Cuộc tranh luận về việc một chủ sở hữu nắm nhiều đội đua tại F1 - vốn thường gắn liền với hai đội đua nhà Red Bull vừa bị thổi bùng trở lại sau khi Mercedes và Toto Wolff thể hiện mối quan tâm thâu tóm cổ phần của Alpine.
Dù mối quan tâm đó chưa bao giờ biến thành một bản hợp đồng chính thức, chính động thái này đã thúc đẩy CEO của McLaren - Zak Brown gửi thư lên chủ tịch FIA - Mohammed Ben Sulayem để bày tỏ lo ngại về những mô hình như vậy. Bởi chúng mở đường cho những hành vi hợp tác phi thể thao.
Những mối lo ngại này bao gồm việc rút ngắn thời hạn nghỉ chuyển việc (gardening leave) đối với các nhân sự luân chuyển giữa các đội đua cùng thuộc một chủ sở hữu, nguy cơ chuyển giao tài sản trí tuệ (IP), hay thậm chí là cả những pha "bảo kê", hỗ trợ nhau ngay trên đường đua.
Brown lấy ví dụ tại GP Singapore 2024, thời điểm F1 vẫn áp dụng quy định thưởng một điểm cho tay đua lập vòng chạy nhanh nhất nếu cán đích trong top 10. Khi đó, Lando Norris đang giữ vòng chạy nhanh nhất và gần như chắc chắn có thêm 1 điểm thưởng. Tuy nhiên, ở những vòng cuối, Daniel Ricciardo (khi đó còn thi đấu cho RB - tiền thân của Racing Bulls và là đội đua chị em của Red Bull) bất ngờ được gọi vào pit thay lốp mới dù không còn cơ hội ghi điểm. Nhờ lợi thế từ bộ lốp mới, Ricciardo lập vòng chạy nhanh nhất, khiến Norris mất đi điểm thưởng.
Đáng nói ở chỗ, Norris lúc đó đang cạnh tranh chức vô địch với Max Verstappen. Vì thế, sự việc đã làm dấy lên nghi ngờ rằng RB đã gián tiếp giúp Red Bull.
Vào đầu năm nay, tại GP Miami, Racing Bulls cũng từng ra lệnh cho Liam Lawson nhường đường cho Verstappen - một động thái làm dấy lên không ít hoài nghi.
Chủ đề về việc tập đoàn Red Bull sở hữu hai đội đua F1 dường như cứ lắng xuống rồi lại nổi lên. Và một lần nữa, nó lại được đem ra chất vấn với Laurent Mekies sau chặng đua GP Barcelona. Tuy nhiên, câu hỏi lần này được đặt ra khá vô cớ, bởi diễn biến của chính chặng đua đó chẳng có bất kỳ cơ sở nào để người ta phải hoài nghi.
Trưởng đội của Red Bull thẳng thắn đáp trả: "Nghe này, chúng ta hiện đang có 11 đội đua cạnh tranh hoàn toàn độc lập trên đường đua. Hiện đã có những quy định cực kỳ chính xác và chi tiết về việc luân chuyển nhân sự cũng như thời hạn nghỉ chuyển việc (gardening leave) tối thiểu giữa các đội đua với nhau. Chúng tôi không chỉ tuân thủ nghiêm ngặt các quy định của FIA, mà còn tự áp đặt cho mình khoảng thời gian giãn cách dài hơn để đảm bảo đội không bao giờ rơi vào những cuộc tranh cãi."
Sau đó, ông thẳng thắn thách thức giới truyền thông cứ "nhìn vào thực tế" những màn đối đầu trực tiếp (wheel-to-wheel) trên đường đua năm nay giữa Red Bull và Racing Bulls để tự mình xóa tan mọi nghi vấn vô căn cứ.
Ông cười nói: "Từ đầu năm đến nay, các bạn sẽ có rất, rất nhiều 'vật chứng' để mổ xẻ, bởi vì thật không may, chiếc xe của chúng tôi đã không có được tính cạnh tranh tốt trong giai đoạn đầu mùa giải."
Trước những phản hồi của Laurent Mekies, thực tế trên đường đua đã diễn ra như thế nào?
