Trước khi mùa giải bắt đầu, Sainz đặt rất nhiều kỳ vọng vào Williams. Anh tin rằng đội sẽ có lợi thế trong kỷ nguyên luật kỹ thuật mới của F1 năm 2026, bởi Williams là một trong những đội đầu tiên chuyển toàn bộ nguồn lực sang phát triển chiếc xe 2026 từ năm ngoái.
Tuy nhiên, thực tế lại hoàn toàn trái ngược. Williams đang là một trong những đội gây thất vọng lớn nhất mùa giải, chỉ xếp sau Aston Martin về mức độ sa sút.
Điểm yếu lớn nhất của Williams ở giai đoạn đầu mùa là chiếc xe quá nặng, có thời điểm vượt giới hạn trọng lượng tới 28 kg. Vấn đề này đã được nhắc đến rất nhiều. Nhưng ngay cả khi Williams đã giảm bớt trọng lượng của chiếc xe, Sainz vẫn tiếp tục bày tỏ những lo ngại mới về tình trạng chung của đội.
Trước đó, tại chặng đua ở Monaco, Sainz từng thừa nhận rằng khởi đầu đầy khó khăn của Williams trong mùa giải 2026 đã khiến niềm tin của anh vào dự án này bị lung lay. Và rồi sau tuần đua tại Silverstone (Anh), Sainz đã đưa ra những lời chỉ trích mạnh mẽ nhất từ trước đến nay đối với đội đua.
Tay đua người Tây Ban Nha có pha xuất phát rất tốt trong cuộc đua chính, vươn từ vị trí thứ 14 lên top 10 ngay ở vòng đầu tiên. Tuy nhiên, xe của Alpine và Audi (hai đội mà Sainz đã từ chối để chọn Williams cách đây hai năm) theo Sainz lại đơn giản là quá nhanh so với Williams và dễ dàng vượt qua anh.
"Đáng lo và cũng rất thất vọng, bởi điều này đang dần trở thành một xu hướng xấu trong mùa giải năm nay: tốc độ của chúng tôi dường như không được cải thiện rõ rệt mỗi khi các gói nâng cấp được đưa vào xe", Sainz nói.
"Tuần này chúng tôi cần ngồi lại với nhau và phân tích kỹ điều gì đang xảy ra, bởi đến lúc này chúng tôi đã giảm được khá nhiều trọng lượng của chiếc xe. Thế nhưng khoảng cách với nhóm dẫn đầu vẫn tiếp tục gia tăng, và khoảng cách với đội mạnh nhất ở nhóm giữa cũng ngày càng lớn hơn."
"Vì vậy, chúng tôi dường như không đạt được mức cải thiện về thời gian hoàn thành một vòng đua như đã kỳ vọng trong suốt giai đoạn chuẩn bị mùa giải."
Williams đã đẩy nhanh tiến độ đưa cánh gió trước mới vào sử dụng tại Silverstone, dù ban đầu bộ phận này được lên kế hoạch ra mắt tại chặng đua ở Spa (Bỉ). Tuy nhiên, các vấn đề của chiếc xe 2026 không chỉ dừng lại ở trọng lượng. Suốt mùa giải, cả hai tay đua đều liên tục phàn nàn về tình trạng mất cân bằng khí động học nghiêm trọng, cùng với việc chiếc xe nhìn chung thiếu downforce.
Cánh gió trước mới được kỳ vọng sẽ mang lại một bước tiến nhỏ về hiệu suất, tiếp nối gói nâng cấp lớn được giới thiệu tại Miami (Mỹ), vốn đã giúp loại bỏ một phần đáng kể trọng lượng dư thừa của chiếc xe.
"Chúng tôi thực sự cảm nhận được rằng cánh gió trước mới này là một bước tiến lớn trong hầm gió và trên trình mô phỏng. Vì vậy, chúng tôi chắc chắn đã kỳ vọng nó sẽ mang lại mức cải thiện hiệu suất lớn hơn", Sainz giải thích.
"Đáng tiếc là tuần này chúng tôi đã không đủ sức cạnh tranh."
