Ít ai biết rằng người đứng sau triều đại thống trị của Mercedes trong F1 từng chỉ là một giáo viên dạy lái xe vô danh, làm việc ngay tại trường đua mà sau này trở thành "sân nhà" của đối thủ Red Bull.

Torger Christian "Toto" Wolff sinh ra trong một gia đình có mẹ là người Ba Lan, cha là người Romania. Ông bắt đầu đua xe từ khi còn là thiếu niên, tham gia các giải Formula Ford tại Áo và Đức. Để trang trải chi phí thi đấu, ông dạy lái xe tại Red Bull Ring. Trớ trêu thay, đây cũng chính là trường đua sau này gắn liền với đối thủ lớn nhất của ông.

Từ sinh viên bỏ học đến doanh nhân đầu tư

Wolff sớm nhận ra bản thân không đủ khả năng để tiến xa trong sự nghiệp đua xe chuyên nghiệp. Ông quay lại học kinh tế tại Đại học Vienna, nhưng không gắn bó lâu. Bỏ học giữa chừng, ông làm việc tại ngân hàng rồi chuyển sang đầu tư mạo hiểm, tập trung tìm kiếm và rót vốn vào các công ty khởi nghiệp tiềm năng.

Năm 1998, Wolff thành lập công ty đầu tư riêng mang tên Marchfifteen, đúng vào thời điểm làn sóng internet bùng nổ vào cuối thập niên 1990. Hoạt động đầu tư của ông diễn ra thuận lợi và đến năm 2004, ông tiếp tục thành lập Marchsixteen.

Thông qua các khoản đầu tư này, Wolff mua lại cổ phần thiểu số tại HWA AG – công ty do Hans Werner Aufrecht, đồng sáng lập AMG, thành lập. Khi đó, HWA là đơn vị quản lý chương trình DTM của Mercedes và tham gia nhiều giải đua sức bền khác.

Trở lại với đua xe theo một cách khác

Sau thời gian tham gia đầu tư, việc tiếp xúc với các mối quan hệ trong làng đua xe thể thao đã khơi dậy lại niềm đam mê tốc độ trong ông. Wolff bắt đầu thi đấu rally và các giải đua sức bền. Tuy nhiên, tuổi tác dần trở thành rào cản. Đam mê vẫn còn, nhưng con đường của ông giờ đây không còn nằm sau tay lái, mà ở phía sau bàn điều hành.

Năm 2009, ông kết nối với Frank Williams và quyết định đầu tư vào đội đua Williams F1, đồng thời gia nhập hội đồng quản trị. Đến năm 2012, Wolff trở thành giám đốc điều hành của Williams. Nhưng một cơ hội lớn hơn đang chờ Wolff phía trước.

Năm 2012, Toto Wolff trở thành giám đốc điều hành của Williams.
Năm 2012, Toto Wolff trở thành giám đốc điều hành của Williams. (F1)

Mercedes và cuộc tìm kiếm người dẫn dắt

Mercedes trở lại F1 với tư cách đội đua chính thức vào năm 2010. Kỳ vọng là rất cao, khi đội sở hữu tay đua từng bảy lần vô địch thế giới Michael Schumacher và cơ sở vật chất kế thừa từ Brawn GP, đội đã vô địch năm 2009. Tuy nhiên, thành công vẫn chưa đến.

Nhận ra việc cần thay đổi từ nền tảng, Mercedes bắt đầu tái cơ cấu toàn diện. Cố vấn đội đua Niki Lauda thuyết phục Lewis Hamilton gia nhập, trong khi đội tập trung chuẩn bị cho bước chuyển kỹ thuật lớn vào năm 2014 với động cơ hybrid V6. Để dẫn dắt quá trình này, họ đã tìm đến Wolff và mời ông tham gia vào đội ngũ lãnh đạo.

