Thông thường, các tay đua là tâm điểm cho những thành công trong F1, nhưng điều đó không có nghĩa là họ chỉ đứng một mình.

Mỗi tay đua trong kỷ nguyên hiện đại đều phụ thuộc vào kỹ sư đua của họ. Kỹ sư đua đại diện cho một tiếng nói của lý trí, logic và những kiến thức được tính toán, với cái nhìn tổng thể về cuộc đua và các chiến lược cần thiết để giành chiến thắng. Và Peter Bonnington của Mercedes là một trong những người giỏi nhất trong số này.

Ông trở nên nổi tiếng trong khoảng thời gian làm việc với Lewis Hamilton. Ông làm kỹ sư đua cho tay đua người Anh kể từ khi anh gia nhập Mercedes vào năm 2013. Bonnington góp công lớn vào sáu chức vô địch thế giới của Hamilton với đội đua chủ quản.

Trong thời kỳ thống trị của Mercedes, người hâm mộ đã quen với việc Hamilton chạy những vòng đua với tốc độ chóng mặt. Và thường thì trong khoảng thời gian ngắn trước khi anh vào pit stop, người hâm mộ lại nghe thấy câu nói nổi tiếng qua radio của đội...

Ok Lewis, it’s hammer time.

Peter 'Bono' Bonnington

Tuy nhiên, Bonnington thực tế đã là một nhân vật nổi bật trong giới F1 từ trước khi hợp tác với Hamilton. Ông đã làm việc cho bốn đội đua F1 khác nhau, tham gia vào chín chiến dịch giành chức vô địch thế giới và trở thành kỹ sư duy nhất dẫn dắt hai nhà vô địch thế giới bảy lần trong sự nghiệp kéo dài hơn hai thập kỷ.

Sau khi Hamilton chuyển đến Ferrari vào năm 2025, đã có những đồn đoán rằng Bonnington có thể sẽ chuyển theo để duy trì sự hợp tác lừng lẫy giữa cặp đôi này. Nhưng sau đó, vị kỹ sư người Anh đã cam kết tương lai của mình với Mercedes, và được công bố trở thành Trưởng bộ phận Kỹ thuật Đua xe (Head of Race Engineering) của đội vào giữa mùa giải 2024.

Sự nghiệp F1 ban đầu của Peter Bonnington

Bonnington lần đầu tiên bước chân vào giới F1 vào năm 2004, khi ông gia nhập đội Jordan Grand Prix với tư cách là kỹ sư dữ liệu (Data Engineer). Trong bối cảnh Ferrari thời điểm đó đang thống trị tuyệt đối, Jordan là một đội đua đang gặp khó khăn. Trên thực tế, đội chỉ ghi được năm điểm trong suốt mùa giải và kết thúc ở vị trí thứ chín trong bảng xếp hạng các đội đua.

Tuy nhiên, điều đó vẫn mang lại cơ hội học hỏi tuyệt vời cho một "Bono" trẻ tuổi. Vai trò chủ yếu của ông lúc này là phân tích dữ liệu hiệu suất, cũng như hiệu chỉnh và ghi lại các hệ thống khác nhau của xe (như đèn báo chuyển số và bản đồ ga).

Năm 2005 là một năm đầy khó khăn đối với đội Jordan và cũng là năm cuối cùng của họ trên đường đua F1, khi đội được bán trong kỳ nghỉ đông và sau đó trở thành đội Midland F1 - một đội cũng có thành tích kém cỏi không kém. Nhưng may mắn cho Bonnington là anh thoát khỏi sự sụp đổ của Jordan và sự thất vọng khi phải thi đấu ở vị trí cuối bảng, khi anh ký hợp đồng làm kỹ sư hiệu suất với Honda từ năm 2006 trở đi. Tại đây, anh bắt đầu với vai trò là người học việc của Andrew Shovlin (người sau này trở thành giám đốc kỹ thuật của Mercedes) và hợp tác với tay đua trẻ Jenson Button.

Làm việc cùng với kỹ sư đua của Button, vai trò của Bonnington là phân tích dữ liệu của các tay đua và đảm bảo rằng chiếc xe được thiết lập chính xác cho mỗi phiên chạy. Công việc này bao gồm theo dõi chiều cao gầm xe, áp suất lốp và những thay đổi về hệ thống treo, đồng thời đưa ra những gợi ý về điểm phanh tối ưu và khu vực vượt xe.

Mối quan hệ giữa hai người phát triển mạnh mẽ trong mùa giải đầu tiên cùng nhau, trong đó Button lần đầu tiên khẳng định mình là một nhà vô địch thế giới tương lai. Anh giành được podium ở Malaysia và Brazil, cũng như một chiến thắng duy nhất tại Hungary và tám lần ghi điểm khác. Qua đó, Button giành được vị trí thứ sáu trên bảng xếp hạng các tay đua vào cuối mùa.

