Thế hệ tân binh của năm 2025 có lẽ là một trong những nhóm tay đua xuất sắc nhất gia nhập môn thể thao này trong những năm gần đây. Với nhà vô địch Formula 2 2024 - Gabriel Bortoleto, và á quân năm Formula 2 2024 - Isack Hadjar góp mặt trên đường đua, cùng những tài năng đáng chú ý khác, sẽ thật dễ dàng để nhận định rằng họ là nhóm tân binh tài năng nhất từng xuất hiện.

Tuy nhiên, nếu khẳng định như vậy, nghĩa là chúng ta đã quên đi một thế hệ tân binh khác đã gia nhập F1 cách đây hơn bảy năm. Đó là nhóm gồm Lando Norris, George Russell và Alex Albon. Trong số ba tân binh được đôn lên đỉnh cao của đua xe thế giới vào năm 2019 này, có hai người đã kỷ niệm chặng đua thứ 150 vào năm 2025, trở thành những tay đua giành nhiều chiến thắng chặng tại các đội đua hàng đầu và một người thậm chí đã trở thành nhà vô địch thế giới.

Alexander Philippe Albon Ansusinha - tay đua Đông Nam Á thành công nhất trong lịch sử F1 với hai lần bước lên podium và từng thi đấu cho một đội đua top đầu như Red Bull Racing.
Alexander Philippe Albon Ansusinha - tay đua Đông Nam Á thành công nhất trong lịch sử F1 với hai lần bước lên podium và từng thi đấu cho một đội đua top đầu như Red Bull Racing. (F1)

Dẫu vậy, một trong số những tân binh này lại có quãng thời gian không mấy suôn sẻ tại Formula 1 kể từ khi thăng hạng, đó chính là Alex Albon. Dù tiến vào F1 thông qua chương trình phát triển tay đua của Red Bull, hành trình để có được một suất đua chính thức của anh lại đầy rẫy chông gai.

Trước khi được thăng hạng lên F1, Albon thực tế đã bị Red Bull loại khỏi chương trình vào năm 2012. Khi thi đấu tại F2 cùng với Norris và Russell vào năm 2018, Albon đã đánh mất chức vô địch vào tay Russell ở chặng đua cuối cùng của mùa giải. Vào thời điểm đó, anh không còn hy vọng được bước lên F1 và thay vào đó đang tìm kiếm một suất đua chính thức tại đấu trường Formula E. Tuy nhiên, số phận của Albon đã chuyển hướng khi chính đội đua từng loại anh năm 2012 đã bất ngờ quay lại gọi anh.

Trong phiên đua thử FP3 tại Chinese Grand Prix 2019, Alex Albon đã mất kiểm soát chiếc Toro Rosso STR14 ngay lối thoát khúc cua cuối cùng ở vận tốc hơn 200 km/h. Chiếc xe lao băng qua bãi sỏi rồi đâm sầm vào rào chắn. Vụ tai nạn kinh hoàng khiến tay đua người Thái lỡ mất buổi phân hạng (qualifying) ngay sau đó.
Trong phiên đua thử FP3 tại Chinese Grand Prix 2019, Alex Albon đã mất kiểm soát chiếc Toro Rosso STR14 ngay lối thoát khúc cua cuối cùng ở vận tốc hơn 200 km/h. Chiếc xe lao băng qua bãi sỏi rồi đâm sầm vào rào chắn. Vụ tai nạn kinh hoàng khiến tay đua người Thái lỡ mất buổi phân hạng (qualifying) ngay sau đó. (F1)

Albon được công bố là tay đua thứ hai của Toro Rosso - tên gọi trước đây của đội đua Racing Bulls. Tay đua người Thái Lan gốc Anh này đã đua cùng Daniil Kvyat trong khi Norris gia nhập McLaren và Russell gia nhập Williams.

Chỉ trong vài chặng đầu tiên, Albon đã khẳng định mình là một thế lực đáng gờm ở nhóm giữa bảng xếp hạng. Ghi điểm ngay trong chặng thứ hai - Bahrain Grand Prix với vị trí thứ chín (P9), Albon tiếp tục ghi được 16 điểm trong 10 chặng đua đầu tiên tại F1.

Trong khi Albon tỏa sáng tại đội đua trẻ, Pierre Gasly lại gặp khó khăn trong việc bắt kịp tốc độ tại đội đua chính và không thể sánh ngang với màn trình diễn của người đồng đội Max Verstappen. Tại Hungarian Grand Prix, chỉ sau 10 chặng đua của mùa giải, ban lãnh đạo của Red Bull thông báo Albon sẽ thay thế Gasly tại đội đua chính kể từ chặng Belgian Grand Prix trở đi.

