Những lo ngại tồi tệ nhất của các tay đua F1 đã trở thành hiện thực vào Chủ nhật khi Madring (Tây Ban Nha) cho thấy việc các xe vượt nhau khó đến mức nào, qua đó tạo nên một cuộc đua kém hấp dẫn.
Nếu không tính những màn xáo trộn vị trí ở vòng đầu tiên, gần như không có pha vượt nào đáng kể.
F1 không có thống kê chính thức về số lần vượt, nhưng mọi dấu hiệu đều cho thấy đây là chặng đua có ít thay đổi vị trí trên đường đua nhất mùa giải.
Thậm chí có thông tin cho rằng số lần vượt tại Madring còn thấp hơn cả Monaco - nơi có 10 pha vượt xe thành công trong cuộc đua năm nay.
Tại GP Tây Ban Nha, những tình huống đáng chú ý nhất chỉ là Liam Lawson vượt Franco Colapinto và George Russell vượt qua Lawson.
Một phần nguyên nhân khiến cuộc đua diễn ra khá tẻ nhạt là lốp hard (cứng) bị hao mòn quá ít, khiến các đội không có nhiều khác biệt về chiến thuật hay lợi thế hiệu suất giữa các bộ lốp. Tuy nhiên, lý do chính khiến cuộc đua thiếu hấp dẫn là trường đua gần như không có vị trí vượt xe rõ ràng.
Dù tổng thể layout Madring - với góc cua nghiêng La Monumental - được đánh giá là thử thách lớn đối với các tay đua trong vòng phân hạng, việc thiếu những điểm có thể thực hiện các pha vượt đã trở nên rõ ràng ngay từ trước cuộc đua.
Vị trí được xem là có tiềm năng vượt xe nhất là tổ hợp Turn 5-6, nằm sau đoạn chạy dài từ chuỗi góc cua đầu tiên. Tuy nhiên, cách thiết kế tổ hợp cua này rốt cuộc lại khiến việc vượt xe trở nên khó khăn hơn.
Nguyên nhân nằm ở lối vào cua quá hẹp. Như tay đua Ollie Bearman của Haas từng nhận xét trước tuần đua, thiết kế này gần như khiến một pha vượt xe không thể thực hiện được.
Anh nói: "Kiểu phanh theo đường cong như vậy gần như loại bỏ mọi khả năng chọn một đường chạy (racing line) khác hoặc lao vào phía trong để vượt. Thật đáng tiếc, và có lẽ đây là một điểm thiết kế đã bị bỏ sót.”
Theo tìm hiểu, thiết kế này được lựa chọn vì những cân nhắc về an toàn liên quan đến tốc độ và góc tiếp cận của các xe khi tiến về khu vực đường hầm tại đây.
Những thay đổi được lên kế hoạch
Ban quản lý Madring không làm ngơ trước tình trạng thiếu diễn biến hấp dẫn trong cuộc đua, và truyền thông đưa tin rằng ba khu vực của trường đua sẽ được thay đổi cho mùa giải 2027 nhằm cải thiện khả năng vượt xe.
Trong những tuần tới, trường đua sẽ tiến hành thảo luận với FIA, các tay đua và các đội đua để hoàn thiện những chi tiết cuối cùng của các thay đổi. Tuy nhiên, trọng tâm sẽ nằm ở ba khu vực quan trọng của đường đua.
Ý tưởng đầu tiên là mở rộng và thay đổi cách tiếp cận tổ hợp Turn 5-6, qua đó tạo điều kiện tốt hơn để các tay đua tranh giành vị trí tại đây.
Như đã được chứng minh trong tuần đua tại Madrid (Tây Ban Nha), đoạn vào cua cong cùng cách bố trí kerb tại đây khiến hai chiếc xe không có đủ không gian để chạy song song một cách an toàn và gọn gàng.
Điều đó khiến việc phòng thủ trở nên rất dễ dàng, và cách duy nhất để thực sự vượt qua gần như là phải tấn công cực kỳ quyết liệt, đồng thời chấp nhận rủi ro đẩy đối thủ ra khỏi đường đua.
Khu vực thứ hai đang được xem xét là hình dạng của cua 13, một góc cua trái nằm ngay sau La Monumental.
Hiện tại, đây là một góc cua có tốc độ trung bình và không có đủ mức độ phanh để tạo ra nhiều cơ hội cho một chiếc xe thực hiện pha tấn công nếu nó đã tận dụng được tow khi chạy qua góc cua nghiêng.
Góc cua này có thể được siết chặt hơn đáng kể để tạo điều kiện cho các tay đua tranh giành vị trí tại đây.
Vùng thứ ba đang được xem xét là mở rộng mặt đường quanh Turn 20.