Hãy cùng nhìn lại những màn đối đầu giữa Red Bull và Racing Bulls từ đầu mùa giải để tìm câu trả lời.
Chặng GP Úc: "Giữ lốp đi, đừng cố sống chết với Max"
Arvid Lindblad đã khởi đầu sự nghiệp F1 của mình bằng một vòng đua mở màn đầy ấn tượng tại Úc. Dù chỉ xuất phát thứ chín trên grid, anh đã nhanh chóng leo lên vị trí thứ ba. Cú bứt phá này ghi dấu ấn bằng một pha vượt xe ngoạn mục ở góc ngoài ngay tại section tốc độ cao tại Turn 11 và 12 để chiếm vị trí của Isack Hadjar. Ngay sau đó, Lindblad đã "chặn cửa" một cách dứt khoát khi lao vào Turn 13, đập tan nỗ lực đòi lại vị trí của tay đua người Pháp. Không những Hadjar thất bại trong việc đòi lại vị trí, mà cả hai chiếc xe nhà "bò" đều bị tụt thêm một vị trí khi Lewis Hamilton chớp thời cơ vượt qua cả hai.
Hadjar sau đó đã bứt tốc vượt qua Lindblad trên đoạn thẳng chính. Nhưng ngay lập tức, Lindblad đã đòi lại vị trí ở đoạn thẳng phía sau. Cả hai đã cùng nhau tạo ra một trong những minh chứng đầu tiên cho thứ sau này được gọi là "đua xe kiểu yo-yo" (yo-yo racing). Dù tay đua người Pháp cuối cùng cũng vượt lên được, rõ ràng Lindblad chẳng hề cho thấy bất kỳ dấu hiệu nào của sự nhượng bộ hay "hợp tác".
Tân binh của mùa giải 2026 sau đó đã bị bắt kịp bởi Verstappen, người đang nỗ lực bám đuổi sau màn xuất phát thảm họa. Tay đua người Hà Lan đã phải mất tới vài vòng đua chấp nhận ở phía sau chiếc xe của tài năng trẻ mang hai dòng máu Anh-Thụy Điển, trước khi giai đoạn xe an toàn ảo (VSC) được kích hoạt do Hadjar phải bỏ cuộc. Cả hai tay đua cùng vào pit, và Racing Bulls đã "vô tình bỏ lỡ" một cơ hội nhằm kìm chân Lindblad tại pit lâu hơn bằng một pha thay lốp chậm. Arvid vẫn lao ra khỏi đường pit ngay trước mũi tay đua người Hà Lan. Nhưng ngay sau đó, anh nhận được thông điệp từ radio đội đua rằng đối thủ thực sự của anh trong chặng này là Bearman, người đang chạy ngay phía sau Verstappen.
Pierre Hamelin – kỹ sư đua của Lindblad phát đi thông báo qua radio ngay trước thời điểm chặng đua khởi động lại: "Đừng phí quá nhiều lốp với Max." Tuy nhiên, thông điệp này khó có thể coi là một nghi vấn "bắt tay ngầm", bởi Verstappen lúc đó đang sở hữu một bộ lốp medium hoàn toàn mới, trong khi Lindblad đang chạy trên bộ lốp hard vốn cần phải giữ gìn cẩn thận để chạy về đích. Dẫu vậy, Lindblad vẫn phòng thủ thành công trước nỗ lực tấn công đầu tiên của Verstappen sau khi cuộc đua trở lại, trước khi anh hoàn toàn bất lực trong việc phòng thủ trên đoạn back straight và chứng kiến chiếc xe của nhà Red Bull mất hút phía trước.
Chặng GP Trung Quốc: Pha phòng thủ của Lawson trước Verstappen
Cú va chạm ngay tại vòng mở màn giữa Hadjar và Kimi Antonelli trong cuộc đua sprint tại Thượng Hải đã khiến tay đua người Pháp tụt xuống vị trí thứ chín với một chiếc xe bị hư hại nhẹ và chạy ngay phía trước Lawson. Tay đua của Racing Bulls không chỉ bám đuổi sát sao, mà còn xuất sắc vượt xe người đồng đội cũ ở vòng đua thứ năm. Lawson đã ép tay đua người Pháp phải phòng thủ khi lao vào khúc cua hairpin, trước khi thực hiện pha vượt xe ngoạn mục khi thoát cua. Kết thúc cuộc đua, Lawson cán đích ở vị trí thứ bảy, trong khi Hadjar ngày càng bị bỏ lại phía sau.
