Màn bảo vệ ngôi vương Công thức 1 của McLaren đã khởi đầu một cách thê thảm, nhưng đội đua này đang phải đối mặt với những vấn đề còn lớn hơn cả nỗi hổ thẹn, khi họ phải rút cả hai chiếc xe khỏi cuộc đua ngay trước giờ xuất phát tại Grand Prix Trung Quốc.
Có vẻ như việc cả hai xe đều không thể xuất phát (DNS) đầy cay đắng bắt nguồn từ hai sự cố khác nhau trên cùng một linh kiện thuộc hệ thống động lực Mercedes mà họ đang sử dụng.
Trưởng đội Andrea Stella cho biết: "Đây là khu vực nằm ngoài tầm kiểm soát của McLaren, vì vậy chúng tôi hoàn toàn phụ thuộc vào những gì được báo cáo bởi HPP (Mercedes High Performance Powertrains) và chúng tôi tin tưởng tuyệt đối vào báo cáo của họ."
Nguyên nhân gốc rễ vẫn chưa được xác định, nhưng dù lý do thực sự là gì đi nữa, thực tế là McLaren đã bị đội dẫn đầu Mercedes bỏ xa tới 80 điểm, khi chỉ giành được vỏn vẹn 18 điểm sau hai chặng Grand Prix và một cuộc đua Sprint.
Xét về mặt điểm số, đây là khởi đầu tệ nhất của một nhà đương kim vô địch trong hơn một thập kỷ qua, chỉ có thể so sánh với Red Bull vào năm 2014 - kết quả vốn bị ảnh hưởng nặng nề bởi việc Daniel Ricciardo bị tước vị trí thứ hai tại Melbourne do vi phạm quy định về lưu lượng nhiên liệu.
Thêm vào đó, McLaren còn đang hưởng lợi từ cuộc đua Sprint (vốn không tồn tại vào năm 2014), thứ đã đóng góp tới một phần ba số điểm của họ trong năm 2026. Nếu trừ đi sáu điểm kiếm được từ đó, đây dễ dàng là màn khởi đầu tồi tệ nhất của một nhà vô địch kể từ cơn ác mộng không điểm suốt ba chặng đầu của Ferrari năm 2009.
Cái McLaren thiếu không chỉ là điểm số mà còn là hiệu suất thực tế so với Mercedes dù dùng chung động cơ, và ngay lúc này họ thậm chí còn không khai thác tốt nhất chiếc xe mình đang có.
Dữ liệu trên đường đua quan trọng hơn bao giờ hết vào năm 2026 với những hệ thống động lực phức tạp, nhưng McLaren hiện đang bị Mercedes bỏ xa và thậm chí hoàn thành ít vòng đua chính thức hơn cả những chiếc Aston Martin-Honda đang bị rung lắc dữ dội! Đúng là McLaren có nhiều dữ liệu thực tế hơn nhờ hoàn thành hàng tấn vòng đua trong các buổi thử nghiệm và đua thử, nhưng việc kém tin cậy hơn cả Aston Martin trong các cuộc đua chính là điều không hề ổn chút nào.
Những vấn đề về độ tin cậy đã hạn chế nhà vô địch thế giới Lando Norris trong buổi đua thử tại Melbourne, nhưng nỗi thất vọng lớn nhất lại đến từ tay đua vốn cực kỳ ổn định - Oscar Piastri, khi anh gặp tai nạn ngay trước khi cuộc đua bắt đầu do bị rơi vào tình trạng tăng mô-men xoắn bất thường ở vòng chạy thử sân (reconnaissance lap). Sau đó, Thượng Hải đã phơi bày sự mong manh của chiếc McLaren này, ngay cả khi theo lời Stella là "khá đặc biệt và bất thường khi bạn gặp hai vấn đề chí mạng gần như cùng một lúc trên cùng một linh kiện".
Đội đua chính Mercedes không phải là không có những vấn đề về độ tin cậy. Họ từng bị gián đoạn việc chạy thử suốt kỳ kiểm tra trước mùa giải do các sự cố này, nhưng về cơ bản, họ đã tránh được chúng vào những thời điểm quyết định.
