F1 là giải đấu thể thao tốc độ mà rất nhiều tay đua khao khát hướng tới. Đó là nơi những người giỏi nhất trong số những người giỏi nhất chiến đấu với nhau để giành lấy chiến thắng cuối cùng. Nấc thang đến F1 là một chặng đường dài và phức tạp, trong đó F2 là lựa chọn hàng đầu cho bước đệm cuối cùng để tiến vào thể thức "tối cao" này.
Tất nhiên, không phải tất cả các tay đua F1 đều đến từ F2, đơn giản vì vẫn có những hướng đi khác dành cho họ. Tuy nhiên, việc các tay đua F1 đi lên từ F2 đang ngày càng trở nên phổ biến. Lý do là bởi vì F2 tương đối giống F1, nhất là về tốc độ và phong cách đua.
Nhiều tay đua F1 hiện tại thậm chí chưa từng đua tại F2. Thay vào đó, họ tham gia các giải khác, chẳng hạn như Formula Renault 3.5. Trong bài viết dưới đây, chúng ta sẽ tìm hiểu về một số cách mà các tay đua có thể chuyển lên thi đấu tại F1.
Có phải tất cả các tay đua F1 đều đến từ F2 không?
Không phải tất cả các tay đua F1 đều đến từ F2, nhưng đa phần thì vẫn là như vậy. Lando Norris, Charles Lerclerc, Mick Schumacher, George Russell, Alex Albon, Pierre Gasly và Lewis Hamilton là một số tay đua trong những năm gần đây đã thực hiện "cú nhảy" từ F2 lên F1. Trong số này, Gasly và Hamilton đã từng giành chức vô địch giải GP2 Series - tiền thân của F2.
Có nhiều lý do vì sao F2 là con đường tốt nhất để làm bước đệm tham gia F1, nhưng chủ yếu là vì F2 đóng vai trò như một thể thức hỗ trợ cho F1. Điều này có nghĩa là các tay đua sẽ có cơ hội đua trên nhiều đường đua của F1, và vào cùng thời điểm với các tuần đua F1. Điều này giúp họ có cơ hội tỏa sáng trước các đội đua F1.
Điều kiện để được đua ở F1 là gì?
Các tay đua không bắt buộc phải đua ở F2 để đi lên F1. Nhưng nếu không đua ở F2, họ vẫn cần tích lũy kinh nghiệm trước khi được xem xét cho một chiếc ghế tại F1.
Cụ thể, các tay đua F1 cần đáp ứng các yêu cầu tối thiểu do FIA đặt ra. Các yêu cầu này bao gồm việc tích luỹ đủ số điểm trên Super License (giấy phép lái xe F1), đồng thời phải có kinh nghiệm lái xe F1 trước khi mùa giải bắt đầu. Kinh nghiệm này thường có được khi các tay đua trẻ được trao cơ hội lái thử xe ở các buổi chạy thử với một đội đua mà họ được chọn.
Ngoài F2 ra thì cũng có những giải đua khác cho phép các tay đua tích lũy kinh nghiệm và điểm Super License. Những cơ hội này cũng mở ra cánh cửa để họ kiếm được một suất đua trong F1.
Super Licence là gì?
Các tay đua cần phải có một số điểm nhất định trong sự nghiệp thi đấu để đạt đủ điều kiện nhận Super Licence. Super License về cơ bản là bằng lái xe để lái một chiếc xe Công thức (Formula). Nếu không có nó, tay đua không thể tham gia vào môn thể thao này.
Ngoài ra, tay đua phải đủ 18 tuổi thì mới có được Super License. Quy tắc này được đưa ra khi tài năng trẻ Max Verstappen bắt đầu tham gia môn thể thao này tại độ tuổi 17.
Lúc đó nhiều người nghĩ rằng anh còn quá trẻ để thi đấu tại F1 và cần thêm thời gian rèn luyện ở thể thức thấp hơn (để trưởng thành và tích lũy kinh nghiệm). Nói chung, quy tắc này, cùng với nhiều yêu cầu khác, được đưa ra nhằm đảm bảo an toàn cho cả tay đua và toàn giải đấu.
Điểm Super License được trao dựa trên thứ hạng đạt được trong cuộc đua vô địch. Tay đua cần có ít nhất 40 điểm trên Super License trước khi được phép đua tại F1. Mỗi giải đua khác nhau cung cấp cho tay đua một số điểm khác nhau, chủ yếu dựa trên danh tiếng của giải.
Ví dụ, việc giành chức vô địch F2 sẽ mang lại cho tay đua 40 điểm trên Super License, giúp họ có quyền lựa chọn tiến thẳng vào F1. Điều tương tự cũng xảy ra với danh hiệu vô địch giải IndyCar, vì đây cũng là một thể thức đua xe bánh hở (open-wheel) hàng đầu.
Những tay đua F1 nào không đến từ F2?
Ngoài F2, một trong những giải đua nổi tiếng nhất là giải Formula Renault 3.5. Với động cơ 3.5L V8 khổng lồ, giải đua này có những chiếc xe gần như có thể cạnh tranh sòng phẳng với những chiếc xe đua F1 cùng thời. Ngoài ra, một số tay đua khác cũng "tốt nghiệp" thẳng từ Formula Renault hoặc Formula 3.
| Tay đua | Giải thi đấu |
|---|---|
| Valtteri Bottas | GP3 |
| Max Verstappen | F3 châu Âu |
| Daniel Ricciardo | Formula Renault 3.5 |
| Carlos Sainz | Formula Renault 3.5 |
| Fernando Alonso | International Formula 3000 |
| Esteban Ocon | GP3 và DTM |
| Sebastian Vettel | Formula Renault 3.5 |
| Lance Stroll | F3 châu Âu |
| Kevin Magnussen | Formula Renault 3.5 |
Việc một tay đua có thể bỏ qua nhiều bước trên con đường đi lên F1 là một kỳ tích đáng kinh ngạc. Tuy nhiên, các quy tắc về Super License hiện đang được áp dụng vẫn có xu hướng khiến cho quá trình tích luỹ điểm trở nên khó khăn hơn.
Các tay đua F1 có bao giờ quay lại F2 không?
Mặc dù là rất hiếm, vẫn có những trường hợp các tay đua F1 phải quay lại thi đấu ở F2. Điều này chỉ xảy ra với Romain Grosjean cho đến nay, dù vậy tay đua mang hai quốc tịch Áo - Thuỵ Sĩ sau đó đã trở lại F1 với tư cách là một tay đua hoàn thiện hơn nhiều.
Grosjean ra mắt tại F1 vào năm 2009 với đội đua Renault. Tuy nhiên, sau một khoảng thời gian đáng thất vọng, anh đã trở lại với F2 (được gọi là GP2 vào thời điểm đó). Anh thi đấu nhiều hơn ở thể thức này và cuối cùng đã giành chức vô địch vào năm 2011. Khi trở lại thi đấu tại F1, anh có 3 lần giành được podium và tích lũy được tổng cộng 96 điểm.
Kết luận
Tóm lại, không phải tất cả các tay đua trong giải đấu F1 đều đến từ F2. Giải F2 là bước đệm thông thường mà một tay đua trẻ có thể hướng tới để đạt đến đỉnh cao của môn đua xe thể thao, nhưng nó không phải là con đường duy nhất.
Các giải đua xe thể thao khác như Formula E và IndyCar cũng có thể cung cấp cho các tay đua đủ kinh nghiệm và điểm Super License để tham gia F1.