Hiệu ứng gợn sóng bắt đầu lan rộng kể từ sự ra đi của Rob Marshall vào năm 2024, sau 17 năm gắn bó đầy vinh quang tại Red Bull trên cương vị Trưởng bộ phận Thiết kế và sau đó là Giám đốc Kỹ thuật của đội.

Tuy nhiên, giờ đây nó đã biến thành một cuộc "tháo chạy" quy mô lớn của những trụ cột về kỹ thuật và thể thao - những người vốn đã định nghĩa nên kỷ nguyên vàng của Red Bull. Tổ chức này được xây dựng dựa trên sự cộng hưởng của những cá nhân kiệt xuất, thế nhưng làn sóng chảy máu chất xám hiện tại đang đặt ra một câu hỏi mang tính sống còn: liệu một triều đại có thể tồn tại khi những kiến trúc sư tạo nên nó đều đã rời đi?

Những rạn nứt đầu tiên

Những sự ra đi này mang tính chất nền móng, vượt xa những con số thống kê đơn thuần trên một tệp dữ liệu. Rob Marshall - một "lão tướng" và là kiến trúc sư trưởng cho sự thống trị của Red Bull, đã mở đường bằng việc chuyển sang McLaren vào năm 2024. Tại đây, ông ngay lập tức tạo ra tầm ảnh hưởng, giúp đội đua này trỗi dậy và trở lại vị thế dẫn đầu.

Kỹ sư Rob Marshall - người đầu tiên mở màn cho cuộc tháo chạy khỏi "đội đua nước tăng lực".
Kỹ sư Rob Marshall - người đầu tiên mở màn cho cuộc tháo chạy khỏi "đội đua nước tăng lực". (ESPN)

Ngay sau đó là sự chia tay của nhà thiết kế lừng lẫy nhất lịch sử môn thể thao này - "phù thủy khí động học" Adrian Newey. Ông kết thúc hành trình gần hai thập kỷ của mình vào đầu năm 2025 để chuyển sang Aston Martin. Newey chính là bộ óc thiên tài đứng sau những triết lý khí động học giúp đội đua vùng Milton Keynes thâu tóm bốn chức vô địch thế giới liên tiếp.

Vào thời điểm rời đi, Newey đã chiêm nghiệm về hành trình của mình: "Trong suốt gần hai thập kỷ, tôi vô cùng vinh dự khi được đóng góp vai trò then chốt trong quá trình phát triển của Red Bull Racing, từ một kẻ ngoại đạo mới nổi trở thành đội đua nhiều lần giành chức vô địch."

"Tuy nhiên, tôi cảm thấy đây là thời điểm thích hợp để trao lại ngọn đuốc cho những người khác và tìm kiếm những thử thách mới cho bản thân."

Jonathan Wheatley - người vừa mới tiếp quản chiếc ghế trưởng đội tại Audi (tiền thân là Sauber) vào đầu năm 2025, đã gây bất ngờ khi quyết định từ chức ngay trước thềm GP Nhật Bản. Nhiều nguồn tin cho rằng, điểm dừng chân tiếp theo của vị chiến lược gia người Anh nhiều khả năng sẽ là Aston Martin.
Jonathan Wheatley - người vừa mới tiếp quản chiếc ghế trưởng đội tại Audi (tiền thân là Sauber) vào đầu năm 2025, đã gây bất ngờ khi quyết định từ chức ngay trước thềm GP Nhật Bản. Nhiều nguồn tin cho rằng, điểm dừng chân tiếp theo của vị chiến lược gia người Anh nhiều khả năng sẽ là Aston Martin. (F1)

Mảng điều hành thể thao cũng bị "rút ruột" không kém. Giám đốc thể thao Jonathan Wheatley - người đã mài giũa hiệu suất thay lốp "huyền thoại" của Red Bull, đã ra đi để đảm nhận vai trò lãnh đạo tại Audi, trước khi lại nhanh chóng rời khỏi đội đua Đức để tiến tới một thỏa thuận gần như chắc chắn với Aston Martin.

