Tại Barcelona, George Russell đã chạm mốc 100 chặng grand prix trong màu áo Mercedes - một hành trình đầy ấn tượng, bắt đầu từ kẻ đóng thế tạm thời cho Lewis Hamilton vào năm 2020, và giờ đây đưa anh trở thành ứng cử viên nặng ký cho chức vô địch trong kỷ nguyên hoàn toàn mới của F1.
Trước thềm chặng đua ở xứ Catalan - nơi tay đua người Anh đã giành quyền xuất phát ở vị trí đầu tiên (pole position), anh đã có buổi nhìn lại những khoảnh khắc đáng nhớ nhất cho đến nay, bao gồm cả những nốt thăng lẫn nốt trầm, đồng thời suy ngẫm về những gì đang chờ đợi ở chương tiếp theo của sự nghiệp.
GP Sakhir 2020 - Màn ra mắt bất ngờ trong màu áo Mercedes
Chặng đua đầu tiên của Russell cho Mercedes không phải vào năm 2022 - thời điểm anh chính thức được thăng hạng từ Williams để sát cánh cùng Hamilton trong đội hình xuất phát. Thay vào đó, cơ hội đến một cách đầy bất ngờ ở giai đoạn cuối của mùa giải 2020 (mùa giải chịu ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch Covid-19), khi nhà vô địch thế giới bảy lần nhiễm bệnh và không thể tham gia tranh tài.
Đó là một màn "lửa thử vàng" thực sự dành cho tay đua trẻ tuổi, người vốn đang tích lũy kinh nghiệm ở nhóm cuối đoàn đua và nỗ lực cạnh tranh vị trí của Valtteri Bottas để trở thành đồng đội của Hamilton tại Mercedes. Dẫu vậy, anh đã thể hiện một phong độ xuất sắc đến kinh ngạc: dẫn đầu danh sách thời gian trong buổi đua thử ngày thứ Sáu, suýt chút nữa đã đánh bại một Bottas dày dạn kinh nghiệm hơn rất nhiều để giành pole, và sau đó dẫn đầu phần lớn thời gian của cuộc đua chính, trước khi những hỗn loạn trong loạt pit stop cùng một sự cố nổ lốp đã cướp mất chiến thắng.
Điều đáng nói là tất cả những kỳ tích đó đều được thiết lập bất chấp việc vóc dáng cao lớn của Russell rất khó để ngồi vừa vặn vào khoang lái (cockpit) của chiếc Mercedes W11, một thử thách oái oăm buộc anh phải đi giày đua có kích cỡ nhỏ hơn đáng kể so với size chân thông thường. Đây cũng là chi tiết mà anh lập tức nhận ra ngay khi nhìn vào bộ sưu tập ảnh của phóng viên và nghe câu hỏi về bức hình đầu tiên.
Russell mỉm cười khi phóng viên bắt đầu đi sâu vào buổi trò chuyện: "Phải rồi, tôi nhận ra ngay chứ! Vì đôi giày đó quá nhỏ so với chân tôi. Cặp chân vịt to đùng của tôi bình thường chắc chắn phải chiếm nhiều không gian hơn thế trong bức ảnh này."
"Chiếc xe đó vốn được thiết kế riêng dựa trên vóc dáng của Lewis và Valtteri, cả hai đều thấp hơn tôi khá nhiều và có cỡ chân nhỏ hơn. Vì vậy, tôi đã phải đi giày nhỏ hơn tới hai size chỉ để ngồi vừa vào xe! Đau đớn vô cùng, nhưng đó thực sự là một kỷ niệm vô cùng, vô cùng đáng nhớ."
Russell tiếp tục chia sẻ khi lướt qua bức ảnh ghi lại khoảnh khắc anh đang thực hiện pha vượt xe (overtake) đầy ngoạn mục đối với Bottas: "Nếu ai đó mới chỉ xem vài chặng đua gần đây của tôi tại F1, rồi đột nhiên họ được bảo hãy xem lại chặng đua ở Bahrain năm ấy, chắc chắn họ sẽ nghĩ tôi là kẻ có vận xui đeo bám tồi tệ nhất thế giới!"
