Sepang chỉ tổ chức 19 Grand Prix trong lịch sử Formula 1, nhưng từng ấy mùa giải đã để lại nhiều dấu mốc đáng nhớ. Mưa nhiệt đới, chiến thuật lốp, chỉ thị đội đua và những sự cố kỹ thuật từng nhiều lần thay đổi hoàn toàn cục diện.
Từ màn trở lại của Michael Schumacher năm 1999 đến vụ ồn ào Multi-21, từ màn trình diễn của Sergio Pérez năm 2012 đến vụ hỏng động cơ khiến Lewis Hamilton bỏ cuộc năm 2016, Sepang đã trở thành nơi nhiều câu chuyện lớn của F1 được viết nên.
Năm 1999 và 2001: Sự trở lại ngoạn mục của Schumacher
Grand Prix Malaysia 1999 đánh dấu sự trở lại của Michael Schumacher sau chấn thương gãy chân tại Silverstone, Anh. Ferrari khi đó đang đặt Eddie Irvine vào vị trí trung tâm trong cuộc chiến vô địch, còn Schumacher có nhiệm vụ hỗ trợ đồng đội.
Ông giành pole với cách biệt gần một giây, vượt lên dẫn đầu rồi chủ động nhường vị trí cho Irvine trước khi cầm chân các tay đua của McLaren. Irvine thắng, Schumacher về nhì và Mika Häkkinen đứng thứ ba.
Tuy nhiên, sau cuộc đua, cả hai chiếc Ferrari bị loại vì các bargeboard trên xe bị xác định là không hợp lệ. Để rồi sau đó, Tòa Phúc thẩm FIA lại khôi phục kết quả, giúp Irvine giữ chiến thắng và tiếp tục đưa cuộc chiến vô địch đến Suzuka, Nhật Bản.
Grand Prix Malaysia 2001 lại đưa Schumacher vào một hoàn cảnh khác.
Dầu từ chiếc BAR của Olivier Panis xuất hiện trên mặt đường đúng lúc mưa bắt đầu rơi, khiến Schumacher và Rubens Barrichello cùng trượt khỏi đường đua. Ferrari sau đó mắc sai sót trong pit, khiến Schumacher phải chờ hơn một phút vì đội chuẩn bị nhầm lốp.
Schumacher đề xuất sử dụng lốp intermediate (lốp mưa trung gian) thay vì lốp wet. Khi mưa giảm, lựa chọn này đã phát huy hiệu quả rõ rệt. Ông nhanh chóng vượt qua các đối thủ và giành chiến thắng với cách biệt hơn 20 giây, còn Barrichello về nhì, tạo thành cú đúp 1-2 đáng nhớ cho Ferrari.
Năm 2009 và 2010: Mưa, grid xáo trộn và bước tiến của Mercedes
Grand Prix Malaysia 2009 xuất phát lúc 17:00 - gần lúc hoàng hôn để phù hợp hơn với khán giả truyền hình châu Âu. Jenson Button dẫn đầu với chiếc Brawn BGP 001 trước khi mưa lớn khiến mặt đường trở nên rất trơn và nhiều xe bị aquaplaning (trượt nước).
Cuộc đua bị phất cờ đỏ và không thể tiếp tục khi mưa vẫn nặng hạt, còn ánh sáng tự nhiên đang giảm dần. Button được ghi nhận chiến thắng trước Nick Heidfeld và Timo Glock sau 33 vòng. Vì cuộc đua chưa đạt khoảng cách cần thiết, các tay đua chỉ nhận được một nửa số điểm.
Một năm sau, mưa lại xuất hiện trong buổi phân hạng và khiến nhiều đội đưa ra quyết định chậm trễ. Ferrari và McLaren chờ điều kiện thời tiết cải thiện nhưng trời vẫn mưa không ngớt. Lewis Hamilton, Felipe Massa, Fernando Alonso và Jenson Button vì thế đều phải xuất phát ở những vị trí rất thấp.
Red Bull đã tận dụng tốt điều kiện này. Mark Webber giành pole, còn Sebastian Vettel xuất phát thứ ba, kẹp giữa là Nico Rosberg của Mercedes. Ngay sau khi xuất phát, Vettel vượt qua cả hai tại Turn 1 rồi kiểm soát cuộc đua, giúp Red Bull giành cú đúp.
Rosberg về thứ ba, mang về podium đầu tiên cho Mercedes kể từ khi trở lại Formula 1.
Ở phía sau, Hamilton thực hiện màn ngược dòng ấn tượng từ vị trí thứ 20 lên thứ sáu, còn Massa tiến từ P21 lên P7. Grand Prix Malaysia 2010 (vì thế) vừa cho thấy giá trị của việc đọc đúng điều kiện thời tiết, vừa đánh dấu podium đầu tiên của Mercedes trong kỷ nguyên mới.
Năm 2012: Pérez suýt tạo nên bất ngờ lớn
Grand Prix Malaysia 2012 cũng diễn ra trong điều kiện mưa, nhưng lần này Sergio Pérez đã tận dụng hoàn cảnh để tạo ra một trong những màn trình diễn nổi bật nhất của Sauber. Xuất phát thứ 10, Pérez sớm chuyển sang lốp wet và vươn lên thứ ba trước khi cuộc đua bị phất cờ đỏ.