Đây là một trong những góc cua gắt nhất trên đường đua, khi hàng rào hai bên hiện đang tạo thành một điểm thắt khá hẹp.
Ý tưởng là điều chỉnh lại hình dạng đoạn vào cua và vị trí của hàng rào, qua đó tạo đủ không gian để các tay đua có thể thử thực hiện pha vượt mà không phải lo rằng mình sẽ không thể thoát cua an toàn.
Những phức tạp trong quá trình phê duyệt đường đua
Theo truyền thông, những thay đổi tại ba khu vực này thực tế đã được đề xuất với FIA trước thềm chặng đua năm nay, do lo ngại rằng việc vượt xe tại Madring sẽ trở nên quá khó.
Tuy nhiên, do quá trình mô phỏng đường đua khá phức tạp cũng như cần thời gian để hoàn tất quy trình thẩm định và cấp phép (homologation), các bên đã quyết định rằng sẽ hợp lý hơn nếu chờ đến năm 2027 mới thực hiện những thay đổi này.
Lịch trình xây dựng trường đua vốn đã khá gấp, khi công việc chỉ bắt đầu vào tháng 4/2025. Tình hình càng trở nên khó khăn hơn khi thủ đô Madrid trải qua một mùa đông mưa nhiều, khiến tiến độ thi công bị chậm lại.
Cuối cùng, các bên thống nhất rằng tốt hơn hết là không nên mạo hiểm để những chậm trễ trong quá trình homologation ảnh hưởng đến tiến độ xây dựng. Nếu điều đó xảy ra, trường đua có thể đối mặt với những vấn đề lớn hơn nhiều nếu không kịp hoàn thành đúng thời hạn.
Các trường đua F1 phải trải qua quy trình kiểm tra và phê duyệt chi tiết của FIA để được homologation. Với Madrid, quá trình này còn phức tạp hơn do phải có sự tham gia của các cơ quan chức năng địa phương.
Các quyết định về thiết kế đòi hỏi phải làm việc với nhiều bên liên quan, bao gồm việc thay đổi đường giao thông công cộng, hệ thống đường sắt và hàng không, các cơ quan phụ trách ứng phó khẩn cấp, cũng như các cơ quan quản lý về nước, thoát nước và các vấn đề môi trường khác.
Thiết kế tổ hợp Turn 5-6 cũng trở nên phức tạp hơn do có đường hầm ngay sau lối ra của tổ hợp cua. Đường hầm này hạn chế góc tiếp cận cũng như tốc độ mà xe có thể đạt được khi lao vào khu vực này, bởi khoảng trống để xe thoát ra ngoài đường đua khá hạn chế.
Những thay đổi nhỏ, khác biệt lớn
Sau cuộc đua, các tay đua F1 đều đồng tình rằng Madring chỉ cần một điểm vượt xe rõ ràng và đủ tốt.
Tay đua Ferrari - Charles Leclerc cho rằng không cần phải thay đổi quá nhiều để tạo ra cơ hội vượt xe và qua đó thay đổi đáng kể chất lượng cuộc đua:
"Đây là một đường đua tuyệt vời và thành thật mà nói, tôi nghĩ mọi người đã làm rất tốt với thiết kế hiện tại, đặc biệt là ở vòng phân hạng."
"Nhưng trong cuộc đua, có một số góc cua mà tôi nghĩ không cần thay đổi quá nhiều. Chỉ một thay đổi nhỏ, hoặc hai thay đổi nhỏ, cũng có thể tạo ra sự khác biệt rất lớn đối với những màn đua tranh mà chúng ta đang có."
Một bài học mà nhiều tay đua đã rút ra trong sự nghiệp là một trường đua đường phố tốt thực ra chỉ cần một điểm vượt xe thực sự hiệu quả để mang lại một chặng đua hấp dẫn.
Không có ví dụ nào rõ hơn trường đua tại Macau. Dù nơi này có một khu vực đô thị chật hẹp và nhiều góc cua liên tiếp, nơi việc vượt xe rất khó khăn, nó vẫn có một đoạn thẳng dài dẫn tới Lisboa - một góc cua hẹp nhưng có lối vào đủ rộng , nơi các tay đua có thể thực hiện những pha vượt mặt.
Carlos Sainz - người dự định trao đổi với FIA về những thay đổi tiềm năng dành cho Madring cho rằng những bài học từ Macau và Azerbaijan cần được cân nhắc.
"Những trường đua đường phố tốt như Baku (Azerbaijan) hay Macau thường có một điểm vượt xe duy nhất, nằm sau một đoạn thẳng rất dài."
"Tôi nghĩ chúng ta chỉ cần xem xét xem có thể tạo thêm điểm vượt xe đó ở đâu và liệu việc này có khả thi hay không."