Vì thành tích bết bát của Pierre Gasly, Albon bất ngờ được đôn lên đội chính ngay trong mùa giải đầu tiên tay đua người Thái tham gia Công thức 1.
Vì thành tích bết bát của Pierre Gasly, Albon bất ngờ được đôn lên đội chính ngay trong mùa giải đầu tiên tay đua người Thái tham gia Công thức 1. (Motorsport)

Trong chặng đua ra mắt Red Bull tại Bỉ, Albon về đích ở vị trí thứ năm dù xuất phát từ tận vị trí thứ 17. Tay đua người Thái trải qua cơ hội lỡ mất podium đầu tiên tại Brazilian Grand Prix 2019. Ở vòng áp chót của cuộc đua, pha va chạm với Lewis Hamilton đã khiến Albono rơi từ vị trí thứ hai xuống vị trí về đích cuối cùng là P14.

Kết thúc mùa giải ra mắt đầy ấn tượng - nơi anh đạt thứ hạng cao nhất trong số cả ba tân binh trên bảng xếp hạng vô địch thế giới các tay đua (WDC), Albon đã được trao giải tân binh của năm (Rookie of the Year) từ FIA. Tuy nhiên, câu chuyện cổ tích của năm 2019 đã không kéo dài khi Albon bước sang mùa giải thứ hai.

Năm 2020, áp lực đè nặng lên Albon tại đội đua chính Red Bull ngày càng lớn, cùng với đó là sự bấp bênh về vị trí ghế lái. Mùa giải F1 đầy biến động bắt đầu tại Áo, nơi chặng Austrian Grand Prix đã chứng kiến một cơ hội bị bỏ lỡ khác của Albon.

Dù đang đua trong nhóm có khả năng giành podium cho đến những vòng cuối cùng, va chạm với Hamilton đã khiến Albon tụt lại phía sau. Sau khi xe bị hư hại do va chạm, Albon buộc phải bỏ cuộc. Trong khi Albon đứng nhìn từ gara, Norris đã có được podium đầu tiên trong sự nghiệp.

Albon luôn bị lép vế trước Max Verstappen trong thời gian sát cánh tại Red Bull. Tay đua người Hà Lan hoàn toàn áp đảo Albon ở mọi chỉ số, từ thành tích phân hạng cho đến kết quả cuộc đua chính.
Albon luôn bị lép vế trước Max Verstappen trong thời gian sát cánh tại Red Bull. Tay đua người Hà Lan hoàn toàn áp đảo Albon ở mọi chỉ số, từ thành tích phân hạng cho đến kết quả cuộc đua chính. (F1)

Những kết quả khả quan vẫn xuất hiện sau cơ hội bị bỏ lỡ tại Áo, nhưng vị trí podium vẫn tiếp tục lẩn tránh anh. Đối với cựu trưởng đội Red Bull - Christian Horner, khoảng cách ngày càng lớn giữa Albon và đồng đội Verstappen là nguyên nhân chính gây nên sự lo ngại.

Đã có lần Horner tuyên bố rằng "chúng tôi cần hai chiếc xe ở gần nhau hơn". Tại một chặng đua sau đó, Horner tiếp tục khẳng định đội đua cần Albon phải "chứng minh rằng cậu ấy hoàn toàn là người phù hợp để ngồi vào chiếc xe đó cạnh Max vào năm tới" nhằm giữ được vị trí cho năm 2021.

Tại Tuscan Grand Prix, Albon cuối cùng cũng có được podium F1 đầu tiên, trở thành tay đua người Thái Lan đầu tiên trong lịch sử làm được điều này. Tuy nhiên, theo sau đó là chuỗi kết quả thất vọng khi Albon chỉ ghi được duy nhất một điểm trong bốn chặng tiếp theo.

Khi đại dịch COVID-19 ập đến F1, cùng với phong độ sa sút, chiếc ghế của Albon tại Red Bull trở nên lung lay hơn bao giờ hết. Bản thân tay đua người Thái có lẽ cũng ý thức được viễn cảnh bị thay thế đang đến gần. Và đúng như dự đoán, người tiếp quản vị trí của anh vào mùa giải 2021 chính là Sergio Perez.
Khi đại dịch COVID-19 ập đến F1, cùng với phong độ sa sút, chiếc ghế của Albon tại Red Bull trở nên lung lay hơn bao giờ hết. Bản thân tay đua người Thái có lẽ cũng ý thức được viễn cảnh bị thay thế đang đến gần. Và đúng như dự đoán, người tiếp quản vị trí của anh vào mùa giải 2021 chính là Sergio Perez. (The Race)

Podium thứ hai đến tại Bahrain Grand Prix vào giai đoạn cuối mùa giải, mặc dù tin đồn về việc Albon không giữ được ghế cho năm 2021 đã bắt đầu lan truyền. Cuối cùng, anh bị đẩy xuống vai trò tay đua thử nghiệm và dự bị, và bị thay thế bởi Sergio Perez. Trong khi Albon bị giáng chức, Norris và Russell vẫn tiếp tục gặt hái thành công tại các đội đua lúc bấy giờ của họ.