Wheatley đã mô tả sự khó khăn khi phải rời bỏ "mái nhà" Red Bull sau bao năm gắn bó: "Tôi thấy mình ngồi trong văn phòng đã gắn bó suốt 19 năm và tự hỏi liệu mình có muốn tiếp tục thêm năm, sáu, bảy, tám hay 10 năm nữa, ngồi nhìn lá rụng vào mùa thu và đâm chồi vào mùa xuân cũng ngay tại căn phòng này hay không."

"Tôi không nghĩ có bất kỳ cơ hội việc làm nào tại Anh có thể khiến tôi rời khỏi văn phòng đó, nhưng Audi thì có."

Gần đây hơn, Will Courtenay - trưởng bộ phận chiến lược đua trong suốt 15 năm, đã đạt được thỏa thuận rời đội sớm để gia nhập McLaren cho mùa giải 2026. Văn phòng kỹ thuật tiếp tục hứng chịu thêm một đòn giáng mạnh vào tháng Hai năm 2026 với sự ra đi của Craig Skinner - một "công thần" 20 năm và là thiết kế trưởng, người đã sát cánh cùng Newey tạo ra những cỗ máy vô địch từ RB16B đến RB20.

Quyết định ra đi của GP (trái) đã tạo nên một cú sốc lớn đối với cộng đồng người hâm mộ Red Bull. Chính vị kỹ sư hai dòng máu Anh-Ý này đã kề vai sát cánh cùng Max Verstappen, viết nên những chương huy hoàng nhất trong lịch sử đội đua vùng Milton Keynes.
Quyết định ra đi của GP (trái) đã tạo nên một cú sốc lớn đối với cộng đồng người hâm mộ Red Bull. Chính vị kỹ sư hai dòng máu Anh-Ý này đã kề vai sát cánh cùng Max Verstappen, viết nên những chương huy hoàng nhất trong lịch sử đội đua vùng Milton Keynes. (Sports Illustrated)

Tuy nhiên, cú sốc mang tính cá nhân nhất đối với buồng lái chính là thông tin Gianpiero Lambiase (GP) - kỹ sư đua lâu năm của Max Verstappen, đã ký hợp đồng với McLaren cho mùa giải 2028.

Những con số biết nói

Để hiểu hết sức nặng của những cuộc chia ly này, người ta phải nhìn vào những số liệu thống kê về sự thống trị tuyệt đối mà tập thể này đã cùng nhau tạo dựng kể từ năm 2005. Chính những bộ óc thiên tài đó đã giám sát quá trình lột xác của một đội đua Jaguar tầm trung thành một thế lực hùng mạnh trường tồn.

Tính chung, tập thể vừa tan rã này đã mang về tám chức vô địch thế giới dành cho tay đua và sáu chức vô địch thế giới dành cho đội đua. Họ là những người đứng sau 130 chiến thắng chặng và 111 lần giành pole, tích lũy tổng cộng hơn 8.300 điểm trong suốt sự nghiệp.

Hình ảnh một Red Bull hừng hực khí thế, sẵn sàng nghiền nát mọi đối thủ để chạm tay vào chức vô địch, đang dần trở thành một kỷ niệm xa vời.
Hình ảnh một Red Bull hừng hực khí thế, sẵn sàng nghiền nát mọi đối thủ để chạm tay vào chức vô địch, đang dần trở thành một kỷ niệm xa vời. (GPFans)

Tập thể đó cũng đã đưa các kỷ lục của môn thể thao này lên những tầm cao mới, bao gồm việc thiết lập kỷ lục về lần thay lốp (pit stop) nhanh nhất lịch sử (trước khi bị McLaren phá vỡ) và thực hiện chuỗi 14 chiến thắng liên tiếp - một cột mốc định nghĩa lại khái niệm "thống trị" trong kỷ nguyên F1 hiện đại.

Khi bạn mất đi Newey - người hoạch định tầm nhìn, Wheatley - người giữ kỷ cương và Courtenay - bậc thầy chiến thuật, bạn không chỉ đơn thuần là mất đi những nhân viên, mà là bạn đang tước bỏ đi ký ức nền tảng của một tổ chức mà cứ trung bình ba chặng đua lại có một chặng họ giành chiến thắng.