"Tôi nghĩ pha vượt mặt này chính là chìa khóa quyết định tương lai của tôi tại Mercedes. Trên truyền thông, chặng đua đó không được dựng lên như một cuộc đối đầu trực diện giữa tôi và Valtteri, nhưng ai cũng hiểu rằng tôi đang dốc toàn lực để cạnh tranh chiếc ghế chính thức của anh ấy. Khi nhìn thấy cơ hội vượt qua Bottas từ phía góc ngoài (around the outside), tôi đã không ngần ngại chớp lấy ngay."
"Cảm giác lúc đó thật tuyệt vời, nhưng đó lại là một chặng đua mà lẽ ra chúng tôi đã có thể thong dong đứng trên vị trí cao nhất của bục nhận giải. Chúng tôi đã dẫn đầu toàn bộ cuộc đua cho đến khi xe an toàn (Safety Car) xuất hiện, rồi vụ lộn xộn lốp xe, nổ lốp, đó là lý do vì sao những cảm xúc bùng nổ ngay sau đó."
Russell tiếp tục chia sẻ khi cầm lên bức ảnh thứ ba: "Đây là chặng đua thứ 37 của tôi tại F1, và rõ ràng là chặng đầu tiên tôi sát cánh cùng Mercedes. Đó thực sự là những cảm xúc vô cùng ngổn ngang, bởi vì tôi biết rõ năng lực của bản thân mình đến đâu. Tôi luôn tin tưởng vào chính mình, và luôn cảm thấy rằng một khi sở hữu một chiếc xe đủ tốt trong tay, tôi chắc chắn sẽ mang về kết quả xứng đáng."
"Tôi nhảy vào chiếc xe đó, dẫn đầu trong toàn bộ cuộc đua và lẽ ra đã có thể giành chiến thắng. Thế nhưng, tôi nghĩ chính cách mà mọi thứ diễn ra lại mang đến cho tôi cơ hội được chiến đấu để vượt qua các đối thủ từ phía sau, có màn đọ bánh trực diện với Valtteri. Chính điều đó đã dẫn lối để tôi có được vị trí như ngày hôm nay. Tất cả xảy ra đều có lý do của nó!"
GP Anh 2022 - Nghĩa cử cao đẹp dành cho Chu Quán Vũ và các nhân viên đường đua
Sau chặng đua đầy biến động tại Sakhir, Russell quay trở lại với guồng quay công việc tại Williams. Anh đã cống hiến mùa giải thứ ba cho đội đua vùng Grove vào năm 2021, đồng thời tiếp tục khẳng định tên tuổi của mình thông qua những chặng đua ghi điểm liên tiếp, đỉnh cao là podium tại chặng Grand Prix Bỉ - cuộc đua bị rút ngắn thời gian do mưa lớn.
Sau đó, trước thềm cuộc đại cải tổ về quy chuẩn kỹ thuật vào năm 2022, Mercedes nhận thấy thời cơ đã chín muồi. Đội đua quyết định trao cho Russell suất thăng hạng mà anh hằng khao khát, qua đó mở ra cơ hội lớn để tay đua trẻ khẳng định tài năng bên cạnh Lewis Hamilton - người vừa hụt mất chức vô địch thế giới lần thứ tám lịch sử đầy tiếc nuối.
Dù Mercedes không còn duy trì được vị thế đua tranh chức vô địch trong bối cảnh F1 bước vào kỷ nguyên hiệu ứng mặt đất (ground-effect), GP Anh 2022 - chặng grand prix sân nhà đầu tiên của Russell trong màu áo "Mũi tên bạc" vẫn để lại một dấu ấn đậm nét. Nó cho thấy vì sao môn thể thao tốc độ này ẩn chứa những giá trị cao đẹp vượt xa khỏi các bảng thông số thời gian và kết quả thuần túy. Tất cả bắt nguồn từ vụ va chạm kinh hoàng ngay ở vòng đua đầu tiên với đối thủ Chu Quán Vũ của đội Alfa Romeo. Khi đó, chiếc xe của tay đua người Trung Quốc đã bay lộn nhào qua bãi sỏi, bắn qua hàng rào lốp bảo vệ và lao thẳng vào lưới chắn an toàn ở tốc độ cực cao, trước khi anh được giải cứu và xác nhận không gặp chấn thương nghiêm trọng.
Russell tiếp tục câu chuyện khi nhớ lại cuộc chạm trán tại Silverstone năm đó: "Tôi nhớ mình đã có một pha xuất phát thực sự rất tệ. Tôi là tay đua duy nhất chọn bộ lốp hard (cứng) để bắt đầu cuộc đua. Ngay khi vừa rời vạch xuất phát, bánh xe của tôi đã bị trượt (wheels spinning), và tất cả các tay đua khác cứ thế lao vút qua tôi như những mũi tên."
"Tôi va chạm với Chu, và ngay sau đó chiếc xe của anh ấy xoay vòng rồi lộn nhào liên tục qua bãi sỏi. Đó có lẽ là tai nạn kinh hoàng nhất mà tôi từng chứng kiến từ trong khoang lái của mình."
"Tôi thấy anh ấy bị kẹt cứng phía sau hàng rào bảo vệ, và đó là một khoảnh khắc phân vân. Tôi nghĩ bản năng đua xe trong tôi lúc đó kiểu như: 'Mình phải tiếp tục cuộc đua này thôi', nhưng rồi tôi đoán phần nhân tính con người đã thức tỉnh. Cảm giác lúc đó giống như ranh giới giữa sự sống và cái chết vậy. Tôi không thể tưởng tượng nổi anh ấy đã phải trải qua những gì. Tôi chỉ biết rõ mình phải làm gì đó vào lúc đó."
GP Sao Paulo 2022 - Trọn vẹn niềm vui chiến thắng đầu tiên
Về sau ở mùa giải đó, khi Mercedes nỗ lực đẩy nhanh tiến độ để trở lại nhóm dẫn đầu đoàn đua, Russell đã xuất sắc hiện thực hóa được hai giấc mơ thuở nhỏ của mình, đó là bứt phá để giành vị trí xuất phát đầu tiên (maiden pole position) tại GP Hungary, và sau đó là giành chiến thắng chặng grand prix đầu tiên trong sự nghiệp tại Sao Paulo sau khi đứng vững trước áp lực bám đuổi nghẹt thở từ Hamilton ở những vòng cuối.
Ngay sau chiến thắng mang tính bước ngoặt ấy, ống kính máy quay đã bắt trọn khoảnh khắc Russell ngồi thụp xuống phía dưới bục nhận giải tại Interlagos, hai tay ôm lấy đầu đầy xúc động trước sự chứng kiến của các kỹ sư cơ khí Mercedes. Anh dường như vẫn đang cố gắng tin vào những gì vừa mới diễn ra, trước khi những giọt nước mắt và cảm xúc vỡ òa hoàn toàn trong lễ trao giải cũng như những màn ăn mừng cuồng nhiệt sau cuộc đua.
Anh chia sẻ, lại bồi hồi mất vài giây để sống lại những cảm xúc ấy: "Thành thật mà nói, ngay trong khoảnh khắc đó, tôi chỉ nghĩ về gia đình của mình bởi vì tất cả mọi người đều đang ở quê nhà. Tôi đã gọi video cho họ có lẽ chỉ khoảng năm phút ngay sau khi bước xuống từ bục nhận giải."
"Thật khó tả, nhưng có lẽ bản thân tôi cũng không nhận ra chiến thắng này có ý nghĩa lớn lao đến nhường nào đối với mình, cho đến khi tôi chứng kiến nó mang lại niềm hạnh phúc vô bờ bến cho mọi người xung quanh. Tôi đã luôn tự hỏi cảm giác của chính mình sẽ ra sao khi giành chiến thắng chặng đầu tiên, nhưng việc nhìn thấy mọi người đều xúc động và vui mừng khôn xiết thay cho tôi mới là điều thực sự đặc biệt."
Russell nói thêm, rồi chuyển sang bức ảnh ăn mừng của anh và Hamilton trên pit wall: "Đây là năm đầu tiên tôi sát cánh cùng Lewis. Anh ấy vừa bước ra khỏi mùa giải 2021, một mùa giải có thể nói là một trong những năm tháng đỉnh cao phong độ nhất của anh ấy."