Sainz tỏ ra hết sức khó hiểu trước việc Williams dường như đang sa sút ngay trong quá trình phát triển của mùa giải.
"Tôi không biết liệu với bộ luật kỹ thuật hiện tại, chúng tôi có đang chưa hiểu đúng về động lực học dòng khí và khí động học của chiếc xe hay không, hay thực sự đang có chuyện gì xảy ra", Sainz nói.
"Nhưng cảm nhận của tôi là ở Suzuka (Nhật Bản), dù chiếc xe còn quá nặng, chúng tôi chỉ chậm khoảng 1,6–1,8 giây mỗi vòng. Còn tại Silverstone, dù xe đã nhẹ hơn rất nhiều, chúng tôi lại chậm tới hai giây."
"Điều đó có nghĩa là có điều gì đó không được chuyển hóa lên chiếc xe. Rõ ràng đang có một phần downforce nào đó bị thiếu."
"Chúng tôi cần tìm ra nguyên nhân vì sao, phải nghiêm túc nhìn nhận các vấn đề và tìm cách đưa đội trở lại đúng hướng từ thời điểm này."
Liệu nhận định của Carlos Sainz có chính xác?
Một cách để đánh giá hiệu suất của Williams trong mùa giải 2026 là dựa vào chỉ số F1 Supertimes – thành tích vòng chạy nhanh nhất của mỗi đội trong một chặng, được quy đổi theo tỷ lệ phần trăm, trong đó 100% là thời gian nhanh nhất của cả tuần đua.
Ở chặng mở màn tại Melbourne (Úc), Williams kém mốc này hơn 3%. Đến chặng Miami (Mỹ), khoảng cách đã được thu hẹp xuống còn 1,984%, đúng vào thời điểm đội giới thiệu gói nâng cấp lớn và cũng giành được thành tích duy nhất trong mùa giải khi cả hai tay đua đều ghi điểm.
Tuy nhiên, Sainz có lý khi cho rằng Williams đã có dấu hiệu thụt lùi sau đó. Khoảng cách hiệu năng của đội đua tăng lên mức 3,235% tại chặng Áo – mức chênh lệch lớn nhất của Williams so với nhóm dẫn đầu kể từ đầu mùa giải.
GP Áo đã diễn ra theo kịch bản bất lợi nhất đối với Williams. Điều kiện thời tiết nắng nóng tại trường đua Red Bull Ring càng bộc lộ điểm yếu của một chiếc xe thừa cân, bởi đội đua phải đánh đổi nhiều hơn giữa lực cản không khí, downforce và khả năng làm mát.
Bên cạnh đó, trọng lượng xe lớn hơn cũng khiến lốp phải chịu tải nhiều hơn, làm tốc độ mòn lốp tăng lên và ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu suất trong suốt chặng đua.
Khoảng cách hiệu năng của Williams có được cải thiện tại Silverstone, nhưng đội đua vẫn chậm hơn đáng kể so với thời điểm ở Miami, dù hai chặng đua này không cách nhau xa trên lịch thi đấu.
Điều đáng chú ý là, theo Alex Albon, chiếc xe tại Silverstone cũng là phiên bản nhẹ nhất mà Williams sử dụng kể từ đầu mùa. Thế nhưng, anh thừa nhận rằng: "Hiệu suất mà chúng tôi mong muốn vẫn chưa xuất hiện."
Tại GP Áo, Williams bị bỏ lại xa nhất so với nhóm giữa kể từ đầu mùa giải. Dù tình hình đã cải thiện phần nào ở Silverstone, đội vẫn chậm hơn so với chính mình ở chặng mở màn tại Melbourne (Úc) và chặng đua tại Suzuka (Nhật Bản), đúng như những gì Sainz đã chỉ ra.
Đó là lý do vì sao Sainz thừa nhận anh cảm thấy "thất vọng" và "lo lắng" sau chặng đua tại Silverstone. Một lần nữa, anh có pha xuất phát rất tốt, nhưng lại hoàn toàn bất lực trong việc phòng thủ trước các đối thủ ở nhóm giữa, rồi dần bị đẩy trở lại đúng với vị thế thực tế của Williams.
