Hãy cùng đếm ngược 10 pha dừng nhanh nhất từng được ghi nhận - những khoảnh khắc khiến các tay thợ máy như có phép thuật, còn đối thủ chỉ biết đứng nhìn.
Vì sao pit stop ngày càng nhanh đến khó tin?
Trong những năm 1990, 10 giây đã được xem là một thành tích khá tốt với pha pit stop. Pit crew (đội ngũ pit stop) vừa thay lốp vừa tiếp nhiên liệu, trông chẳng khác gì một bữa tiệc NASCAR ngoài trời. Nhưng khi F1 phát triển, việc tiếp nhiên liệu bị loại bỏ, súng bắn ốc ngày càng mạnh và biên độ sai sót của con người ngày càng được thu hẹp.
Kể từ khi hệ thống đo thời gian chính thức được áp dụng vào năm 2013, kỷ lục pit stop tuyệt đối cũng chỉ được cải thiện thêm 0,12 giây. Nói cách khác, chúng ta đã tiến rất sâu vào giới hạn của vật lý và sự tập trung của con người.
Các đội luyện tập như những vận động viên Olympic. Các tay đua đưa xe vào đúng vị trí với độ chính xác chẳng khác gì bác sĩ phẫu thuật. Và đôi khi, khán giả đã được chứng kiến một lần dừng pit hoàn hảo đến mức trông như giả lập.
Top 10 pha pit stop nhanh nhất trong lịch sử
Những con số dưới đây được tính theo thời gian xe đứng yên trong khu vực pit, từ lúc xe dừng hẳn cho đến khi được thả ra. Tính đến hiện tại, McLaren vẫn đang nắm kỷ lục pit stop nhanh nhất và vẫn chưa đội nào phá được thành tích này.
- Top 1: 1,80 giây - McLaren, Lando Norris, GP Qatar 2023: Đây hiện là kỷ lục thế giới hiện tại. Vòng 27 của chặng đua đêm, dưới áp lực nghẹt thở, pit crew của McLaren tháo lắp bộ lốp medium (trung bình) nhanh đến mức chẳng khác gì thay một đôi tất.
- 1,82 giây - Red Bull, Max Verstappen, GP Brazil 2019: Kỷ lục này từng tưởng như không thể bị đánh bại cho đến khi nó bị phá bởi McLaren. Một màn trình diễn kinh điển của pit crew Red Bull.
- 1,88 giây - Red Bull, Max Verstappen, GP Đức 2019: Lần dừng pit đánh dấu sự khởi đầu của một kỷ nguyên. Chính xác như đồng hồ Thụy Sĩ, nhưng nhanh, gắt và quyết liệt hơn nhiều.
- 1,90 giây - Red Bull, GP Trung Quốc và McLaren, GP Mexico tại mùa giải 2024: Hai đội, hai đường đua, cùng một tốc độ khủng khiếp. Red Bull vẫn giành thành tích tổng thể tốt nhất mùa nhờ sự ổn định đáng kinh ngạc, nhưng McLaren chứng minh kỷ lục năm 2023 không phải là may mắn.
- 1,91 giây - Red Bull, Pierre Gasly, GP Anh 2019: Phá kỷ lục cũ chỉ trong gang tấc. Rồi Red Bull lại phá tiếp. Và tiếp tục phá. Red Bull khi đó đang thực sự vào guồng.
- 1,92 giây - Red Bull, Mark Webber, GP Malaysia 2013: Cột mốc đầu tiên khi Guinness bắt đầu ghi nhận kỷ lục thời gian. Được thực hiện lạnh lùng và hoàn hảo. Đó chính là khuôn mẫu cho những gì sau này.
- 1,92 giây - Williams, Felipe Massa, GP Azerbaijan 2016: San bằng kỷ lục bằng một lần dừng pit mượt đến mức ngay cả Red Bull cũng phải ngả mũ. Đó là những ngày tháng huy hoàng của Williams.