"Nhìn thấy anh ấy bám đuổi sát sao qua gương chiếu hậu suốt 12 vòng đua cuối, bầu không khí thực sự vô cùng căng thẳng, nhưng tôi vẫn cảm thấy tự tin và làm chủ được bản thân. Đưa chiếc xe về đích an toàn để rồi được đứng đó cùng anh ấy. Tôi đã lớn lên cùng niềm đam mê dõi theo Lewis, chứng kiến anh ấy thi đấu, vì vậy việc được trở thành đồng đội và cùng nhau đứng trên podium là một khoảnh khắc vô cùng tự hào."
GP Anh 2024 - Vinh quang giành pole trên mảnh đất quê hương
Sau một mùa giải 2023 mà chính anh mô tả là "rất kỳ lạ" với "hàng loạt cơ hội bị bỏ lỡ một cách đáng tiếc", năm 2024 đã mang đến chuỗi cột mốc rực rỡ tiếp theo cho Russell. Trong số đó phải kể đến những chiến thắng vang dội tại Áo và Las Vegas (Mỹ), cùng một lần giành pole đầy cảm xúc ngay trên sân nhà Silverstone (Anh).
Không chỉ kết quả của Russell được khán giả nhà ăn mừng cuồng nhiệt, mà những vòng chạy thần tốc của Hamilton và Lando Norris để lần lượt chiếm lĩnh vị trí thứ hai và thứ ba trên vạch xuất phát cũng khiến các khán đài bùng nổ. Bộ ba này đã tạo nên top ba xuất phát hoàn toàn thuộc về người Anh lần đầu tiên kể từ chặng Grand Prix Nam Phi năm 1968, thời điểm các huyền thoại Jim Clark, Graham Hill và Jackie Stewart cùng nhau dẫn đầu đoàn đua.
Russell chia sẻ sau khi bật cười trước hình ảnh bắt trọn khoảnh khắc anh đang nhảy bổng lên không trung ăn mừng: "Silverstone quả là một đường đua tuyệt vời. Tôi nhớ lúc đó ba tay đua người Anh chúng tôi đã chiếm trọn các vị trí một, hai, ba: Lewis ở vị trí P2, Lando ở vị trí P3. Tôi nghĩ đây là điều gần như chưa từng xảy ra trước đây hoặc cũng phải 60 năm rồi hay đại loại thế kể từ lần cuối cùng điều đó xuất hiện."
"Một chặng đua trên sân nhà, và tất cả người thân trong gia đình tôi đều có mặt ở đó, điều đó thực sự vô cùng đặc biệt."
GP Singapore 2023/2025 - Từ cú đâm tường cay đắng đến khúc khải hoàn vinh quang
Trong chiến dịch năm 2023 nói trên, Russell đã phải nếm trải nỗi đau thắt lòng khi gặp tai nạn ngay ở vòng đua cuối cùng (final-lap crash) giữa lúc đang quyết liệt tranh chấp ngôi vương tại GP Singapore. Sự bất lực và giận dữ hiện rõ mồn một cả qua hình ảnh lẫn âm thanh, khi anh tức giận ném chiếc vô lăng ra khỏi khoang lái và thét lên đầy cay đắng qua sóng bộ đàm với đội đua.
Tuy nhiên, hai năm sau đó, anh đã đòi lại món nợ sòng phẳng ngay trên những con phố của vịnh Marina. Russell xuất sắc đánh bại đại kình địch Max Verstappen của đội Red Bull để chiếm trọn cả vị trí pole lẫn chiến thắng chặng, đồng thời đập tan mọi hoài nghi từ những tiếng nói chỉ trích nhắm vào anh sau sự cố năm 2023.
Russell nhấn mạnh khi bắt đầu lật xem chuỗi hình ảnh so sánh sự tương phản: "Singapore là một chặng đua vô cùng tàn nhẫn vì thời tiết quá nóng và ẩm ướt. Tại cuộc đua năm 2023, chúng tôi đã chủ động chuyển sang một chiến thuật lốp khác biệt (off-set strategy), và đó đã từng là một cơ hội rõ rệt để chạm tay vào chiến thắng."