Các đối thủ cũng không đứng yên tại chỗ. Vì vậy, dù Williams đã có những bước tiến thực sự kể từ chặng đua ở Melbourne, Formula 1 luôn là cuộc chơi của sự so sánh tương đối. So với phần còn lại của đoàn đua, những tiến bộ mà Williams đạt được cho đến nay vẫn chưa đủ lớn để tạo ra khác biệt đáng kể.
Điều gì đã khiến Williams sa sút đến vậy?
Một trong những vấn đề lớn nhất của Williams là quá trình phát triển chiếc xe 2026 đã bộc lộ những điểm yếu, cho thấy bộ máy vận hành của đội vẫn còn kém xa so với tiêu chuẩn cần có để cạnh tranh ở F1.
Trưởng đội James Vowles đã dành phần lớn ba năm rưỡi qua để cải tổ Williams, biến đội từ một tổ chức vận hành bằng những quy trình lỗi thời và kém hiệu quả thành một đội đua đủ sức cạnh tranh ở nhóm dẫn đầu.
Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi đó vẫn còn rất lâu mới hoàn tất. Vowles từng tiết lộ rằng trong quá trình thiết kế chiếc xe 2026, đội không thể hoàn toàn tin tưởng vào dữ liệu mình thu thập được. Vì thế, những vấn đề then chốt của chiếc xe chỉ được phát hiện khi đã quá muộn, do hệ thống kỹ thuật và phân tích nội bộ của Williams đang bị quá tải.
Vowles cho biết đến khi các dữ liệu bất thường được phát hiện thì "đã quá muộn để có thể sửa chữa trong quá trình thiết kế", khiến dự án bị chậm khoảng ba tuần.
Theo ông, khoảng thời gian bị đánh mất đã khiến khả năng bắt kịp tiến độ gần như không còn, và kết quả là Williams buộc phải chấp nhận một chiếc xe nặng hơn rất nhiều so với quy định. Đó là một sự "đánh đổi" đầy đau đớn nhưng cần thiết để đội có thể kịp ra sân ở chặng mở màn mùa giải.
Vowles cho biết Williams sẽ tiếp tục cải tổ quy trình làm việc, nhưng cũng thừa nhận rằng "những thay đổi đó sẽ không thể giải quyết được mọi vấn đề".
Ông so sánh tình hình hiện tại của Williams với đội đua cũ Mercedes.
"Ở Mercedes, khi thực hiện các công việc về kết cấu, bạn có trong tay 20 năm dữ liệu được xây dựng đúng chuẩn, bao gồm dữ liệu về khoa học vật liệu, quy trình làm việc và toàn bộ hệ thống kiến thức. Williams thì không có điều đó. Thực tế, đội chỉ có khoảng hai năm dữ liệu hữu ích, nên chúng tôi phải tự xây dựng lại từ đầu", Vowles nói.
"Việc hiểu rõ năng lực mà bộ phận vận hành của bạn có thể đáp ứng là điều Mercedes đã tích lũy dữ liệu suốt ít nhất 10 năm. Nói thật thì trước năm 2010, Mercedes cũng chưa làm tốt điều này. Khi đó đội thậm chí còn chưa mang tên Mercedes. Còn với Williams, chúng tôi chỉ mới bắt đầu xây dựng cơ sở dữ liệu đó trong một năm vừa qua, tức là suốt mùa đông vừa rồi. Và giờ thì bạn có thể hiểu vì sao chúng tôi gặp khó khăn."
"Liệu vấn đề chỉ nằm ở hệ thống xử lý dữ liệu? Không. Nó còn là cách làm việc và trình độ chuyên môn đi kèm. Điều đó đồng nghĩa với việc chúng tôi vừa phải học hỏi, vừa phải chế tạo một chiếc xe cùng lúc, và mùa đông vừa qua đơn giản là không đủ thời gian để làm điều đó ở tốc độ cần thiết."