- Cụm thành tích dưới 2,00 giây - Red Bull, mùa giải 2019: Họ thực hiện hàng loạt lần dừng pit dưới hai giây trong năm đó. Có thể gọi đây là triều đại pit lane của Red Bull.
- Nhóm khoảng 2,0x giây - những lần dừng pit thuộc nhóm tinh hoa giai đoạn 2020-2023: Mercedes, Ferrari và McLaren liên tục tiến sát mốc hai giây. Đủ nhanh để giành vị trí, nhưng vẫn chưa đủ nhanh để thống trị.
- 2,23 giây - nhanh nhất tại Bahrain 2024 (chặng mở màn): Không phải tốc độ kỷ lục, nhưng là lần dừng pit nhanh nhất của cuộc đua.
- Các đội duy trì ổn định dưới 2,5 giây: Những sát thủ thầm lặng. Họ không nhất thiết đứng đầu bảng, nhưng gần như chẳng bao giờ mắc sai lầm. Đó mới là chất liệu của một nhà vô địch.
Họ thực sự làm điều đó như thế nào?
Đây không đơn thuần là thay lốp. Đó là một cuộc phục kích được đồng bộ hóa. Bốn góc xe, 20 bàn tay, một cơ hội duy nhất.
Tay đua đưa xe chính xác vào vị trí pit, kích nâng xe được bật lên, súng bắn ốc gầm rú và bộ lốp mới được lắp vào nhanh như thể chúng được nam châm hút sẵn. Không do dự và không có cơ hội thứ hai.
Chỉ cần lệch một chút thôi là coi như xong. Một chiếc ốc bánh xe bị kẹt? Quá đủ cho một bài học kinh điển về cách phá hỏng một pha pit stop.
1,80 giây của McLaren tại Qatar: Mổ xẻ một màn pit stop điên rồ
Chặng đua tại Qatar chứng kiến Lando Norris tiến từ P10 lên vị trí cạnh tranh P2. Anh vào pit ở vòng 27 và pit crew McLaren thực hiện màn dừng pit hoàn hảo nhất mùa giải 2023. Bộ lốp medium cũ được tháo ra, bộ lốp medium mới được lắp vào chỉ mất đúng 1,80 giây.
Chiếc xe hạ xuống như một lưỡi máy chém rồi lập tức lao đi. Norris trở lại đường đua ở P7 rồi chiến đấu để vươn lên P3.
Red Bull năm 2019: Triều đại pit lane
1,91 giây của Gasly tại Silverstone (Anh) năm 2019 mở màn cho giai đoạn Red Bull chiếm lĩnh hoàn toàn pit lane. Sau đó là thành tích 1,88 giây và 1,82 giây của Verstappen, dập tắt hoàn toàn ý nghĩ muốn thống trị pit lane của những đội khác.
Điều đó phản ánh chuỗi thành công của Red Bull tại DHL Fastest Pit Stop Awards (giải thưởng DHL dành cho đội pit nhanh nhất) - một chuỗi thống trị dần trở thành phong cách sống của đội đua nước Áo.
Williams lên tiếng: Hồi tưởng năm 2016
Pit crew của Felipe Massa đạt thành tích 1,92 giây tại Baku (Azerbaijan)? Đó là lúc Williams thực sự thị uy sức mạnh của mình - một hiệu suất pit stop đỉnh cao từ một đội biết cách huấn luyện pit crew chẳng khác gì những đặc nhiệm Navy SEALs - rất đúng lúc, đúng chỗ và Williams hoàn toàn xứng đáng.
Một chút hoài niệm về lịch sử? Màn pit stop này nhanh và chính xác đến mức có lẽ pit crew của Benetton năm 1994 ở đâu đó cũng phải gật gù thán phục. Tinh thần old-school, tốc độ new-school.
