Thứ gì khiến chúng ta đến với F1? Những cuộc đua hấp dẫn? Những tay đua với cá tính mạnh mẽ? Những chiến thuật đi vào lòng người của các đội đua?
Bên cạnh những diễn biến đáng chú ý đó, F1 còn hấp dẫn và "gây nghiện" nhờ những tình huống bất chợt. Ở đó, cảm xúc, sự căng thẳng, thất vọng và cả khiếu hài hước của các tay đua thường được bộc lộ một cách chân thật nhất.
Trong những khoảnh khắc ấy, team radio chính là thứ gia vị không thể thiếu trong những cuộc đua. Từ những lời chửi thề đầy tức giận, màn ăn mừng xúc động, những chỉ thị chiến thuật gây tranh cãi cho đến những câu đùa khiến người nghe không nhịn được cười, tất cả đều góp phần tạo nên màu sắc rất riêng của môn thể thao này.
Chúng ta hãy cùng nhìn lại những đoạn team radio đáng nhớ nhất của F1 – những câu nói mà chỉ cần nghe lại một lần, người hâm mộ cũng có thể nhớ ngay đến tay đua, cuộc đua và khoảnh khắc đặc biệt phía sau chúng.
Kỷ nguyên "Bottas 2.0" bắt đầu
To whom it may concern – f* you.
Valtteri Bottas
Chúng ta sẽ bắt đầu với một câu nói chỉ mất vài năm để trở thành một trong những đoạn team radio mang tính biểu tượng nhất của F1.
Valtteri Bottas đã trải qua một mùa giải 2018 đầy khó khăn tại Mercedes. Anh không giành được bất kỳ chiến thắng nào và chỉ kết thúc mùa giải ở vị trí thứ năm, kém khá xa người đồng đội Lewis Hamilton – nhà vô địch thế giới năm đó.
Bước sang đầu mùa giải 2019, Bottas trở lại đường đua với hình ảnh của một tay đua dường như đã hoàn toàn lột xác.
Tại chặng mở màn mùa giải ở nước Úc, tay đua người Phần Lan vượt qua Hamilton để vươn lên dẫn đầu ngay ở Vòng 1. Sau đó, anh tiếp tục duy trì phong độ ấn tượng và giành chiến thắng thuyết phục.
Và rồi xuất hiện khoảnh khắc huyền thoại: sau khi cán đích, Bottas hướng thẳng tới những người từng chỉ trích mình và nói qua radio: "Gửi tới những ai cần nghe – f* you."
Leclerc tự nhận lỗi
I am stupid. I am stupid.
Charles Leclerc
Mùa giải 2019 cũng mang đến một khoảnh khắc team radio khó quên khác tại Ferrari. Tuy nhiên, trái với Bottas – người đã giành được chiến thắng, khoảnh khắc này lại xuất phát từ một tình huống đáng tiếc.
Trong mùa giải đầu tiên khoác áo Ferrari, Charles Leclerc đã sớm cho thấy khả năng thi đấu ấn tượng tại vòng phân hạng (Qualifying) khi giành pole đầu tiên trong sự nghiệp ở chặng đua tại Bahrain - vòng đua thứ hai của mùa giải.
Thế nhưng chỉ vài tuần sau, tại Azerbaijan, tay đua người Monaco đã mắc sai lầm nghiêm trọng khi đâm xe vào tường tại Q2 trên đường đua Baku City Circuit - vốn nổi tiếng với những đoạn cua hẹp và ngoằn ngoèo.
Phản ứng của Leclerc sau sự cố là thẳng thắn nhận hoàn toàn trách nhiệm về mình. Anh buồn bã nói qua radio:
"Tôi thật ngu ngốc. Tôi thật ngu ngốc."
Schumacher ghi nhận công sức của cả đội
You are great, Ross! All of you guys! We did it, we did it!
Michael Schumacher
Sau khi gia nhập Ferrari vào năm 1996 với hai chức vô địch thế giới giành được trong thời gian thi đấu thành công cho Benetton, Michael Schumacher đã phải kiên nhẫn chờ đợi để có thể giành chức vô địch thế giới thứ ba trong màu áo Scuderia.
Những năm tiếp theo chứng kiến nhiều lần lỡ hẹn đáng tiếc, tranh cãi, thậm chí Schumacher còn từng bị gãy chân. