Nhìn từ bên ngoài, đây rõ ràng là một mùa giải đầy giông bão đối với Aston Martin khi họ thường xuyên phải ngậm ngùi xuất phát ở cuối đoàn đua. Thế nhưng mới đây, trưởng đội Adrian Newey đã tiết lộ lý do chính xác vì sao đội đua lại sa sút đến vậy, đồng thời lý giải vì sao câu chuyện cổ tích về sự kết hợp giữa bậc thầy thiết kế và Aston Martin vẫn chưa thể đơm hoa kết trái.
Không có hệ thống động lực "chuẩn chỉnh" nào được vận hành cho đến tận phiên đua thử thứ ba tại Úc
Trong khi các đối thủ tận dụng mọi cơ hội để làm quen với kỷ nguyên xe đua hoàn toàn mới suốt giai đoạn tiền mùa giải, Aston Martin đã sớm phải nếm trái đắng với hàng loạt sự cố nghiêm trọng. Đầu tiên, họ đến quân muộn tại đợt thử nghiệm tiền mùa giải (shakedown) ở Barcelona, để rồi sau đó, những trục trặc liên tiếp liên quan đến hệ thống động lực (power unit) đã giới hạn thời gian trên đường đua của đội trong suốt hai tuần chạy thử nghiệm tại Bahrain.
Sự kết hợp giữa dàn tay đua chất lượng, Adrian Newey và khối động cơ Honda rõ ràng trông rất hoành tráng trên lý thuyết, nhưng thực tế lại vẽ nên một viễn cảnh nghiệt ngã hơn rất nhiều. Những mối lo ngại về hiệu suất và độ tin cậy ngay từ giai đoạn đầu khiến họ bước vào chặng mở màn mùa giải tại Úc trong trạng thái mơ hồ, hoàn toàn không biết phải kỳ vọng điều gì, và thậm chí còn không chắc rằng liệu chiếc xe có thể vận hành trọn vẹn hết tuần đua hay không.
Trong buổi trả lời phỏng vấn trên trang chủ của đội đua, Newey thẳng thắn thừa nhận: "Chặng đua tại Melbourne (Úc) chính là hồi chuông cảnh tỉnh. Do gặp nhiều vấn đề liên quan đến hệ thống động lực, phải đến phiên đua thử thứ ba tại Úc, chiếc xe của chúng tôi mới có được những vòng chạy đúng nghĩa đầu tiên."
"Trước đó, tại Barcelona (Tây Ban Nha) và trong hai đợt chạy thử ở Bahrain, chúng tôi đã phải chôn chân quá lâu trong garage chỉ để cố gắng làm sao cho hệ thống động lực hoạt động đồng bộ và trơn tru với bộ khung gầm cũng như hộp số."
"Các bạn biết câu thành ngữ 'họa vô đơn chí' rồi đấy, và tình cảnh của chúng tôi là minh chứng kinh điển nhất, cứ như thể tất cả những gì có thể hỏng hóc, tất cả những gì có thể đi chệch quỹ đạo, đều đã xảy ra cùng một lúc."
Hệ thống cơ sở vật chất lạc hậu từ thời đội đua Jordan
Đội đua hiện thuộc sở hữu của tỷ phú Lawrence Stroll có tiền thân là Jordan - cái tên có lần đầu tiên tham gia đấu trường F1 vào năm 1991. Trải qua nhiều thập kỷ với hàng loạt lần đổi tên và chuyển giao quyền lực, đội đua mới chính thức về tay vị doanh nhân người Canada vào năm 2018, trước khi thương hiệu Aston Martin chính thức góp mặt vào dự án này vài năm sau đó.
Dù đại bản doanh tại Silverstone (Anh) luôn được ca ngợi với hệ thống cơ sở vật chất tối tân, Newey lại tiết lộ sự thật rằng không phải tất cả mọi thứ ở đây đều hào nhoáng và mới mẻ. Trên thực tế, một vài hạng mục tại đại cơ sở này vẫn là những "di sản" còn sót lại từ thời đội đua Jordan.
Ông Newey chia sẻ: "Chúng tôi đã phải phụ thuộc vào những công cụ và quy trình vận hành vốn đã được chắp vá, sửa đổi tạm bợ suốt nhiều năm qua. Thậm chí, một số hệ thống vẫn được kế thừa từ thời sơ khai của đội đua Jordan tại Silverstone (Anh), rất lâu trước khi thương hiệu Aston Martin trở lại đoàn đua. Đến một thời điểm nào đó, một hệ thống vận hành theo kiểu 'sai đâu vá đấy' sẽ không còn đủ khả năng đáp ứng công việc nữa. Và đó chính xác là điểm nghẽn mà chúng tôi đã đối mặt."
"Hệ quả là quá trình lắp ráp chiếc xe diễn ra vô cùng khó khăn. Các linh kiện không được đặt hàng đúng tiến độ, không phải vì đội ngũ nhân sự không hoàn thành công việc, mà bởi hệ thống vận hành phía sau đã không còn đáp ứng được yêu cầu."