Thật không may, năm 2006 lại trở thành đỉnh cao của Honda tại F1, khi mà đội đua này dần sa sút phong độ vào năm 2007 và 2008. Họ chỉ ghi được 20 điểm trong cả hai mùa giải này.

Chiến thắng cùng Brawn GP

(Từ trái sang phải) Bono đứng trên podium bên cạnh Mark Webber, Jenson Button và Sebastian Vettel tại Grand Prix Thổ Nhĩ Kỳ năm 2009.
(Từ trái sang phải) Bono đứng trên podium bên cạnh Mark Webber, Jenson Button và Sebastian Vettel tại Grand Prix Thổ Nhĩ Kỳ năm 2009. (Motor Sport Magazine)

Bonnington trải qua ​​một sự thay đổi khác trước thềm mùa giải 2009, khi Honda được mua lại bởi cựu ông chủ Ferrari - Ross Brawn và được đổi tên thành Brawn GP. Button và Rubens Barrichello vẫn tiếp tục là các tay đua chính, và đội đã nhanh chóng thích nghi với những quy định mới. Bất ngờ thay, một đội vốn quen với vị trí giữa bảng xếp hạng lại giành chiến thắng với khoảng cách đáng kể, và Bono vẫn là trung tâm của mọi câu chuyện với vai trò là một trong những cánh tay phải đắc lực của Button.

Kết thúc mùa giải tại Abu Dhabi, Button đăng quang ngôi vô địch thế giới, trong khi Brawn cũng giành được danh hiệu vô địch đội đua.

Button chia sẻ với tờ Autosport khi nhìn lại mùa giải: "Bạn thực sự cần xây dựng được mối quan hệ tốt với kỹ sư của mình. Bạn có thể là kỹ sư giỏi nhất hoặc tay đua giỏi nhất thế giới, nhưng nếu không hiểu nhau thì sẽ không hiệu quả."

Thời kỳ hoàng kim của Bonnington cùng với Mercedes

Trước mùa giải 2010, đội Brawn được bán trong thời gian nghỉ giữa mùa giải để nhường chỗ cho sự trở lại của Mercedes. Bước đi này đến từ nhà sản xuất nước Đức đã chấm dứt 55 năm vắng bóng khỏi F1 của họ. Đội đua mới mang đến ban quản lý mới và các tay đua mới: cựu tay đua bảy lần vô địch thế giới Michael Schumacher, sát cánh cùng Nico Rosberg (con trai của nhà vô địch thế giới F1 Keke Rosberg).

Bất chấp những thay đổi, Bonnington vẫn ở lại Brackley nhưng đảm nhận vai trò mới là trợ lý kỹ sư đua (Assistant Race Engineer) cho Schumacher. Ông hỗ trợ thiết lập xe cũng như huấn luyện tay đua. Mặc dù là một huyền thoại, màn trình diễn của tay đua người Đức không đạt đến mức nhiều người kỳ vọng khi ông không thể vượt qua Rosberg về điểm số trong các mùa giải liên tiếp từ 2010 đến 2012.

Dù vậy, vai trò của Bonnington trong đội vẫn tiếp tục phát triển và anh trở thành kỹ sư đua (Race Engineer) chính thức của Schumacher vào tháng 9 năm 2011, sau khi Mark Slade rời đi.

Mặc dù chưa bao giờ giành chiến thắng cùng tay đua huyền thoại của F1, Bonnington đã "tận hưởng" một số màn trình diễn quan trọng khi Schumacher dần tiến đến lần giải nghệ thứ hai. Podium cuối cùng của ông tại Grand Prix châu Âu năm 2012 có lẽ là khoảnh khắc đẹp nhất mà cả hai đã cùng nhau trải qua.

Với sự hỗ trợ đắc lực từ Bono, Schumacher đã đứng trên podium lần cuối cùng vào năm 2012. Trong ảnh, từ trái sang phải là Kimi Raikkonen, Fernando Alonso và Michael Schumacher.
Với sự hỗ trợ đắc lực từ Bono, Schumacher đã đứng trên podium lần cuối cùng vào năm 2012. Trong ảnh, từ trái sang phải là Kimi Raikkonen, Fernando Alonso và Michael Schumacher. (Reddit)

Nhưng rồi Lewis Hamilton xuất hiện - một tay đua mà sau này gia nhập Mercedes vào năm 2013 và tạo nên mối quan hệ bền chặt và vô cùng thành công với Bonnington. Mối quan hệ này vẫn phát triển mạnh mẽ cho đến tận ngày nay.