Những đứt gãy nội bộ

Làn sóng tháo chạy này không thể tách rời khỏi những rạn nứt nội bộ bắt đầu lộ diện vào đầu năm 2024. Cuộc điều tra về hành vi không chuẩn mực với một nhân viên nữ của cựu trưởng đội Christian Horner đã châm ngòi cho một sự rạn nứt công khai giữa ban lãnh đạo đội đua, phe Max Verstappen và Helmut Marko.

Christian Horner - người đã dành hơn hai thập kỷ để đặt từng viên gạch cho đế chế Red Bull, cuối cùng đã phải nhận trát sa thải. Đó là kết cục tất yếu từ những bê bối nội bộ dai dẳng cộng hưởng với màn trình diễn rệu rã của đội đua vùng Milton Keynes suốt nửa đầu mùa giải 2025.
Christian Horner - người đã dành hơn hai thập kỷ để đặt từng viên gạch cho đế chế Red Bull, cuối cùng đã phải nhận trát sa thải. Đó là kết cục tất yếu từ những bê bối nội bộ dai dẳng cộng hưởng với màn trình diễn rệu rã của đội đua vùng Milton Keynes suốt nửa đầu mùa giải 2025. (RacingNews365)

Hệ quả của nó là dấu chấm hết cho triều đại của Horner. Cuối cùng, ông đã bị sa thải vào tháng Bảy năm 2025 sau một giai đoạn dài chịu sự soi xét gay gắt từ công chúng và tình trạng bất ổn nội bộ.

Trong bài phát biểu chia tay các nhân viên, Horner chia sẻ: "Quyết định này là một cú sốc đối với bản thân tôi. Được chứng kiến và là một phần của đội đua này là đặc ân lớn nhất trong cuộc đời tôi."

Khoảng trống quyền lực này, kết hợp với sự ra đi của Marko vào cuối năm 2025, đã thay đổi căn bản văn hóa của đội đua vùng Milton Keynes.

Ngay cả vị cố vấn cấp cao như Helmut Marko cũng quyết định dứt áo ra đi khi vẫn còn đang tại chức. Vị Tiến sĩ Luật này vốn khét tiếng bởi sự tàn nhẫn đến cực đoan đối với các tay đua trẻ. Ông sẵn sàng công kích trực diện trên truyền thông hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng ngay tức khắc nếu họ không đáp ứng được tiêu chuẩn khắt khe của mình.
Ngay cả vị cố vấn cấp cao như Helmut Marko cũng quyết định dứt áo ra đi khi vẫn còn đang tại chức. Vị Tiến sĩ Luật này vốn khét tiếng bởi sự tàn nhẫn đến cực đoan đối với các tay đua trẻ. Ông sẵn sàng công kích trực diện trên truyền thông hoặc đơn phương chấm dứt hợp đồng ngay tức khắc nếu họ không đáp ứng được tiêu chuẩn khắt khe của mình. (Red Bull)

Khi rời đi, Marko lưu ý rằng "hơn 20 năm qua tại Red Bull là một hành trình phi thường và cực kỳ thành công", nhưng ông cũng không quên nhắm vào những thay đổi nội bộ, mỉa mai những thông cáo báo chí chính thức về việc ông rời đi là "đầy rẫy những điều nhảm nhí" và nhấn mạnh rằng "rất nhiều thứ tại đội đua đã thay đổi chỉ trong một thời gian ngắn".

Các trưởng đội đối thủ đã nhanh chóng nhận ra sự bất ổn này. Toto Wolff trước đó từng lưu ý rằng việc mất mát nhân sự như vậy thường dẫn đến một "hiệu ứng domino", khiến các tài năng khác tiếp tục dứt áo ra đi để gia nhập những đội đua đối thủ.

Sự hoài nghi của Max Verstappen

Tương lai của Verstappen hiện đang bấp bênh hơn bao giờ hết kể từ lần đầu anh ra mắt Red Bull vào năm 2016.

Tay đua người Hà Lan trước đây luôn thẳng thắn về lòng trung thành của mình đối với những nhân vật chủ chốt trong đội, đặc biệt là kỹ sư đua Lambiase.

