Mười hai năm là một hành trình khá dài cho một bộ quy định động cơ. Ra mắt từ năm 2014, thế hệ hệ thống động lực hybrid đầu tiên của F1 đã đưa môn thể thao này lên tầm cao mới. Đây là thế hệ động cơ F1 đáng tin cậy nhất và tiết kiệm nhiên liệu nhất trong lịch sử F1. Đồng thời, chúng cũng cung cấp sức mạnh cho những chiếc xe F1 nhanh nhất từng có. Không chỉ vậy, đây là thế hệ động cơ F1 cạnh tranh sát nút nhất từ trước đến nay, khi mỗi nhà sản xuất đều giành được hàng chục chiến thắng.
Nhưng mọi thứ đều có hồi kết. Một thế hệ hệ thống động lực mới đã chính thức được đưa vào sử dụng từ năm 2026.
Những thay đổi được thực hiện nhằm tạo ra nhiều hơn những pha tranh đua bánh kề bánh. Đồng thời, động cơ mới cũng trở nên đơn giản hơn, gần gũi hơn với công nghệ xe đường phố, và do đó sẽ trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà sản xuất mới.
Phần hybrid trong hệ thống động lực ngày càng quan trọng hơn, trong khi môn thể thao này cũng chuyển sang sử dụng nhiên liệu bền vững. Có rất nhiều thuật ngữ mới mà chúng ta cần làm quen. Nhưng cũng như năm 2014, chỉ sau vài tháng, mọi thứ sẽ dần trở nên quen thuộc.
F1 hiện có bao nhiêu nhà sản xuất hệ thống động lực?
Mục tiêu đầu tiên của bộ quy định mới là thu hút thêm các nhà sản xuất động cơ, và điều này đã thành công vang dội. F1 2026 có năm nhà sản xuất hệ thống động lực, trong đó có một cái tên hoàn toàn mới và hai cái tên tương đối mới.
Mercedes và Ferrari là hai thương hiệu quen thuộc, cung cấp hệ thống động lực cho phần lớn đội đua trên grid.
Mercedes sản xuất động cơ cho đội đua chính thức của mình, cùng với Williams, khách hàng mới Alpine và đương kim vô địch thế giới McLaren. Ferrari sẽ cung cấp động cơ cho đội Ferrari chính thức, cùng với Haas và tân binh Cadillac.
Ngoài ra, sự hợp tác hoàn toàn mới giữa Red Bull và Ford sẽ cung cấp động cơ cho hai đội đua nhà Red Bull. Honda trở lại với tư cách nhà sản xuất chính thức cùng Aston Martin. Và sau khi tiếp quản Sauber, đội đua tân binh Audi cũng sử dụng hệ thống động lực chính hãng hoàn toàn mới.
Tại sao gọi là "hệ thống động lực" thay vì "động cơ"?
Thuật ngữ "hệ thống động lực" được dùng trong hơn một thập kỷ qua để phân biệt giữa động cơ đốt trong (ICE) - "trái tim" của hệ thống và toàn bộ phần mở rộng xung quanh nó. Hệ thống động lực không chỉ có động cơ mà còn bao gồm bộ tăng áp (turbocharger), pin (energy store), bộ điều khiển điện tử (control electronics) và MGU-K (Motor Generator Unit) - bộ phận giúp vừa thu hồi năng lượng, vừa cấp điện năng trở lại cho hệ truyền động.
Hệ thống hybrid này có hoàn toàn mới không?
Có một phần mới, còn một phần là kế thừa truyền thống. Triết lý của F1 vẫn sẽ giữ nguyên: sử dụng hệ thống hybrid tiên tiến, vượt xa công nghệ xe thương mại. Nhưng cấu trúc của hệ thống động lực này đang thay đổi để gần gũi hơn với xe thương mại, đồng thời khai thác tối đa giới hạn của phần hybrid.
Hệ thống động lực hybrid mới vẫn giữ lại động cơ V6 tăng áp 1.6 lít (với một vài điều chỉnh), nhưng loại bỏ MGU-H. Đây là điểm khác biệt, khi hệ thống động lực cũ có hai bộ phận thu hồi năng lượng:
- MGU-K (chữ "K" là viết tắt của Kinetic - động năng): thu hồi năng lượng khi phanh
- MGU-H (chữ "H" là viết tắt của Heat - nhiệt): tận dụng năng lượng từ dòng khí xả
MGU-H trong kỷ nguyên mới đã bị loại bỏ. Vì dù rất hiệu quả, nó lại là một hệ thống phức tạp. Trong suốt 18 năm kể từ khi những chiếc xe F1 hybrid đầu tiên được phác thảo, công nghệ này vẫn chưa được các hãng xe thương mại áp dụng. Việc loại bỏ MGU-H và tập trung vào MGU-K - công nghệ tương tự đã có trên xe thương mại giúp hệ thống động lực mới đơn giản hơn và do đó hấp dẫn hơn với các nhà sản xuất.