Sau khi cuộc đua trở lại, Pérez dẫn đầu một thời gian ngắn trước khi bị Fernando Alonso vượt qua.
Khi mặt đường khô dần, tay đua của Sauber liên tục thu hẹp khoảng cách và gây sức ép cho chiếc Ferrari. Cơ hội chiến thắng biến mất sau một pha chạy rộng ở những vòng cuối, nhưng Pérez vẫn giữ vị trí thứ hai và giành podium đầu tiên trong sự nghiệp Formula 1.
Năm 2013 và 2015: "Multi 21" và chiến thắng đầu tiên của Vettel với Ferrari
Grand Prix Malaysia 2013 trở thành tâm điểm bởi cuộc chiến giữa hai tay đua của Red Bull. Mark Webber dẫn đầu Sebastian Vettel sau những lần pit cuối và đội đưa ra chỉ thị "Multi 21", yêu cầu hai chiếc xe giữ nguyên thứ tự.
Vettel phớt lờ chỉ thị, tấn công Webber và giành chiến thắng sau cuộc đấu trực tiếp giữa hai đồng đội. Sau cuộc đua, Webber tiếp tục nhắc lại "Multi 21" trong phòng cooldown, còn căng thẳng giữa hai tay đua nhanh chóng trở thành một trong những câu chuyện nổi tiếng nhất của Red Bull.
Mercedes cũng đưa ra lệnh đội trong cùng cuộc đua khi yêu cầu Nico Rosberg giữ nguyên vị trí phía sau Lewis Hamilton. Rosberg đã tuân thủ.
Hai năm sau, Vettel lại thắng tại Sepang, lần này trong màu áo Ferrari. Hamilton giành pole, nhưng chiến thuật của Ferrari đã tạo ra sự khác biệt. Khi Safety Car xuất hiện sau sự cố của Marcus Ericsson tại Turn 1, Mercedes đưa cả hai xe vào pit, còn Ferrari giữ Vettel lại trên đường đua.
Lợi thế về vị trí trên đường đua và khả năng giữ lốp tốt hơn giúp Vettel hoàn thành cuộc đua với hai lần pit stop, trong khi Hamilton và Nico Rosberg phải dừng ba lần. Vettel cán đích trước Hamilton với khoảng cách hơn tám giây và giành chiến thắng đầu tiên cùng Ferrari.
Đó là lần thứ tư Vettel thắng tại Grand Prix Malaysia, qua đó cân bằng kỷ lục của John MacDonald.
Năm 2016: Một vụ hỏng động cơ thay đổi cuộc chiến vô địch
Grand Prix Malaysia 2016 diễn ra giữa cuộc chiến vô địch vô cùng căng thẳng của Lewis Hamilton và Nico Rosberg. Hamilton dẫn đầu sau khi Rosberg rơi xuống phía sau do va chạm với Sebastian Vettel tại Turn 1, mở ra cơ hội để tay đua người Anh thu hẹp khoảng cách trong cuộc đua danh hiệu.
Tuy nhiên, khoảng 15 vòng trước khi cuộc đua kết thúc, động cơ trên chiếc Mercedes của Hamilton bất ngờ hỏng. Khói bốc lên phía sau xe, buộc Hamilton phải dừng lại và bỏ cuộc khi đang dẫn đầu.
Rosberg phục hồi lên vị trí thứ ba và tiếp tục gia tăng lợi thế trong cuộc chiến vô địch. Cuối mùa, anh giành chức vô địch thế giới với cách biệt năm điểm.
Với Hamilton, sự cố hỏng động cơ tại Sepang trở thành một trong những bước ngoặt lớn nhất tới chức vô địch mùa giải 2016.
Bonus: Cú ngã nổi tiếng của Marc Márquez tại Sepang năm 2015
Tại Sepang, F1 cũng không phải là môn thể thao duy nhất từng tạo ra một cuộc đấu đáng nhớ.
Grand Prix Malaysia 2015 của MotoGP chứng kiến Valentino Rossi và Marc Márquez tranh chấp quyết liệt vị trí thứ ba. Hai tay đua liên tục vượt qua nhau trước khi va chạm tại Turn 14, khiến Márquez ngã xuống.
Rossi cán đích thứ ba nhưng sau đó nhận án phạt và phải xuất phát ở cuối grid tại Valencia, Tây Ban Nha sau đó. Jorge Lorenzo cuối cùng giành chức vô địch với cách biệt năm điểm, còn vụ va chạm tại Sepang trở thành một dấu mốc lớn trong cuộc đối đầu giữa Rossi và Márquez.
Kết
Grand Prix Malaysia đã rời khỏi lịch Formula 1 sau mùa giải 2017, nhưng những cuộc đua tại Sepang vẫn để lại một di sản rất riêng. Trong 19 lần tổ chức, đường đua này từng chứng kiến chiến thuật lốp quyết định chiến thắng, chỉ thị đội đua gây tranh cãi, những màn ngược dòng từ cuối grid và cả một vụ hỏng động cơ làm thay đổi cuộc chiến vô địch.
Năm 2026, Formula 1 trở lại Sepang với Grand Prix Bahrain tại Malaysia. Đó không phải là sự trở lại của Grand Prix Malaysia, mà là chương tiếp theo của một đường đua từng tạo ra nhiều cuộc đua đáng nhớ nhất trong lịch sử F1 hiện đại.