George Russell suýt chút nữa không thể tham gia Q3 tại Trung Quốc, nhưng Mercedes vẫn chưa bị mất đi những mảng điểm lớn như McLaren. Ngay cả người khách hàng mới toanh của Mercedes là Alpine cũng không bị thiệt hại như vậy. Williams chắc chắn đã gặp một rổ vấn đề về độ tin cậy, nhưng chúng pha trộn nhiều hơn với các vấn đề riêng của chiếc xe, vì vậy vẫn còn phải chờ xem liệu những nỗi lo về độ tin cậy ban đầu của McLaren là "đặc sản" của gói thiết kế này hay chỉ là một sự trùng hợp không may với tần suất cao so với đội đua chính chủ.
McLaren coi số điểm bị mất trên bảng xếp hạng là nỗi thất vọng lớn nhất của việc không thể xuất phát (double DNS). Bởi lẽ dù chiếc xe của McLaren hiện tại không hề là đối thủ của Mercedes, họ vẫn muốn giữ mình trong cuộc đua điểm số phòng trường hợp cục diện thay đổi vào cuối mùa giải.
Đừng quên năm 2024, khi McLaren đã không bắt đầu mùa giải với chiếc xe nhanh nhất, nhưng họ đã tích lũy được một lượng điểm ổn định trước khi gói nâng cấp tại chặng thứ sáu ở Miami, biến chiếc xe của họ thành một cỗ máy đủ sức lật đổ Red Bull để giành chức vô địch đội đua. Họ hy vọng sẽ lặp lại những thắng lợi lớn trong quá trình phát triển của năm 2023 và 2024, giai đoạn mà họ đã tự chuyển mình từ một kẻ lẹt đẹt ở giữa bảng xếp hạng thành nhà vô địch thế giới trong vòng 18 tháng. Thế nhưng, kịch bản đó chưa chắc đã có thể lặp lại một cách dễ dàng trong năm 2026.
Một cú tỉnh người cay đắng
Hai chặng đua mở màn của năm 2026 là một "cú tỉnh người" đầy cay đắng đối với McLaren trên cả hai phương diện.
Đầu tiên là gáo nước lạnh từ buổi phân hạng tại Melbourne, nơi đội đua chính Mercedes đã phô diễn cách họ tối ưu hóa động cơ theo những phương thức mà McLaren vẫn chưa thể hiểu thấu. Theo luật, Mercedes và các khách hàng đều sở hữu những hệ thống động lực (power units) giống hệt nhau, nhưng Melbourne đã phơi bày một lỗ hổng kiến thức khổng lồ giữa nhà cung cấp động cơ và các khách hàng trong việc khai thác tối đa sức mạnh của những cỗ máy năm 2026 này.
Những gì Mercedes làm được đã khiến McLaren phải "đau đầu". Họ chậm hơn Mercedes tới hơn 0,8 giây trong buổi phân hạng và bị bỏ xa tới hơn 50 giây khi kết thúc cuộc đua chính. McLaren đã nỗ lực hết mình để thu hẹp khoảng cách về kiến thức động cơ, và kết quả là họ đã tiến gần hơn đến tốc độ tổng thể tại Thượng Hải, ngay cả khi chúng ta chưa kịp chứng kiến họ có thể làm được gì trên quãng đường đua chính thức.
Họ kém 0,6 giây trong buổi phân hạng Sprint vào thứ Sáu và sau đó rút ngắn xuống còn dưới 0,5 giây trong buổi phân hạng cuộc đua chính vào thứ Bảy. Như vậy, McLaren đang có tiềm năng bào mòn dần lợi thế của Mercedes, mặc dù điều này cũng tương đồng với hầu hết các đối thủ khác tại Trung Quốc khi khoảng cách giữa các đội trở nên sít sao hơn so với Melbourne.