"Lúc đó đòi hỏi mức độ tập trung cực kỳ cao độ suốt một tiếng 40 phút đồng hồ, cơ thể thì quá nhiệt, còn tâm trí tôi thì chỉ dồn duy nhất vào mục tiêu chiến thắng đó. Tôi nhớ khi bước vào vòng đua cuối cùng, tôi biết cơ hội giành chiến thắng đã không còn nữa, và bằng cách nào đó, tôi đã vô tình lơ là cảnh giác chỉ trong một tích tắc."
"Tôi lao vào khúc cua bên trái, lúc đó Lando đang chạy ngay phía trước tôi. Tôi vừa kịp nhìn thấy bánh sau bên phải của cậu ấy quẹt nhẹ vào tường rào. Vì đua trên một đường đua phố, bạn sẽ có xu hướng chạy bám theo vệt bánh xe của chiếc xe phía trước một cách vô thức. Cậu ấy quẹt vào tường, rồi tôi lao đến, đâm sầm vào tường và lao thẳng vào hàng rào chắn bảo vệ."
"Vào khoảnh khắc đó, tim tôi như thắt lại, vì tôi không thể tin nổi bao nhiêu công sức mình bỏ ra lại đổ sông đổ bể như vậy. Về cơ bản, một vị trí trên podium đã chắc chắn nằm trong tay, khi tôi đang nỗ lực hết mình để tranh chấp chiến thắng chặng, vậy mà tất cả đã tan biến chỉ trong một chớp mắt."
Russell nói về màn phục hận ngọt ngào vào năm 2025 sau đó, những nốt trầm cay đắng rồi đến những nốt thăng vinh quang như đang tái hiện mồn một qua ánh mắt của anh khi anh chăm chú nhìn lại những bức ảnh: "Thật là một cảm giác không tưởng."
"Tôi nhớ khi xem lại vòng chạy giành pole của mình, tôi đã thực sự tò mò muốn thấy mình đã áp sát bức tường nơi tôi từng gặp nạn vài năm trước ở khoảng cách bao xa. Tôi đã rất ý thức trong việc gạt bỏ ký ức đó ra khỏi đầu, và thực tế là tôi chỉ cách bức tường đó có vài milimét. Điều đó khiến tôi vô cùng tự hào khi biết rằng bóng ma tâm lý năm xưa đã không thể làm lung lạc ý chí của mình."
"Cảm giác lúc đó thật không tưởng, một chặng đua quá dài và bào mòn thể lực. Khi được đứng trên podium cùng Max và Lando, tôi thực sự đã hoàn toàn kiệt quệ!"
Anh chỉ ra: "Có một chi tiết từ bức ảnh này mà có thể mọi người không biết, đó là ở Singapore, bạn phải lái xe chạy lên một bệ nâng nhỏ được thiết kế riêng cho chiếc xe của mình."
"Từ những chiến thắng trước đây của tôi và qua nhiều năm thi đấu, khi bạn nhảy phắt xuống từ thân xe, bạn luôn ước lượng được độ cao mà mình sẽ đáp xuống. Ngay chính vào khoảnh khắc này, tôi nhảy xuống và kiểu: 'Ôi thôi chết rồi!' Độ cao rơi lớn hơn tôi tưởng rất nhiều, bởi vì tôi đã nhảy vượt ra ngoài phạm vi của cái bệ nâng đó."
"Tôi đáp đất, đau điếng cả chân và cổ chân, nhưng chất kích thích adrenaline lúc đó đã lấn át tất cả và giúp tôi quên hết đau đớn để tiếp tục ăn mừng."
Cũng được ghi lại trong tuần đua tại Singapore năm 2025 là cái ôm đầy ấm áp giữa Russell và vị sếp lớn của đội đua Mercedes, Toto Wolff - người đã trao cho anh cơ hội gia nhập đội hình tay đua trẻ của học viện, luôn hỗ trợ anh thăng tiến qua từng cấp độ giải đấu và cuối cùng đã đưa anh vào khoang lái của một chiếc "Mũi tên bạc".
