Hành trình đó bắt đầu vào năm 2016 với European Grand Prix, và Baku sẽ chạm mốc kỷ niệm 10 năm vào năm nay.
Do chặng đua năm 2020 bị hủy vì đại dịch COVID-19, mùa giải 2026 sẽ là lần thứ 10 chặng đua tại Baku xuất hiện trên lịch F1, đồng thời là lần thứ 10 một chặng đua F1 thực sự được tổ chức tại thành phố này.
Trong chín chặng đã diễn ra, Baku chứng kiến bảy tay đua khác nhau giành chiến thắng: Nico Rosberg, Daniel Ricciardo, Lewis Hamilton, Valtteri Bottas, Sergio Perez, Max Verstappen và Oscar Piastri. Verstappen và Perez là hai người duy nhất có hơn một chiến thắng.
Sự đa dạng này cũng phần nào lý giải vì sao GP Azerbaijan từ lâu được xem là một trong những chặng đua khó đoán nhất trên lịch F1.
Vì sao Baku đặc biệt với F1?
Điểm đặc trưng của Baku City Circuit nằm ở những sự tương phản.
Một bên là những đoạn đường rộng, tốc độ cao trên đường đua dài khoảng 6 km, bên còn lại là những góc cua hẹp và kỹ thuật len qua khu phố cổ. Đường đua dài 6,003 km, với tổng quãng đường cuộc đua đạt 306,049 km sau 51 vòng.
Thiết kế này buộc các tay đua phải kết hợp tốc độ tối đa trên những đoạn thẳng dài với độ chính xác đến từng milimet trong những khu vực chật hẹp.
Vì vậy, Baku không đơn thuần là một "đường đua tốc độ", mà là một đường đua phố, nơi mà sai lầm gần như không có chỗ để sửa chữa.
Các con số cũng cho thấy điều đó. Tính đến hết năm 2025, chỉ có Nico Rosberg và Valtteri Bottas là hai tay đua từng giành chiến thắng sau khi xuất phát từ pole.
Nói cách khác, kết quả tại Baku không chỉ phụ thuộc vào tốc độ của chiếc xe, mà còn chịu ảnh hưởng lớn từ chiến thuật, lựa chọn lốp, Safety Car (xe an toàn) và những sai lầm của tay đua.
Các đội đua phải tìm điểm cân bằng giữa downforce cho khu vực giữa vòng đầy góc cua và giảm lực cản (drag) để tối ưu tốc độ trên đoạn thẳng dài. Trong khi đó, các tay đua cần đủ tự tin khi phanh nhưng không được vượt quá giới hạn rất hẹp của một đường đua phố.
Sự kết hợp này khiến Baku trở thành một trong những đường đua khó đoán nhất: một chiếc xe có thể mạnh ở phần này của vòng đua nhưng dễ tổn thương ở phần khác, trong khi một cú slipstream đúng thời điểm có thể thay đổi hoàn toàn cuộc đấu trên đoạn thẳng chính.
Hỗn loạn bên những bức tường cổ
Grand Prix Azerbaijan đã trở thành một trong những chặng đua đặc trưng nhất F1, kết hợp đường phố tốc độ cao với những bức tường cổ của Baku và khung cảnh bên bờ biển Caspi.
Đoạn đường dốc qua Turn 8 đến Turn 10 len giữa những bức tường trung cổ của khu phố cổ Icheri Sheher. Đây là một trong những đoạn hẹp nhất trên lịch F1, nơi tay đua gần như không có khoảng trống để sửa chữa sai lầm.
Charles Leclerc từng nếm trải điều đó tại vòng phân hạng năm 2019. Tay đua Ferrari đâm vào rào chắn ở Turn 8 trong Q2 và tự nhận xét đầy cay đắng: "Tôi thật ngu ngốc (I'm stupid)." Buổi phân hạng năm đó thậm chí có tới hai lần cờ đỏ: lần đầu sau tai nạn của Robert Kubica ở Q1, trước khi Leclerc gây ra lần thứ hai.
Nhưng những bức tường khu phố cổ không phải mối nguy duy nhất. Những đoạn tiếp cận tốc độ cao và các vùng phanh gấp trên phần còn lại của vòng đua cũng dễ khiến tay đua khóa bánh, trong khi những rào chắn sát đường khiến họ gần như không có cơ hội sửa sai.
Tại sao chặng đua tại Baku năm nay lại thú vị với người hâm mộ?
Lịch trình tuần đua tại Baku luôn tràn ngập hoạt động, với các buổi đua thử, vòng phân hạng và cuộc đua chính F1, cùng những màn tranh tài của các hạng đua khác. Điều đó đồng nghĩa khán giả có thêm nhiều cơ hội chứng kiến những chiếc xe thực sự xuất hiện trên đường đua.
Bên cạnh tiếng động cơ, Baku còn có các chương trình giải trí trực tiếp, sự cổ vũ cuồng nhiệt và bầu không khí đặc trưng của một chặng đua đường phố.