Trong một cuộc phỏng vấn với Forbes năm 2024, Wolff chia sẻ:

"Đó thực ra là một sự trùng hợp khá kỳ lạ. Khi đó tôi là đồng chủ sở hữu của Williams và mọi thứ đang diễn ra khá tốt. Chúng tôi vừa giành được một chiến thắng vào năm 2012. Ban lãnh đạo Mercedes nhờ tôi phân tích vì sao đội của họ không tiến bộ. Tôi đưa ra đánh giá của mình, và sau đó họ đề nghị tôi đảm nhận một vị trí trong đội."

Ban đầu, Wolff từ chối.

"Đó là một vinh dự lớn," ông nói. "Nhưng tôi là một doanh nhân và đang nắm cổ phần chính tại Williams."

Mercedes sau đó đưa ra đề nghị sở hữu 40% cổ phần đội đua cho Wolff, đi kèm với một khoản đầu tư đáng kể. Wolff cuối cùng đồng ý với mức 30%, trong khi Niki Lauda nắm 10% còn lại. Khi đó, toàn bộ đội đua được định giá chưa đến 250 triệu euro.

Toto Wolff - giám đốc điều hành của Mercedes, Lewis Hamilton - cựu tay đua Mercedes, Nico Rosberg - cựu tay đua Mercedes, Ross Brawn - cựu trưởng đội Mercedes.
Toto Wolff - giám đốc điều hành của Mercedes, Lewis Hamilton - cựu tay đua Mercedes, Nico Rosberg - cựu tay đua Mercedes, Ross Brawn - cựu trưởng đội Mercedes. (Getty Images)

Những gì diễn ra sau đó đã trở thành lịch sử. Từ năm 2014, Mercedes bước vào giai đoạn thống trị chưa từng có trong kỷ nguyên F1 hiện đại. Với động cơ hybrid vượt trội và Lewis Hamilton sau tay lái, đội đua đặt trụ sở tại Brackley giành tổng cộng 15 chức vô địch thế giới (bao gồm cả tay đua và đội đua) trong giai đoạn 2014–2021.

Thành công liên tiếp, cùng với việc Liberty Media tiếp quản quyền thương mại F1, đã đẩy giá trị đội đua tăng mạnh. Mercedes hiện được định giá khoảng 5,2 tỷ euro, dựa trên thương vụ Wolff bán 5% cổ phần cho George Kurtz – CEO của CrowdStrike với giá 258 triệu euro vào năm 2025.

Đế chế tài sản của Wolff

Hiện tại, Wolff nắm giữ 33% cổ phần tại Mercedes, đồng thời sở hữu khoảng 1% cổ phần tại Aston Martin Lagonda – công ty mẹ của đội đua Aston Martin F1. Ngoài mức thu nhập ước tính khoảng 20 triệu euro mỗi năm từ Mercedes, ông tiếp tục đầu tư vào nhiều lĩnh vực khác, bao gồm BBR Rallye Racing – một trong những nhà phân phối phụ tùng rally lớn nhất châu Âu.

Toto Wolff cũng là gương mặt đại diện cho chiến dịch quảng cáo dòng sản phẩm do Yohji Yamamoto thiết kế, cùng với các tay đua George Russell và Kimi Antonelli.
Toto Wolff cũng là gương mặt đại diện cho chiến dịch quảng cáo dòng sản phẩm do Yohji Yamamoto thiết kế, cùng với các tay đua George Russell và Kimi Antonelli. (GQ)

Cùng với cựu tay đua vô địch thế giới Mika Häkkinen, Wolff còn đồng sở hữu một công ty quản lý vận động viên, từng đại diện cho các tay đua như Bruno Spengler, Alexandre Prémat và Valtteri Bottas.

Tài sản ròng của ông hiện được ước tính khoảng 2,3 tỷ euro. Tuy vậy, khoảnh khắc đáng nhớ nhất trong sự nghiệp của Wolff lại đến tại Grand Prix Áo năm 2014.

Ngay tại chính trường đua nơi ông từng khởi đầu gần như từ con số không, Mercedes và Williams – hai đội mà ông đều nắm giữ cổ phần đã chiếm trọn bốn vị trí dẫn đầu.

"Điều đó," Wolff nói, "là một điều thực sự đặc biệt."