Đi qua những chiến thắng và cả những cú đâm tường, trải qua những khoảnh khắc thăng hoa lẫn nỗi đau cay đắng, Russell cảm thấy mối quan hệ giữa anh và Wolff ngày càng trở nên bền chặt. Điều này càng được khẳng định qua giai đoạn đầu của mùa giải 2026, một mùa giải đã khởi đầu đầy hứa hẹn khi Russell giành được một chiến thắng áp đảo, trước khi anh phải trải qua một chuỗi vận đen liên tiếp và chứng kiến người đồng đội trẻ tuổi Kimi Antonelli bỏ túi tới năm chiến thắng liên tiếp.
Russell nói, hồi tưởng lại buổi thuyết trình bằng PowerPoint mà anh từng chuẩn bị để gửi tới Wolff tại nhà máy Brackley của Mercedes ngày trước: "Tính đến nay đã là 12 năm chúng tôi quen biết nhau. Chúng tôi đã trở nên vô cùng thân thiết, đặc biệt là trong những năm gần đây. Hầu như ngày nào chúng tôi cũng gặp nhau mỗi khi trở về nhà. Carmen (bạn gái của Russell) và tôi có mối quan hệ rất khăng khít với Susie và Toto."
"Chúng tôi đã cùng nhau đi qua biết bao thăng trầm, bắt đầu từ những năm tháng tôi còn ở đội Williams và nỗ lực để được đặt chân vào Mercedes, rồi đến bốn năm trời chịu đựng sự thất bại tương đối đối với tiêu chuẩn của đội, khi không thể cạnh tranh cho một chức vô địch thế giới. Để rồi khi đặt chân đến chặng Melbourne, giành được vị trí 1-2 cùng với Kimi, cảm giác lúc đó thực sự như thể: 'Chúng ta đã trở lại rồi.'"
"Dù cho những chặng đua gần đây đối với cá nhân tôi thực sự rất khó khăn, tôi đã ngồi lại trò chuyện với Toto về điều đó, chỉ để cùng nhìn lại những gì chúng tôi đã phải chịu đựng suốt bốn năm qua, và chúng tôi đã phải chiến đấu kiên cường đến nhường nào để đưa Mercedes trở lại vị trí dẫn đầu. Điều đó khiến tôi thực sự cảm thấy vô cùng tự hào."
Hướng tới cột mốc 100 chặng tiếp theo nào!
Khi Russell nhìn lại phòng trưng bày ảnh trước mắt lần cuối cùng, anh thầm nghĩ về những chương tiếp theo đang đón đợi mình tại đội đua nhà máy Mercedes, nơi anh đã phải nỗ lực hết mình để đặt chân vào, và cũng là nơi anh vừa chạm tới cột mốc lịch sử 100 chặng grand prix. Ở tuổi 28, tay đua người Anh vẫn đang hoàn toàn làm chủ vận mệnh trong cuộc đua khốc liệt để hiện thực hóa mục tiêu tối thượng của đời mình: trở thành nhà vô địch thế giới F1 ngay trong mùa giải năm nay.
Russell mỉm cười: "Tôi nghĩ mục tiêu phía trước chính là hướng tới cột mốc 100 chặng tiếp theo! Như tôi đã nói, nhìn lại điểm xuất phát của chúng tôi mới thấy đây quả là một cuộc hành trình phi thường. Thành thật mà nói, mọi ký ức cảm giác cứ như mới chỉ là ngày hôm qua vậy."
"Tôi vẫn nhớ như in nơi mình đã nhận cuộc điện thoại vào năm 2020, khi Toto thông báo Lewis đã mắc covid và họ muốn tôi tham gia đua thay, tôi nhớ buổi họp báo ngay sau đó, tôi nhớ lúc mình đứng trên những hàng rào chắn tại Silverstone, hét lớn vào mặt người đàn ông trên chiếc xe cứu hộ yêu cầu họ ra ngoài để cố gắng nhấc chiếc xe của Zhou lên, tôi nhớ khoảnh khắc đoàn đua xuất phát tại Sao Paulo, với Kevin Magnussen ở vị trí giành pole."
"Tất cả những điều đó thực sự, thực sự rất đặc biệt, và tôi không thể chờ đợi thêm để cùng đội đua tạo nên nhiều kỷ niệm đáng nhớ hơn nữa."