Bước vào cuộc đua chính, đến lượt Lindblad có màn đụng độ với chiếc xe từ đội chị em. Một lần nữa, Max Verstappen xuất phát không tốt và tay đua người Hà Lan một lần nữa bị tụt lại vài vị trí. Dù vậy, anh đã nhanh chóng đòi lại được một số vị trí trước khi bị "kẹt cứng" phía sau tay đua tân binh của mùa 2026. Cơ hội vượt xe đã đến rất gần với Max khi Lindblad phanh lỗi lao vào góc cua hairpin, khiến lốp xe bị mài phẳng một góc. Thế nhưng, tay đua trẻ của Racing Bulls vẫn kiên cường phòng thủ và một lần nữa ép Verstappen phải chọn đường chạy phía ngoài khi lao vào Turn 1.
Nhà vô địch thế giới bốn lần nỗ lực cố rướn ga phanh muộn để vượt lên phía trước. Tuy nhiên, do mang quá nhiều tốc độ vào góc cua gắt bên phải, anh đã mất lái và chạy chệch khỏi đường đua, dâng lại vị trí vào tay đua của Lindblad. Verstappen đành ngậm ngùi bám đuổi phía sau Lindblad cho đến tận khi vào pit ở cuối vòng tám, để rồi sau đó lại tuột lại ngay phía sau một chiếc Racing Bulls khác - lần này là của Lawson.
Phải mất tới vài vòng đua, Verstappen mới có thể khuất phục được Lawson. Nhưng ngay cả khi đã phải nhượng bộ và để mất vị trí, Lawson ít nhất vẫn khiến Max phải "mướt mồ hôi" bằng một pha chạy song song gắt gao qua Turn 7, khi hai chiếc xe lao đi trong thế cài răng lược và chỉ cách nhau vài mi-li-mét.
Giai đoạn sau của chặng đua, Hadjar đã vượt qua được Lindblad. Nhưng tương tự như tại Úc, tay đua của Racing Bulls đã khiến người đồng đội nước Pháp phải rất khó khăn mới có được vị trí, khi thực hiện pha ép góc đưa đối thủ ra sát rìa cỏ ngay tại vùng phanh chuẩn bị vào cua hairpin. Tay đua nhà Red Bull chỉ được chừa lại vừa vặn một thân xe để có thể hoàn tất cú vượt xe. Sau đó, Hadjar nỗ lực bám đuổi Lawson suốt gần 20 vòng đua, nhưng tay đua người New Zealand đơn giản là quá nhanh và không cho Hadjar bất kỳ cơ hội nào để nghĩ đến một pha tấn công.
Chặng GP Nhật Bản: "Chúng tôi đang gửi báo cáo khiếu nại về cậu ta"
Nếu một ngày Mekies buộc phải thu thập bằng chứng để chứng minh các tay đua đội trẻ của nhà Red Bull có thể "bất trị" đến mức nào trên đường đua, thì chặng GP Nhật Bản 2026 chắc chắn sẽ là tài liệu giá trị nhất trong bộ hồ sơ bào chữa của ông.
Bốn chiếc xe thuộc biên chế nhà Red Bull đã có màn quần thảo nghẹt thở tại Suzuka trong hơn 10 vòng đua, nơi Lindblad tạm thời vươn lên dẫn đầu nhóm này. Và trong khi Verstappen không gặp quá nhiều khó khăn để vượt qua chiếc Racing Bulls như dự đoán, thì Hadjar một lần nữa phải rất vất vả mới có thể khuất phục được tay đua đang kế thừa ghế lái của mình.
Nỗ lực nghiêm túc đầu tiên xuất hiện ở vòng 11, khi cả hai tranh chấp vị trí thứ 10. Lần này, Lindblad thậm chí đã không chừa cho Hadjar lấy một thân xe tại vùng phanh trước khi lao vào cua chicane, đồng thời thực hiện nhiều pha thay đổi hướng di chuyển trong vòng đua kế tiếp nhằm chặn đứng mọi ý đồ tấn công từ chiếc xe của Hadjar.