Về nguồn nhân lực, Williams cũng không thể thu hút những kỹ sư giỏi mà họ mong muốn cho đến khi đội bắt đầu chứng minh được năng lực trên đường đua. Điều đó chỉ thực sự xảy ra trong mùa giải 2025, khi Williams vươn lên trở thành đội mạnh nhất ở nhóm giữa (midfield).
Tuy nhiên, Vowles cho biết tại F1, thường mất khoảng hai năm để các nhân sự mới chính thức gia nhập và phát huy hiệu quả. Vì vậy, phần lớn những người mới đến chưa thể tạo ảnh hưởng trực tiếp lên chiếc xe 2026.
Chuỗi cung ứng mới của Williams cũng vẫn đang trong giai đoạn đầu phát triển, trái ngược với Mercedes - đội đua đã xây dựng mối quan hệ kéo dài hàng chục năm với nhiều nhà cung cấp chủ chốt.
Dù vậy, Vowles vẫn cố nhìn vào mặt tích cực của quá trình phát triển đầy khó khăn của chiếc xe 2026.
"Đừng bao giờ để một cuộc khủng hoảng trôi qua một cách lãng phí", Vowles nói. "Những thay đổi mà chúng tôi buộc phải thực hiện đã đặt đội vào một vị thế rất tốt cho tương lai. Tôi không nghĩ chúng tôi sẽ thực hiện được những thay đổi đó nếu mùa đông vừa qua chỉ thất bại một phần."
Lập luận đó nghe có vẻ hợp lý, nhưng Williams vẫn cần thuyết phục Carlos Sainz rằng đây chỉ là một giai đoạn chững lại cần thiết trong quá trình phát triển, chứ không phải một vấn đề mang tính hệ thống của đội đua.
Dù vậy, Sainz vẫn hoàn toàn cam kết với dự án của Williams. Thậm chí, vào sáng sớm thứ Năm tại Silverstone, anh còn dành nhiều giờ làm việc trên buồng mô phỏng (simulator) trước khi đến tham dự các hoạt động truyền thông của chặng đua.
Về lý thuyết, những thay đổi mà Williams đang thực hiện sẽ mang lại lợi ích cho các mẫu xe của mùa giải 2027 và 2028. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là đội đua có thể cải thiện được bao nhiêu ngay trong mùa giải năm nay.
Việc khắc phục một chiếc xe vừa thừa cân vừa thiếu tốc độ giữa mùa giải là nhiệm vụ mà James Vowles ví như "vừa lái máy bay, vừa sửa nó khi đang ở trên không".
Khó khăn càng lớn hơn khi Williams vẫn chưa tìm ra cách nâng cấp chiếc xe hiệu quả nhất trong khuôn khổ giới hạn chi phí của Formula 1. Vowles thừa nhận: "Mức độ hiệu quả trong quy trình làm việc của chúng tôi vẫn chưa đạt đến tiêu chuẩn của một đội đua F1 đã xây dựng được hệ thống vận hành ổn định suốt 10 năm."
Ông cũng tóm gọn vấn đề bằng một nhận định thẳng thắn: "So với các đội đua hàng đầu, chúng tôi cần nhiều thời gian hơn và tốn nhiều chi phí hơn để sản xuất các bộ phận mới."
Điều đó đồng nghĩa với việc Williams rất khó tạo ra bước nhảy vọt về hiệu năng ngay trong mùa giải khi vẫn phải dựa trên phần lớn cơ sở hạ tầng hiện tại. Tuy nhiên, đội đua vẫn đặt nhiều kỳ vọng vào gói nâng cấp lớn dự kiến sẽ xuất hiện trong vài tháng tới.
Phiên bản xe B-spec
Williams đang lên kế hoạch ra mắt phiên bản xe B-spec tại chặng Azerbaijan Grand Prix vào cuối tháng Chín - chặng đua thứ tư sau kỳ nghỉ hè của Formula 1.
Theo James Vowles, đây sẽ là một bản nâng cấp quy mô lớn dành cho chiếc FW48 với khung gầm được thiết kế lại cùng hàng loạt thay đổi quan trọng khác.