Loại bỏ MGU-H có nghĩa là xe F1 phụ thuộc ít hơn vào điện?
Không. Ngược lại hoàn toàn. Trên hệ thống động lực thế hệ cũ, có khoảng 20% công suất của xe đến từ hệ thống điện. Mục tiêu cho năm 2026 là tăng tỷ lệ này lên khoảng 50%. MGU-K mới mạnh gần gấp ba lần so với thế hệ tiền nhiệm, cung cấp 350 kW cho trục sau (so với mức 120 kW trước đây). Đồng thời, nó cũng có khả năng thu hồi năng lượng hiệu quả hơn đáng kể - không chỉ khi phanh mà còn khi nhả ga thả trôi (coasting) và thậm chí cả khi đang tăng tốc.
Nhiên liệu bền vững là gì?
Đây là một phần trong cam kết của F1 hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2030. Tất cả các đội đua sẽ sử dụng nhiên liệu bền vững tiên tiến trong năm 2026. Loại nhiên liệu này đã được thử nghiệm thành công tại F2 và F3 vào năm 2025.
Nhiên liệu bền vững được sản xuất từ các nguồn công nghệ tiên tiến, được chứng nhận độc lập theo các tiêu chuẩn bền vững nghiêm ngặt.
Boost và Recharge có nghĩa là gì?
Những chiếc xe F1 mới sẽ thu hồi năng lượng để sạc pin trong nhiều tình huống khác nhau: khi phanh, khi giữ ga một phần, khi nhả ga sớm (thường gọi là lift and coast), hoặc khi "super clipping" (tức là thu hồi năng lượng ở cuối đoạn thẳng dù xe vẫn đang chạy hết ga). Phần lớn quá trình này diễn ra tự động theo các thiết lập động cơ có sẵn. Tuy nhiên, tay đua vẫn có thể tự điều khiển và can thiệp vào hệ thống nếu cần.
Chế độ Recharge: Đây là chế độ duy nhất mà tay đua có thể điều khiển trực tiếp khi nhả ga (lift-off regen). Nếu nhả ga, tay đua có thể kích hoạt Recharge và sạc lại năng lượng. Tuy nhiên, việc này sẽ vô hiệu hóa các hệ thống khí động học chủ động (Active Aero) trên xe. Ngược lại, với super clipping, hệ thống khí động học chủ động vẫn hoạt động bình thường.
Về phần Boost, trong nhiều năm qua, các tay đua có thể nhấn nút để kích hoạt việc sử dụng năng lượng điện bất cứ lúc nào trong vòng đua. Từ năm 2026, tính năng này sẽ chính thức được gọi là Boost Button.
Khi kích hoạt, nó sẽ thay đổi cài đặt công suất của hệ thống động lực, giúp đưa công suất động cơ về mức tối đa hoặc theo một cấu hình do đội tự thiết lập. Về lý thuyết, Boost có thể giúp tay đua phòng thủ xe phía sau hoặc tấn công xe phía trước, miễn là họ đã tích đủ năng lượng. Tay đua có thể sử dụng toàn bộ năng lượng cùng lúc hoặc phân bổ trong suốt vòng đua, tùy vào thời điểm họ có cơ hội tấn công tốt nhất hoặc khi cần bảo vệ vị trí.
Overtake Mode hoạt động như thế nào?
Chế độ này hoàn toàn mới và thay thế hệ thống DRS (hệ thống giảm lực cản) được F1 sử dụng từ 2011 đến 2025. DRS được tạo ra để bù lại việc xe phía sau bị mất downforce khi vào cua do chạy trong luồng khí nhiễu, bằng cách giúp xe tăng tốc trên đoạn thẳng.
Overtake Mode sẽ đảm nhận vai trò tương tự. Chế độ này cũng chỉ có thể được kích hoạt khi tay đua ở trong vòng một giây ở sau xe phía trước tại điểm phát hiện, thông thường là góc cua cuối cùng.
Ở chế độ này, tay đua được phép nạp thêm +0.5 MJ (megajoule) năng lượng và tạo ra công suất điện bổ sung để duy trì tốc độ cao hơn trong thời gian dài hơn. Tuy nhiên, phần năng lượng này chỉ được sử dụng ở vòng đua tiếp theo, không phải ngay lập tức. Chế độ này sẽ phát huy hiệu quả rõ nhất trên các đoạn thẳng dài, nơi lợi thế về tốc độ giúp xe phía sau rút ngắn khoảng cách với xe phía trước nhanh hơn.