Hadjar gay gắt phàn nàn qua sóng radio: "Cậu ta đang làm cái quái gì thế không biết, cậu ta đang đánh võng y như một kẻ..."
Hai vòng đua sau đó, ngay tại chính vị trí cũ, Lindblad thậm chí còn tung ra pha phòng thủ hung hãn hơn, ép Hadjar suýt chút nữa đã phải lao thẳng ra lề cỏ.
Hadjar hét lớn qua hệ thống radio: "Thôi nào bạn ơi, không thể đua cái kiểu khốn nạn như thế được!" Kỹ sư của anh ngay lập tức đáp lại bằng một lời khẳng định đanh thép: "Chúng tôi đang gửi báo cáo khiếu nại về cậu ta." Dẫu vậy, người này lại không nói rõ là báo cáo sẽ được gửi tới các giám sát viên FIA hay thẳng đến tổng hành dinh của Red Bull. Chỉ vài khoảnh khắc sau đó, Lindblad đã bị ban điều hành cuộc đua (Race Control) giơ cờ cảnh cáo trắng-đen.
Phải nhờ tới một quyết định chiến thuật nhạy bén từ phía đội ngũ kỹ thuật, Hadjar mới có thể vượt được đối thủ.
Hadjar nhận được chỉ thị ở cuối vòng 18: "Vào pit ngược chiến thuật với Lindblad (Box opposite Lindblad)". Và ngay khi Lindblad lao vào pitlane, Hadjar đã tận dụng tối đa khoảng trống phía trước để nhấn ga gia tăng cách biệt, qua đó xuất sắc trở lại đường đua ngay phía trên chiếc xe của Racing Bulls sau lượt thay lốp của mình ở vòng kế tiếp.
Hadjar đầy mỉa mai hỏi kỹ sư của mình ngay khi vừa lao ra khỏi pitlane và nhìn thấy chiếc xe của Lindblad đã bị tụt lại phía sau: "Tên ngốc đó đâu rồi nhỉ?"
Chặng GP Miami: Lawson chủ động nhường đường cho Verstappen
Khoảnh khắc khơi mào cho hàng loạt cuộc tranh luận xung quanh cách các đội đua nhà Red Bull tương tác với nhau trong lúc thi đấu đã xuất hiện tại chặng GP Miami (Mỹ).
Verstappen một lần nữa để mất nhiều vị trí ngay trong vòng đua đầu tiên. Lần này là do một pha mất lái khiến chiếc xe xoay một vòng khi thoát cua ở Turn 1 và tụt lại ngay phía sau Lawson. Với bản tính không bao giờ biết kiên nhẫn chờ đợi một "cơ hội tốt hơn", tay đua người Hà Lan ngay lập tức thực hiện pha lao xe chiếm góc trong khi chuẩn bị bước vào Turn 11.
Lawson đương nhiên không muốn nhường khoảng trống cho Verstappen. Anh mở cua ngay trước góc cua để giữ đường chạy tốt nhất có thể, nhưng Verstappen lại phanh muộn hơn. Verstappen chưa vượt lên trước ở đỉnh cua, nhưng đã mang quá nhiều tốc độ vào cua, khiến cả hai không còn đủ khoảng trống trên đường đua.
Lawson phải chạy rất rộng ra khu vực thoát hiểm rồi nhập lại đường đua khi vẫn ở phía trước. Anh cho rằng mình không cần trả vị trí vì Max cũng đã rời khỏi đường đua. Tuy nhiên, chỉ ít giây sau, đội đua đã gọi radio yêu cầu anh nhường lại vị trí.
Kỹ sư của Lawson thông báo:
"Liam, chúng ta phải trả lại vị trí cho Max. Hãy thực hiện ngay lập tức."
Lawson ngay lập tức phản ứng đầy bất bình qua radio:
"Anh ta chủ động va chạm vào hông xe tôi. Tôi không thể hiểu nổi quyết định này."
Thế nhưng chỉ đúng một vòng đua sau đó, ngay tại chính Turn 11 ấy, Lawson đã chủ động dạt sang một bên để nhường đường cho Verstappen vượt lên.