Mục tiêu của gói nâng cấp này không chỉ là giảm trọng lượng, mà còn khắc phục những hạn chế về khí động học và các đặc tính vận hành khó chịu mà các tay đua đang phải đối mặt trên chiếc xe hiện tại.
Tại Silverstone, Alex Albon đã bị khóa bánh trước (lock-up) rồi va chạm với chiếc Haas của Ollie Bearman. Dù đây là lỗi của tay đua, sự cố cũng phản ánh một điểm yếu cố hữu trên chiếc Williams 2026 vốn đang trở nên nghiêm trọng hơn.
Vấn đề nằm ở hiện tượng three-wheeling - tình trạng chiếc xe chỉ còn ba bánh tiếp xúc hoàn toàn với mặt đường khi một bánh bị nhấc nhẹ khỏi mặt đường. Điều này khiến các tay đua có cảm giác như mình chỉ là "hành khách" trên xe. Theo Vowles, hiện tượng này trở nên nghiêm trọng gấp 10 lần khi xe chạy sát các đối thủ, bởi chiếc Williams rất dễ bị khóa bánh trong những tình huống đó, khiến tay đua gần như không thể tránh được những chiếc xe đang ở phía ngoài.
Albon cũng thừa nhận đội đua phải hết sức thận trọng ở những vòng đua đầu tiên, đặc biệt là với chiếc xe hiện tại, vì chính vấn đề này.
Đó là lý do những khó khăn của Williams không chỉ xoay quanh việc chiếc xe quá nặng. Đội đua cần một phiên bản B-spec để bắt đầu giải quyết triệt để các vấn đề về nền tảng của chiếc xe.
Phiên bản B-spec cũng được kỳ vọng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc thuyết phục Carlos Sainz rằng Williams vẫn là một dự án đáng để anh tiếp tục gắn bó.
Khi được hỏi về tương lai của Carlos Sainz, Vowles cho biết: "Tôi và cậu ấy vẫn trao đổi với nhau, không phải hằng ngày, nhưng khoảng hai ngày một lần."
"Ngay hôm thứ Năm ở Silverstone, cậu ấy đã nói rằng đây là nơi mình muốn gắn bó và là nơi cậu ấy muốn xây dựng sự nghiệp."
"Cậu ấy và tôi hoàn toàn cùng chung quan điểm. Cậu ấy có thất vọng với tình hình hiện tại không? Có. Thành thật mà nói, tôi cũng vậy."
"Điều Carlos muốn biết là liệu chúng tôi có đủ khả năng nhìn nhận đúng vấn đề, xoay chuyển tình thế và cải thiện hiệu suất với tốc độ phù hợp hay không. Đó là điều chúng tôi phải chứng minh cho cậu ấy. Tôi tin rằng chúng tôi sẽ làm được."
"Carlos sở hữu năng lực để cạnh tranh một suất ở nhiều đội đua khác trên grid, nhưng không phải là tất cả các đội. Tuy nhiên, cậu ấy muốn thành công cùng Williams vì muốn để lại dấu ấn của chính mình ở đây, cũng giống như tôi. Công việc của tôi là chứng minh cho cậu ấy thấy rằng chúng tôi đang hoàn thiện những nền tảng quan trọng đó, và thực tế là chúng tôi đã gần đạt được rồi."
Trừ khi xảy ra một "vụ nổ" như Max Verstappen bất ngờ rời Red Bull, hiện tại hầu như không còn chỗ trống ở các đội đua hàng đầu dành cho Sainz. Tuy nhiên, anh vẫn có thể trở thành mục tiêu của nhiều đội thuộc nhóm giữa – những đội mà anh từng từ chối để gia nhập Williams.
Vì vậy, Williams phải chứng minh rằng họ có thể làm tốt những điều cơ bản nhất trong quá trình phát triển xe. Gói nâng cấp tại Baku (Azerbaijan) sẽ phải chấm dứt đà chững lại đáng lo ngại hiện nay và mang đến cho Sainz một chiếc xe đúng với những gì anh từng kỳ vọng khi quyết định ký hợp đồng với đội.