"Tôi đã nói với GP rằng tôi chỉ làm việc với anh ấy thôi. Một khi anh ấy dừng lại, tôi cũng sẽ dừng lại", câu nói nổi tiếng này của anh với giới truyền thông đã làm nổi bật mối quan hệ cộng sinh giữa hai người.

Vào nửa sau mùa giải 2025, người ta luôn bắt gặp những cuộc trao đổi không hồi kết giữa Max Verstappen và Laurent Mekies, ngay khi vị chiến lược gia người Pháp được chọn để tiếp quản chiếc ghế mà Horner để lại.
Vào nửa sau mùa giải 2025, người ta luôn bắt gặp những cuộc trao đổi không hồi kết giữa Max Verstappen và Laurent Mekies, ngay khi vị chiến lược gia người Pháp được chọn để tiếp quản chiếc ghế mà Horner để lại. (Getty Images)

Với việc ngày chia tay của Lambiase đã cận kề, cùng với những phát ngôn gay gắt của người cha Jos Verstappen về việc đội đua đang "nổ tung", lòng trung thành của tay đua người Hà Lan đối với Red Bull đang dần rạn nứt.

Bất chấp sự hỗn loạn, Verstappen đã cố gắng trấn an dư luận tại Grand Prix Hungary 2025: "Một số người chỉ thích đâm chọt, nhưng với tôi, mọi thứ luôn khá rõ ràng và tôi vẫn sẽ ở lại với đội vào năm tới."

Tuy nhiên, sự hào hứng của anh dành cho tương lai đang bị kìm hãm bởi những lo ngại về việc thay đổi quy định động cơ và khung gầm năm 2026.

Trước đó, anh từng cảnh báo rằng các dữ liệu cho kỷ nguyên mới "trông rất tệ", ngụ ý rằng anh có thể sẽ không đủ kiên nhẫn để chờ đợi một giai đoạn tái thiết đội đua.

Tương lai nào phía trước cho Red Bull?

Đối với "đội đua nước tăng lực", thời điểm hiện tại mang tính chất sống còn. Khi môn thể thao này bước vào một kỷ nguyên quy định mới, họ lại đang dấn thân mà thiếu đi những đội quân tiên phong về kỹ thuật - những người đã từng lèo lái qua các giai đoạn chuyển giao trước đó một cách đầy thành công.

Mặc dù Trưởng đội đương nhiệm Laurent Mekies đã nỗ lực vực dậy đội đua, việc các nhân sự cấp cao liên tục rời đi cho thấy "vết thương" này vẫn chưa ngừng chảy máu. Dù dự án động cơ đầy tham vọng của Red Bull Powertrains hợp tác cùng Ford vẫn đang tiếp diễn, sự mất mát những con người từng thấu hiểu tường tận mọi ngóc ngách của khung gầm Red Bull là một biến số mà chỉ riêng dữ liệu thôi cũng không thể bù đắp được.

Red Bull không chỉ cần tìm lại bản sắc của một kẻ thống trị, mà quan trọng hơn cả là phải giữ chân được Max Verstappen - quân bài quyết định vận mệnh của đội đua vùng Milton Keynes.
Red Bull không chỉ cần tìm lại bản sắc của một kẻ thống trị, mà quan trọng hơn cả là phải giữ chân được Max Verstappen - quân bài quyết định vận mệnh của đội đua vùng Milton Keynes. (Motorsport Week)

Nếu Verstappen cảm thấy dự án năm 2026 chỉ là sản phẩm của một đội ngũ kỹ thuật đã bị rút ruột, hoặc nếu sợi dây liên kết cuối cùng của anh với những công thần đời đầu bị cắt đứt bởi sự ra đi của Lambiase, thì việc anh rời đội trước khi hợp đồng hết hạn vào năm 2028 sẽ trở thành một khả năng rất cao, chứ không còn đơn thuần là lời đồn đoán ở hậu trường.

Bước vào kỷ nguyên mới của F1, Red Bull không còn chỉ chiến đấu vì những danh hiệu, mà họ đang chiến đấu để giữ lại niềm tin cuối cùng từ siêu sao Max Verstappen và khẳng định lại vị thế của một kẻ chinh phục mà thế giới Công thức 1 từng khiếp sợ.