Theo Stella, McLaren đang học hỏi "khá nhanh" và đã thu hẹp được một số lợi thế khai thác hệ thống động lực mà Mercedes nắm giữ, nhưng đội vẫn tin rằng còn có thể khai thác động cơ tốt hơn nữa trong những chặng đua sắp tới. Như Piastri đã giải thích, McLaren "rời mỗi buổi phân hạng với cảm giác rằng mình đã làm tốt việc tối đa hóa hệ thống động lực, để rồi khi quay về lại phát hiện ra vẫn còn một khoảng thời gian đáng kể mà chúng tôi chưa nhận ra".
McLaren cũng khẳng định rõ ràng rằng họ "không hề phàn nàn" về Mercedes. Họ chấp nhận việc đội đua chính có một chút lợi thế trong việc tạo ra những bước tiến lớn và tức thì vì họ là một thực thể thống nhất. Sau chặng Melbourne, McLaren tin rằng khoảng 50% sự thua thiệt của mình nằm ở việc thiếu kiến thức về cách khai thác hệ thống động lực Mercedes so với đội đua chính chủ.
Stella cho rằng đội đang khai thác hệ thống động lực tốt hơn trước, vì vậy điểm yếu chính hiện nay nằm ở khung gầm (chassis) và độ bám đường (grip) mà nó tạo ra ở các góc cua. Đây chính là "hồi chuông cảnh tỉnh" thứ hai dành cho McLaren. Giờ đây, khi lỗ hổng kiến thức về động cơ đã được lấp đầy một phần, họ lại đang thiếu đi hiệu suất khí động học và downforce so với Mercedes.
Một chiếc xe "chưa được phát triển hết mức"
Norris tin rằng chiếc McLaren hiện tại không đủ khả năng để cạnh tranh cho một vị trí trên podium, chứ đừng nói đến chiến thắng - một tình cảnh mà đội đua có trụ sở tại Woking chưa từng phải nếm trải kể từ năm 2023.
Những sự so sánh với giai đoạn đầu mùa giải năm đó là điều không thể tránh khỏi, nhưng tình huống mà McLaren đang đối mặt lúc này lại rất khác biệt.
"Tình hình hiện tại khác biệt hoàn toàn so với năm 2023," Stella nhấn mạnh.
"Chiếc xe chúng tôi đang có hiện tại là một nền tảng vững chắc. Nếu có gì để nói, thì tôi sẽ bảo rằng nó hơi 'thiếu sự phát triển' một chút, nghĩa là không có gì trong chiếc xe này sai lệch về mặt ý tưởng cả, nó chỉ cần được phát triển sâu hơn, nhưng vẫn dựa trên những định hướng thiết kế mà chúng tôi đã vạch ra từ giai đoạn ra mắt xe."
"Vào năm 2023, chúng tôi đã phải chỉnh sửa lại một số thiết kế, theo đuổi những ý tưởng khí động học khác hẳn, vì ý tưởng của năm 2022 kéo sang 2023 sẽ không thể đưa chúng tôi đi xa được. Vì thế, chúng tôi đã phải quay lại bản vẽ, thiết kế lại về mặt lý thuyết để xác định cách điều hướng dòng khí mà chúng tôi mong muốn, rồi sau đó mới xem xét lại các cấu trúc hình học một cách sâu rộng."
"Ngược lại, hành trình của chiếc xe hiện tại sẽ thiên về việc đẩy nhanh tiến độ phát triển dựa trên những nguyên lý mà chúng tôi tin là đúng đắn, dù hiện tại nó vẫn còn hơi nằm dưới lằn ranh phát triển so với vị trí mà Ferrari và Mercedes đang đứng."
Ngoài ra, chính tình trạng chưa phát triển hoàn thiện của chiếc xe cũng đang kìm hãm khả năng khai thác toàn bộ hệ thống động lực. Việc thiếu hụt downforce so với Mercedes dẫn đến những hệ quả tiêu cực trong khả năng thu hồi năng lượng, đặc biệt là khi xe bị thiếu độ bám ở phía sau lúc vào cua.