Sau một năm đứng bên lề, năm 2022 mang đến cơ hội mới khi Russell chuyển sang Mercedes và Albon thay thế vị trí đó tại Williams. Sau thông báo này, cựu trưởng đội Williams - Jost Capito đã phát biểu: "Alex là một trong những tài năng trẻ thú vị nhất của đua xe thế giới, đồng thời sở hữu kinh nghiệm F1 dày dạn từ thời gian ở Red Bull."

Tại Australian Grand Prix 2022, Albon đã ghi những điểm số đầu tiên cho đội đua mới sau một quyết định chiến thuật đưa anh vào thay lốp ở vòng áp chót. Dù mùa giải đầy rẫy những thăng trầm, anh đã ghi được bốn trên tổng số tám điểm mà Williams có được trong mùa giải đầu tiên khoác áo đội đua này.

Năm 2022, Alex Albon chính thức trở lại F1 dưới màu áo Williams.
Năm 2022, Alex Albon chính thức trở lại F1 dưới màu áo Williams. (Top Gear)

Sự tiến bộ của đội đua tiếp tục thể hiện rõ nét trong kỷ nguyên hiệu ứng mặt đất (ground-effects), khi năm 2023 và 2024 mang lại những kết quả đan xen. Mặc dù Williams đứng thứ bảy trong bảng xếp hạng vô địch thế giới các đội đua (WCC) vào năm 2023, với việc Albon ghi hầu hết tất cả số điểm (ngoại trừ 1 điểm), nhưng năm 2024 lại chứng kiến đội đua vùng Grove đi lùi trong quá trình phát triển. Tuy nhiên, Albon vẫn kiên trì ghi điểm và sự ổn định của anh đã giúp Williams trụ vững ở nhóm giữa.

Năm 2025, cùng với một người đồng đội hoàn toàn mới là Carlos Sainz, đây có lẽ là mùa giải thành công nhất của Albon cho đến nay. Trong năm cuối cùng của kỷ nguyên ground-effects, Albon đã ghi được 73 điểm, giúp anh đứng thứ tám trên bảng xếp hạng cá nhân, và là tay đua Williams đầu tiên đạt được điều này kể từ năm 2016.

Albon đã trở thành một phần không thể thiếu trong hành trình trở lại phía trước của Williams. Dù phải làm việc dưới hai đời trưởng đội khác nhau và "đá cặp" với bốn người đồng đội trong suốt thời gian tại vị cho đến nay, Albon vẫn duy trì được sự nhất quán trong công việc và kết quả.

Trong khi những người bạn cùng trang lứa như George Russell và Lando Norris đều đã gặt hái được những vinh quang rực rỡ. Thậm chí, khi Lando đã chạm tay vào chức vô địch thế giới cùng McLaren thì câu hỏi lớn nhất lúc này vẫn là: đến bao giờ Alex Albon mới thực sự có chiếc xe để cạnh tranh sòng phẳng ở nhóm đầu, hay xa hơn là một danh hiệu vô địch cho riêng mình?
Trong khi những người bạn cùng trang lứa như George Russell và Lando Norris đều đã gặt hái được những vinh quang rực rỡ. Thậm chí, khi Lando đã chạm tay vào chức vô địch thế giới cùng McLaren thì câu hỏi lớn nhất lúc này vẫn là: đến bao giờ Alex Albon mới thực sự có chiếc xe để cạnh tranh sòng phẳng ở nhóm đầu, hay xa hơn là một danh hiệu vô địch cho riêng mình? (Reddit)

Mặc dù Carlos Sainz - đồng đội hiện tại của anh đã giành được hai podium vào năm 2025, một kết quả tương tự vẫn tiếp tục lẩn tránh tay đua người Thái. Phát biểu trước thềm mùa giải 2026, Albon chia sẻ: "Tôi hy vọng cơ hội giành podium của mình sẽ đến sớm hơn là muộn".

So với những dòng tít viết về những người bạn cùng thời tân binh, sự nghiệp của Albon có những điểm nhấn thầm lặng hơn. Thay vào đó, sự chú ý của truyền thông dành cho Albon thường tập trung vào những khó khăn và những màn trình diễn mờ nhạt.

Vào năm 2026, Albon sẽ kỷ niệm cột mốc 150 chặng đua, một thành tựu phải mất rất lâu mới đạt được. Với những tin đồn râm ran về sức mạnh của động cơ Mercedes và sự khởi đầu của một kỷ nguyên quy định mới vốn luôn là trọng tâm của Williams, chỉ có thời gian mới trả lời được liệu Albon có cơ hội để chia sẻ thành công tương tự như những tân binh cùng thời là Norris và Russell hay không.