Liệu đây là một sai lầm ngớ ngẩn từ phía chiến thuật của đội đua - những người đã không phân tích kỹ lưỡng tình huống va chạm mà chỉ đơn thuần muốn tránh một án phạt từ các giám sát viên, hay thực chất là một nước đi có chủ đích nhằm "dọn đường" cho Verstappen, đây có lẽ vẫn là một chủ đề để lại nhiều tranh cãi. Dẫu vậy, chính Lawson lại tỏ ra vô cùng quả quyết rằng sự việc chẳng có gì to tát để phải làm ầm ĩ lên.
Anh chia sẻ với giới truyền thông khi được hỏi về sự cố tại Miami sau đó:
"Chúng tôi đã phạm sai lầm. Đội đua lẽ ra không nên làm thế, bởi tình huống va chạm thực chất là lỗi của Max. Tôi nghĩ ban kỹ thuật đã đánh giá tình huống một cách không chuẩn xác. Tuy nhiên, trong cabin điều hành, bạn chỉ có một quỹ thời gian cực kỳ ngắn ngủi để đưa ra quyết định, và đó là lý do vì sao những sai sót như vậy có thể xảy ra. Nếu được chọn xử lý lại tình huống đó, chúng tôi chắc chắn sẽ không làm như vậy."
Ban giám sát quyết định không đưa ra thêm bất kỳ cuộc điều tra hay án phạt nào
Khi Red Bull dần cải thiện được hiệu suất chiếc xe của mình, các chặng đua tại Monaco, Canada và Barcelona đã không còn chứng kiến bất kỳ cuộc chạm trán nào giữa họ với đội đua vệ tinh Racing Bulls, ngoại trừ một tình huống vượt mặt theo bài của Hadjar trước Lindblad tại Tây Ban Nha. Dẫu vậy, tay đua tân binh trong trường hợp đó cũng chỉ là một trong số rất nhiều nạn nhân không có đủ tốc độ để chống đỡ sức càn lướt mạnh mẽ từ chiếc xe nhà Red Bull sau màn xuất phát không như ý.
Những ai vốn đam mê các thuyết âm mưu sẽ luôn tìm được lý do để xoáy sâu vào cấu trúc sở hữu của hai đội đua mỗi khi các tay đua nhà Red Bull và Racing Bulls đối đầu trực diện trên đường đua. Thế nhưng, thật khó có thể phủ nhận quan điểm của Mekies rằng chỉ riêng giai đoạn đầu mùa giải này cũng đã cho thấy rất ít cơ sở để củng cố những cáo buộc đó. Ngay cả khi một số người vẫn có thể viện dẫn sự cố tại Miami hay chính pha lập kỷ lục vòng chạy nhanh nhất đầy tranh cãi của Ricciardo tại chặng GP Singapore 2024.
Tất nhiên, chủ đề vĩ mô hơn ở đây chính là sự luân chuyển nhân sự, ngay cả bản thân Mekies suy cho cùng cũng đã chuyển công tác giữa Racing Bulls và Red Bull mà không phải trải qua kỳ nghỉ bắt buộc (gardening leave) cùng mối lo ngại về việc chuyển giao sở hữu trí tuệ (IP transfers). Đó có lẽ là câu chuyện sẽ không bao giờ có hồi kết.
Thế nhưng, xét ở khía cạnh dễ phơi bày nhất trước ống kính truyền thông, các cuộc đối đầu trực diện trên đường đua sẽ thực sự là một nước đi "ngớ ngẩn" nếu Red Bull cố chơi chiêu phối hợp giữa hai đội. Và rõ ràng, các tay đua của Racing Bulls cũng chẳng có vẻ gì là sẵn sàng "dạt đường nhường lối" ngay khi vừa nhìn thấy bóng dáng của "người anh cả" xuất hiện trong gương chiếu hậu.
Dẫu vậy, có lẽ bài kiểm tra thực sự duy nhất sẽ chỉ xuất hiện trong giai đoạn nước rút ở cuối mùa giải, khi chức vô địch thế giới đang bị đặt vào thế một mất một còn. Nhưng có một điều chắc chắn, trong một kịch bản như vậy, các đội đua đối thủ sẽ dốc toàn lực để soi xét không rời mắt.