Xu hướng, giới hạn và tương lai
Chúng ta dường như đang chạm đến giới hạn của pit stop. Kể từ năm 2013, kỷ lục đã giảm từ 1,92 xuống 1,80 giây - chỉ 0,12 giây trong hơn một thập kỷ.
Biên độ này khó có thể nhỏ hơn nữa, trừ khi chúng ta bắt đầu thay lốp bằng... thần giao cách cảm.
| Thời kỳ | Thời gian / Kỷ lục | Điều thay đổi và bối cảnh |
|---|---|---|
| Những năm 1990 | ~10 giây - thời gian tiêu chuẩn | Thay lốp và tiếp nhiên liệu, với ít hỗ trợ tự động hóa hơn rất nhiều so với hiện nay. |
| 2013 | 1,92 giây - kỷ lục | Cấm tiếp nhiên liệu và sự xuất hiện của những pit crew được huấn luyện cực kỳ chuyên sâu. |
| 2019 | 1,82 giây - Red Bull, kỷ lục thế giới mới | Giai đoạn đỉnh cao của Red Bull, nhờ sự ổn định tối đa và hệ thống công cụ được phát triển chuyên biệt. |
| 2023 | 1,80 giây - McLaren, kỷ lục tuyệt đối hiện tại | Một màn thực hiện hoàn hảo, gần như không có sai sót của pit crew McLaren. |
| 2024 | 1,90 giây - thành tích tốt nhất (đồng hạng) | Red Bull và McLaren cùng đạt đúng mốc này, nhưng trên hai đường đua khác nhau. |
| 2025 | Chấm dứt sự thống trị - Ferrari lên ngôi | Ferrari giành DHL Fastest Pit Stop Award, chấm dứt sự thống trị lâu năm của Red Bull ở danh hiệu thường niên này. |
DHL Award: Chiếc cúp dành cho những người hùng thầm lặng
Năm 2015, DHL Fastest Pit Stop Award ra đời nhằm vinh danh những đội pit có tốc độ và sự ổn định ấn tượng nhất trong suốt mùa giải.
Sau mỗi chặng đua, các đội được cộng điểm dựa trên thành tích pit stop: 25 điểm cho đội nhanh nhất, 18 điểm cho vị trí thứ hai và 15 điểm cho vị trí thứ ba. Vì vậy, đây không đơn thuần là cuộc đua xem ai có một màn pit stop chớp nhoáng nhất, mà là cuộc chiến về sự ổn định, chính xác và khả năng duy trì phong độ qua cả mùa giải.
Red Bull duy trì chuỗi thống trị kéo dài 5 năm cho đến năm 2022. Đó không phải may mắn. Đó là cả một nhà máy sản xuất sự chính xác và một thái độ không chấp nhận đứng sau bất kỳ ai.
Liệu chúng ta sẽ thấy mốc 1,7 giây? Sự thật phũ phàng
Kỷ lục tiếp theo hoàn toàn có thể được phá chỉ trong một cái chớp mắt. Nhưng ở thời điểm hiện tại, mỗi phần nghìn giây đều khó giành được hơn bao giờ hết. Các đội phải đẩy giới hạn vừa đủ để tăng tốc, nhưng không được mạo hiểm đến mức biến một màn pit stop hoàn hảo thành hỗn loạn.
Bởi chỉ cần một chiếc ốc bánh xe bị kẹt hoặc một pha thả xe không an toàn, cả cuộc đua có thể đi tong nhanh hơn cả lúc các giám sát viên kịp tuyên bố "án phạt 5 giây".
Dù vậy, đừng bao giờ đánh giá thấp những kỹ sư F1, bởi họ luôn tìm ra lợi thế tốc độ ở những nơi mà chẳng ai nghĩ tới. Và biết đâu, pha pit stop trong tương lai sẽ là những tình huống mà chúng ta phải nhờ đến "góc quay siêu chậm" mới có thể thấy chính xác chuyện gì vừa xảy ra.