Bản thiết kế "táo bạo" của Newey đang vô tình tạo ra những bài toán hóc búa
Kể từ khi bộ luật kỹ thuật mới của mùa giải 2026 được công bố vào tháng 6/2024, mỗi đội có quyền tự quyết định thời điểm chuyển nguồn lực sang phát triển chiếc xe thế hệ mới. Aston Martin chỉ thực hiện bước chuyển này cách đây hơn một năm, muộn hơn rất nhiều so với phần lớn các đối thủ cạnh tranh của họ.
Sự chậm trễ này đã tạo ra một hiệu ứng domino tai hại. Quá trình "nghiên cứu nghiêm túc" cho chiến mã mùa giải 2026 của họ phải hoãn lại cho đến tận giữa tháng 3 năm 2025. Hệ quả là không có một mô hình thử nghiệm nào được đưa vào đường hầm gió (wind tunnel) một tháng sau đó. Điều này đồng nghĩa với việc Newey phải tiếp tục phác thảo thiết kế mà không thể dồn hết sự tỉ mỉ và chăm chút vốn có của ông, cuối cùng để lại "một khoảng cách lớn cần thu hẹp".
Sếp lớn của đội đua cho biết thêm: "Về mặt khung gầm, chúng tôi hiện đang bị thừa cân khá nhiều. Một phần nguyên nhân đến từ quá trình tích hợp hệ thống động lực và xử lý các vấn đề về rung lắc mà chúng tôi phải phối hợp giải quyết cùng Honda. Tuy nhiên, cũng phải thừa nhận rằng về phía mình, chúng tôi đã làm chưa đủ tốt trong bài toán tối ưu hóa trọng lượng xe."
"Khi bạn phải thiết kế trong tình thế vội vã, trọng lượng xe luôn là yếu tố đầu tiên bị ảnh hưởng, đơn giản vì bạn không có đủ quỹ thời gian để tối ưu hóa triệt để từng chi tiết."
"Về mặt khí động học, chúng tôi cũng đã chọn một hướng đi đầy táo bạo - phần lớn là do tôi thúc đẩy mà không có điều kiện để nghiên cứu sâu nhiều ý tưởng cấu hình khác nhau, bởi quỹ thời gian lúc đó rất eo hẹp. Tôi không cho rằng hướng đi mà chúng tôi đã chọn là sai lầm về mặt bản chất, nhưng nó đang tạo ra những bài toán hóc búa nằm ngoài dự tính ban đầu."
Aston Martin chuẩn bị mang gói nâng cấp toàn diện đến Hungary
Kể từ sau chặng GP Miami (Mỹ), các đội đua dường như liên tục mang đến hàng loạt nâng cấp qua từng chặng. Mục tiêu cốt lõi của họ thường là tối ưu hóa từng phần mười giây và tinh chỉnh chiếc xe sao cho tương thích hoàn hảo với đặc tính riêng biệt của mỗi đường đua.
Trái lại, Aston Martin đã phải đưa ra một "quyết định khó khăn" khi từ chối đi theo con đường đó. Trong bối cảnh các đối thủ xung quanh liên tục bổ sung hiệu suất và khắc phục các điểm yếu trên chiếc xe của họ, Newey thẳng thắn chia sẻ: "Về cơ bản là đội đang giậm chân tại chỗ nếu xét trên tương quan lực lượng. Chính vì vậy, mỗi tuần đua trôi qua lại mang đến nhiều khó khăn hơn tuần trước đó."
Tiết lộ lý do đằng sau nước đi này, Newey cho biết đội đua cùng các đối tác chiến lược đang dồn toàn lực cho những tham vọng dài hạn. Họ chấp nhận rằng việc cắn răng vượt qua "giai đoạn thử thách" hiện tại sẽ là bệ phóng giúp đội trở lại mạnh mẽ hơn, từ đó có thể tập trung tối đa nguồn lực cho những bước tiến mang tính đột phá ở các mùa giải tương lai.
Dù vậy, họ vẫn chưa hoàn toàn buông xuôi mùa giải 2026. Đội đua nước Anh đang lên kế hoạch trình làng một gói nâng cấp lớn ngay tại chặng GP Hungary, dự kiến diễn ra từ ngày 24 đến 26 tháng 7 tới.
Newey cho biết: "Các thành phần cấu trúc cốt lõi của chiếc xe vẫn được giữ nguyên, cấu trúc khung gầm và hộp số không có sự thay đổi về cơ bản. Nhưng chúng tôi đã giảm đáng kể trọng lượng của cả hai bộ phận này. Quá trình cải tiến đó đòi hỏi đội đua phải thực hiện lại quy trình phê duyệt kỹ thuật và trải qua các bài kiểm tra va chạm cho phần khung gầm phía trước."
"Hệ thống treo trước (front suspension) được giữ nguyên, trong khi hệ thống treo sau (rear suspension) có một vài tinh chỉnh nhỏ. Chúng tôi đã phát triển mũi xe hoàn toàn mới và sửa đổi toàn diện các bề mặt khí động học. Như vậy, dù cấu trúc cốt lõi không đổi, đây vẫn là một gói nâng cấp khí động học quy mô lớn kết hợp với việc cắt giảm tối đa khối lượng xe. Mục tiêu của chúng tôi là đưa trọng lượng chiếc xe tiệm cận với mức giới hạn tối thiểu."
