giải rằng việc xuất phát khó khăn đến mức nào, và nguy cơ mọi thứ có thể trở nên thảm họa ra sao, họ đã gây áp lực lên FIA để cơ quan này phải can thiệp.
Điều này dẫn tới việc FIA áp dụng quy trình đèn báo trước lúc xuất phát mới với thời gian kéo dài hơn, giúp tất cả các tay đua có thêm thời gian để làm nóng / tăng tốc turbo trước khi đề-pa, đồng thời cho họ có thêm nhiều lần luyện tập xuất phát thử.
Những thay đổi được áp dụng từ chặng Australian Grand Prix - bao gồm khoảng thời gian đèn xanh kéo dài thêm đã phát huy tác dụng trong việc giảm nguy cơ tai nạn dây chuyền ngay trên vạch xuất phát (dù Liam Lawson và Franco Colapinto từng suýt gặp sự cố).
Dẫu vậy, Ferrari vẫn thường là đội lao lên đầu tiên khi vào góc cua số 1.
Và trên thực tế, Ferrari vẫn duy trì được khả năng xuất phát cực tốt cho đến hiện tại, chỉ là mức độ vượt trội của họ đã giảm đi đáng kể.
Theo góc nhìn của Vasseur, có một số vấn đề cốt lõi trong câu chuyện này đã không được xử lý theo cách hợp lý.
Vasseur cười và nói: "Hãy thử tưởng tượng nếu không có quy trình đèn xanh bổ sung đó (hệ thống đèn mới trước lúc xuất phát, cho phép các tay đua có thời gian làm nóng turbo trước quy trình đề-pa), có lẽ vài chiếc xe vẫn còn đứng im trên vạch xuất phát ở chặng đua tại Trung Quốc."
Ông tiếp tục:
"Bạn có thể đưa yếu tố an toàn lên bàn thảo luận, và FIA hoàn toàn có quyền làm vậy. Tôi phải chấp nhận điều đó. Nhưng cuối cùng, tôi nghĩ chuyện này cũng hơi thiếu công bằng với chúng tôi."
"Tôi đã đến gặp FIA từ một năm trước, và chúng tôi đã nói về vấn đề này. Chúng tôi đã nói về nó trong SAC (Ủy ban Cố vấn Thể thao), chúng tôi cũng nói về nó trong PUAC (Ủy ban Cố vấn Động cơ)."
"Và tôi thực sự đánh giá cao câu trả lời từ FIA rằng: 'Các anh phải thiết kế chiếc xe theo bộ luật, chứ không phải sửa luật cho phù hợp với chiếc xe của mình'. Tôi nghĩ đó là một cách tiếp cận rất đúng đắn."
"Và rồi sau đó có một nửa grid - khoảng 40% số đội than phiền rằng chuyện này cực kỳ nguy hiểm này nọ. Về mặt chính trị thì họ xử lý rất khéo, nhưng không thực sự công bằng."
Điều mà Vasseur muốn nói tới là việc một số nhân vật có tiếng nói lớn trong giới tay đua và lãnh đạo các đội đã đẩy mức độ nghiêm trọng của rủi ro an toàn lên cao - tới mức FIA không thể làm ngơ và buộc phải hành động.
Giám đốc Hiệp hội Tay đua Grand Prix (GPDA) - tay đua George Russell thậm chí còn công khai phát biểu tại Chinese Grand Prix rằng Ferrari đang "ích kỷ" khi cản trở các thay đổi sâu hơn đối với quy trình xuất phát.
Tuy nhiên, Vasseur không phải kiểu người thích lao vào các cuộc khẩu chiến truyền thông. Vì vậy, ngay tại Thượng Hải, ông nhanh chóng khép lại vấn đề và chấp nhận rằng chuyện đã rồi.
Khi được hỏi liệu ông có hối tiếc vì đã không phản đối mạnh mẽ hơn hoặc không cứng rắn hơn trước các thay đổi hay không, Vasseur cho biết thực tế là Ferrari gần như không có lựa chọn nào khác.
FIA đã sử dụng "lá bài an toàn" để thực hiện các điều chỉnh, nên Ferrari không thể làm gì khác ngoài việc chấp nhận điều đó.
"Đó là vấn đề an toàn. Tôi không cần phải đồng ý", Vasseur nói. "Đó là một quyết định dựa trên yếu tố an toàn. Quyền quyết định nằm ở họ. Dù mọi người đều phản đối, họ vẫn có thể quyết định."
Điều khiến Vasseur khó chịu nhất về câu chuyện quy trình xuất phát không nằm ở việc có đội nào đó khai thác kẽ hở luật quá thông minh - giống như vụ tranh cãi về tỷ số nén động cơ liên quan tới Mercedes. Theo ông, đây là chuyện hoàn toàn khác: Ferrari đã đưa ra một lựa chọn thiết kế nền tảng để thích nghi với bộ luật mới, trong khi nhiều đội khác lại không tính tới những vấn đề phát sinh khi hoàn thiện chiếc xe 2026 của mình.
"Điều đó hơi khắc nghiệt với chúng tôi", Vasseur nói thêm. "Tôi hiểu những gì họ làm vì lý do an toàn, nhưng lựa chọn khác lẽ ra phải là yêu cầu họ (những chiếc xe khác) xuất phát từ pitlane nếu họ cảm thấy không an toàn."
"Với chúng tôi, đó cũng là một lựa chọn mà chúng tôi đã chủ động đưa ra. Chúng tôi phát triển động cơ theo một tiêu chí nhất định, rồi bằng cách nào đó họ lại thay đổi luật vào phút chót."