Chiếc Mercedes hoạt động ổn định và "đầm" hơn ở các góc cua, nghĩa là nó có thể thu hồi năng lượng hiệu quả hơn so với một chiếc McLaren đang phải loay hoay tìm kiếm độ bám lâu hơn.
Một yếu tố dẫn đến sự thiếu hụt downforce có thể là do chiều dài cơ sở (wheelbase) ngắn hơn mà McLaren đã lựa chọn cho năm 2026. Thiết kế này giúp họ dễ dàng điều chỉnh các khối đối trọng để đạt được phạm vi cân bằng xe linh hoạt hơn, nhưng đồng nghĩa với việc diện tích sàn xe nhỏ hơn, dẫn tới downforce ít đi.
Dù một chiếc xe ngắn có tiềm năng mang lại lợi thế về trọng lượng, các đối thủ như Mercedes - có lẽ nằm ngoài dự đoán của McLaren, đã tìm ra cách để bù đắp được điều đó. Điều này có thể biến McLaren thành một ứng cử viên đáng gờm tại Monaco, cùng với Ferrari và bộ tăng áp nhỏ hơn của họ, nhưng hiện tại, đội đua xứ Woking đang bị mắc kẹt ở vị trí thứ ba trong bảng xếp hạng vô địch các đội đua.
Liệu họ có thể thu hẹp khoảng cách?
Stella kỳ vọng chiếc McLaren sẽ "được cải thiện đáng kể trong những chặng sắp tới", với những gói nâng cấp lớn được nhắm tới cho chặng thứ tư tại Miami vào đầu tháng Năm.
Norris cảm thấy khoảng nghỉ năm tuần mới được kéo dài thêm giữa các chặng đua trước thềm Miami (do các chặng Bahrain và Ả Rập Xê Út bị hủy), là một điều tốt cho McLaren, vì nó cho đội thêm thời gian để tìm ra cách bắt kịp đối thủ.
"Chúng tôi có thể chiến đấu cho vị trí trên podium vào một thời điểm nào đó trong năm nay, và có thể cạnh tranh chiến thắng vào giai đoạn sau của mùa giải," Norris nói, dù anh thừa nhận đây là một "khởi đầu gian nan".
Theo Stella, McLaren đang cố gắng "phát triển chiếc xe nhanh nhất có thể ở mọi phương diện", nhưng vấn đề của họ cũng chính là vấn đề của mọi đội đua khác trên đường đua. Đó là lý do tại sao, dù hoàn cảnh đã khác, Stella vẫn hy vọng có thể tái lập kỳ tích năm 2023 và vượt mặt các đối thủ về tốc độ phát triển.
Bộ phận khí động học của McLaren từng chứng minh họ là "đỉnh của chóp" trong nửa sau kỷ nguyên hiệu ứng mặt đất (ground effect) của F1, thậm chí còn làm lu mờ cả đội đua chính Mercedes. Tuy nhiên, dù vẫn là những nhân sự đó, không có gì đảm bảo rằng họ sẽ lặp lại được thành công từ thế hệ trước. Bạn chỉ cần nhìn vào cách Mercedes từ vị thế nhà vô địch thế giới rơi xuống vị trí thứ ba hoặc thứ tư trong hầu hết thời gian của kỷ nguyên vừa qua là đủ hiểu.
McLaren cũng đã "lấy cảm hứng" từ những chiếc xe khác và đang lồng ghép chúng vào kế hoạch phát triển hiện tại. Điều này đồng nghĩa với việc chặng Grand Prix Nhật Bản vào cuối tuần này sẽ thiên về một bài kiểm tra xem liệu đội có thể tích lũy được những điểm số mà họ đã đánh mất tại Trung Quốc hay không.
Thử thách thực sự cho McLaren sẽ đến tại Miami, sau khi họ có thêm thời gian để tháo gỡ các nút thắt. Khi đó, chúng ta sẽ biết liệu họ có còn là "người dẫn đầu thị trường" trong việc phát triển xe giữa mùa giải hay không, hay chiến dịch bảo vệ ngôi vương của họ sẽ phải hứng chịu một đòn chí mạng.