Aston Martin cũng đã chuyển sang tự sản xuất hàng loạt linh kiện ngay tại nhà máy của mình, bao gồm cả sàn xe và vỏ hộp số, thay vì thuê ngoài (outsourcing) như trước đây. Bước đi chiến lược này giúp đội đua giành thế chủ động và linh hoạt hơn rất nhiều trong việc xử lý dữ liệu phản hồi cũng như tối ưu hóa chi phí.
Khi được hỏi về mức độ cải thiện mà gói nâng cấp này sẽ mang lại, Newey cho biết: "Chúng tôi dự báo về một bước tiến lớn, nhưng tôi khá dè dặt trong việc đưa ra những con số cụ thể. Lý do là bởi các công cụ mô phỏng của chúng tôi hiện vẫn chưa đạt đến độ tinh vi hoặc có được mức độ tương thích dữ liệu thực tế như kỳ vọng."
"Trong lịch sử, đội đua này chưa có sự đầu tư đúng tầm vào các công cụ mô phỏng kỹ thuật. Không chỉ là các hệ thống quản lý dự án, mà còn là những công cụ mô phỏng vật lý cốt lõi. Chúng tôi đang đổ nguồn lực đầu tư vào lĩnh vực đó ngay lúc này, nhưng bạn không thể viết lại và kiểm chứng các công cụ đó chỉ sau một đêm. Việc đối chiếu chúng một cách chính xác với chiếc xe thực tế cần thời gian."
"Hiện tại, các công cụ này đang dần được cải thiện, nhưng những lợi ích thực sự từ quá trình đó sẽ chỉ xuất hiện vào giai đoạn cuối năm."
Cách Aston Martin giữ chân "kẻ hiếu chiến" Fernando Alonso
Bên cạnh những khó khăn bủa vây trên đường đua, một mối bận tâm khác đối với ban lãnh đạo Aston Martin chính là việc Fernando Alonso công khai tuyên bố đang cân nhắc các lựa chọn cho mùa giải tới, trong đó không ngoại trừ khả năng anh sẽ chính thức treo mũ từ giã sự nghiệp đua xe.
Phát biểu trước thềm chặng đua GP Áo, tay đua người Tây Ban Nha khẳng định anh cam kết sẽ tiếp tục gắn bó với đội đua, ngay cả khi không còn trực tiếp cầm lái cho họ tại đấu trường F1. Dù vậy, mọi quyết định cuối cùng sẽ chỉ được đưa ra sau khi anh tận mắt chứng kiến các gói nâng cấp sắp tới sẽ giúp cải thiện hiệu suất chiếc xe đến mức nào.
Nhà vô địch thế giới hai lần từng có mùa giải 2023 thăng hoa với tám lần bước lên podium cùng Aston Martin, và bản thân anh cũng liên tục ca ngợi những tham vọng to lớn của đội đua. Thế nhưng, việc chỉ giành được vỏn vẹn một điểm ít ỏi tại Monaco và phải bỏ cuộc bốn lần, bao gồm cả thất bại cay đắng ngay trên sân nhà tại Barcelona rõ ràng là một thực tế quá phũ phàng so với kỳ vọng của anh.
Người đồng đội của anh - Lance Stroll cũng chẳng khá khẩm hơn là bao. Tay đua người Canada đã buộc phải biến chặng GP Úc thành một buổi chạy thử nghiệm, trước khi liên tiếp phải bỏ cuộc đến năm lần tại Trung Quốc, Nhật Bản, Monaco, Barcelona và Áo.
Newey đúc kết: "Cả hai tay đua đều đã lộ rõ sự thất vọng, và đôi khi điều đó đã lan sang giới truyền thông. Nhưng điều đó hoàn toàn có thể cảm thông được. Họ là những 'kẻ hiếu chiến mang bản năng săn mồi'. Họ muốn được tham gia vào cuộc chiến ở nhóm dẫn đầu."
"Tôi đã có rất nhiều cuộc trao đổi với cả hai tay đua về vị thế hiện tại của đội cũng như lộ trình phát triển trong tương lai. Gói nâng cấp mới sẽ đóng vai trò vô cùng quan trọng. Fernando đang rất kỳ vọng vào đợt nâng cấp lần này, và nếu chiếc xe đạt được hiệu suất như tính toán, chúng tôi hy vọng anh ấy sẽ tiếp tục ngồi vào khoang lái để chinh chiến thêm một mùa giải nữa."
"Xét về kinh nghiệm, cảm giác lái cũng như khả năng định hướng phát triển xe, anh ấy là tài sản vô giá của đội đua. Nhưng anh ấy muốn nhìn thấy những tiến bộ rõ ràng, thực tế. Nếu chúng tôi chứng minh được rằng đội đua đang chuyển mình mạnh mẽ và đi đúng hướng, anh ấy chắc chắn sẽ cam kết tiếp tục ngồi sau vô-lăng."