F1 Fanzone cũng hoạt động xuyên suốt ban ngày, mang đến hàng loạt hoạt động, chương trình giải trí và cơ hội gặp gỡ trực tiếp các tay đua cùng đại diện các đội.
Đặc biệt, Grand Prix Azerbaijan 2026 sẽ kỷ niệm 10 năm đường đua bằng một loạt màn trình diễn của những nghệ sĩ nổi tiếng thế giới - trong đó có Katy Perry và Calvin Harris - xuyên suốt tuần đua.
Những khoảnh khắc đáng nhớ tại Baku
Kể từ lần đầu tổ chức một tuần đua F1 vào năm 2016, Baku đã liên tục tạo ra những khoảnh khắc khó quên. Dưới đây là một số điểm nhấn đáng chú ý:
2016 – Nico Rosberg giành chiến thắng trong chặng đua đầu tiên tại Baku, khi đó được tổ chức dưới tên European Grand Prix. Tay đua Mercedes xuất phát từ pole và dẫn đầu toàn bộ số vòng đua. Sergio Perez vẫn cán đích thứ ba cho Force India dù chỉ xuất phát thứ bảy do án phạt trên grid.
2017 – Daniel Ricciardo từ vị trí thứ 10 vươn lên giành chiến thắng trong một cuộc đua đầy biến cố. Lance Stroll về thứ ba cho Williams, trong khi Lewis Hamilton và Sebastian Vettel xảy ra va chạm trong thời gian Safety Car.
2018 – Valtteri Bottas đánh mất chiến thắng tưởng như nằm chắc trong tay sau khi bị thủng lốp khi cuộc đua chỉ còn ba vòng. Hamilton hưởng lợi và giành chiến thắng. Trước đó, hai chiếc Red Bull của Ricciardo và Max Verstappen va chạm với nhau, còn Charles Leclerc ghi những điểm số F1 đầu tiên khi cán đích thứ sáu cho Sauber.
2021 – Những sự cố lốp của Verstappen và Lance Stroll làm thay đổi hoàn toàn cục diện trước khi cuộc đua được khởi động lại với chỉ hai vòng. Hamilton lao thẳng qua Turn 1 sau khi vô tình kích hoạt thiết lập phanh "magic", qua đó trao chiến thắng cho Sergio Perez của Red Bull.
2024 – Oscar Piastri vượt qua Leclerc để vươn lên dẫn đầu và giành chiến thắng cho McLaren. Cuối cuộc đua, Carlos Sainz và Perez va chạm khi tranh vị trí thứ ba, giúp George Russell được đôn lên podium.
2025 – Verstappen hoàn tất một Grand Slam khi giành pole, dẫn đầu mọi vòng và lập fastest lap. George Russell về thứ hai cho Mercedes, trong khi Carlos Sainz giành podium đầu tiên cùng Williams khi cán đích thứ ba. Piastri phải bỏ cuộc ngay ở vòng mở màn.
Cột mốc quan trọng sau 10 năm: Baku không còn là "ngoại lệ"
Những năm đầu, vẫn có câu hỏi về việc Grand Prix Azerbaijan liệu có thể trở thành một phần lâu dài của lịch F1 hay không. Nhưng hiện tại, câu chuyện đã khác.
Tháng 9/2025, Formula 1 và Azerbaijan ký thỏa thuận mới, giữ chặng đua Baku trên lịch đến năm 2030. F1 đánh giá những đoạn thẳng tốc độ cao, các khu vực kỹ thuật và bối cảnh độc đáo giữa khu phố cổ là những điểm mạnh nổi bật của đường đua.
Vì thế, chặng đua kỷ niệm 10 năm không chỉ là dịp nhìn lại hành trình đã qua, mà còn đánh dấu khởi đầu của một giai đoạn mới kéo dài bốn năm phía trước.
Hiệu ứng marketing của F1 đối với thành phố Baku
Một trong những tác động khó đo lường nhất, nhưng có thể mang lại giá trị lớn nhất của F1 đối với Baku, là khả năng đưa hình ảnh thành phố đến khán giả trên toàn thế giới.
Mỗi khi Azerbaijan Grand Prix lên sóng, khán giả không chỉ nhìn thấy cuộc đua mà còn được chứng kiến biển Caspi, khu phố cổ, khu vực quanh Tháp Maiden, những công trình kiến trúc hiện đại, đại lộ ven biển và các tuyến phố của thủ đô.
Nói cách khác, F1 biến Baku thành một sân khấu quảng bá thành phố, vượt xa phạm vi của chính đường đua.
Theo Formula 1, chặng đua năm 2024 thu hút người hâm mộ từ hơn 70 quốc gia và đạt hơn 66 triệu khán giả truyền hình trên toàn cầu.
Điểm khác biệt nằm ở chỗ đây không phải một chiến dịch quảng cáo thông thường. Baku không xuất hiện trong một video quảng bá được dàn dựng sẵn; thành phố xuất hiện trực tiếp trước hàng triệu khán giả trong bối cảnh của một sự kiện thể thao toàn cầu.