Bono từng chia sẻ với Sky Sports F1: "Cảm giác như cậu ấy là một ngôi sao nhạc rock bước vào vậy. Nhìn lại những bức ảnh, bạn sẽ nghĩ rằng 'Ồ, đây chính là Lewis'. Michael là một huyền thoại, một tay đua tuyệt vời để làm việc cùng. Và rồi Lewis xuất hiện và bạn nghĩ rằng, đây là thế hệ tiếp theo. Cậu ấy ở đây và cậu ấy là ngôi sao nhạc rock - và tôi là người phụ trách cậu ấy!"

Khởi đầu khá chật vật vào năm 2013 là mùa giải kém thành công nhất của cặp đôi này trong gần một thập kỷ, khi mà Hamilton cầm lái và Bono làm cố vấn. Mùa giải năm đó, Hamilton chỉ giành được vỏn vẹn một chiến thắng.

Tuy nhiên khi các quy định về động cơ mới được áp dụng vào năm 2014, Mercedes đã vươn lên mạnh mẽ và trong tám mùa giải tiếp theo, bộ đôi người Anh đã giành được 80 chiến thắng, 71 pole và sáu chức vô địch thế giới. Cho tới nay, đây vẫn là cặp đôi tay đua và kỹ sư đua thành công nhất trong lịch sử F1.

Họ cũng trở nên nổi tiếng cùng nhau nhờ việc sử dụng cụm từ "It's hammer time" (tạm dịch: "Đã đến lúc tăng tốc") được Bonnington lần đầu tiên giới thiệu để nhắc nhở Hamilton tăng tốc và bào mòn hết phần lốp còn lại trong stint.

Một trong những lần "It's hammer time" của Bono.

Hamilton từng chia sẻ với Sky Sports F1: "Tôi vô cùng biết ơn Bono. Tôi đã có một hành trình tuyệt vời với anh ấy, tôi nghĩ chúng tôi có một trong những mối quan hệ hợp tác giữa tay đua và kỹ sư lâu dài nhất, nếu không muốn nói là lâu dài nhất từ ​​trước đến nay, và anh ấy đóng vai trò vô cùng quan trọng đối với thành công của tôi."

"Chúng tôi đã có một hành trình tuyệt vời cùng nhau, chúng tôi đã hỗ trợ lẫn nhau trong và ngoài đường đua, qua những lúc thăng trầm, và tôi rất thích làm việc với Bono. Anh ấy giống như một người anh em ruột thịt với tôi vậy."

"Tôi nghĩ anh ấy có lẽ là một trong số ít người thực sự có thể chịu đựng được tôi, cả trong những thời điểm tích cực và tiêu cực, và anh ấy luôn giữ được sự bình tĩnh trong suốt cuộc đua, cũng như cách anh ấy hướng dẫn và giúp tôi vượt qua cuộc đua. Tôi không nghĩ có nhiều người có thể làm được điều đó."

Bono (trái) và Hamilton (phải) là cặp đôi gần như không thể tách rời tại Mercedes kể từ năm 2013.
Bono (trái) và Hamilton (phải) là cặp đôi gần như không thể tách rời tại Mercedes kể từ năm 2013. (F1)

Kỹ sư đua thì làm những công việc gì?

Công việc của một kỹ sư đua không chỉ giới hạn ở khu vực pit stop và những gì bạn thấy trên truyền hình. Từ khâu thiết kế và thử nghiệm ban đầu của chiếc xe cho đến các buổi đua thử, vòng phân hạng và cuộc đua chính, các kỹ sư đua chịu trách nhiệm thiết lập xe trước mỗi phiên.

Thông qua việc phân tích dữ liệu hiệu suất và thảo luận trực tiếp với các tay đua, họ thường đóng vai trò là cầu nối duy nhất giữa những gì đang diễn ra trên đường đua và những gì đang được thực hiện trong gara.

Trong F1, hệ thống radio cho phép các kỹ sư đua nhận phản hồi trực tiếp từ tay đua ngay từ trong khoang lái. Trong vòng phân hạng, họ sẽ cảnh báo tay đua về tình trạng giao thông quanh đường đua, cũng như truyền đạt thời gian chạy của từng sector và các thông tin chung khác mà tay đua cần biết.

Trong cuộc đua chính, họ sẽ làm việc chặt chẽ với các chiến lược gia đua xe (race strategist) để đảm bảo rằng tay đua biết khi nào nên vào pit. Song song với đó, kỹ sư đua còn nhận phản hồi từ tay đua về tuổi thọ lốp, đồng thời cảnh báo họ về các vấn đề tiềm ẩn mà chiếc xe có thể gặp phải trong quá trình đua.

Con đường sự nghiệp F1 của Peter Bonnington
NămĐội đuaVai trò
2004 - 2005Jordan Grand PrixData Engineer
2006 - 2008HondaPerformance Engineer
2009Brawn GPData Engineer/Performance Engineer
2010 - 2011MercedesAssistant Race Engineer
2012 - 2024MercedesRace Engineer
2024 - nayMercedesHead of Race Engineering
Nguồn thông tin: Motor Sport Magazine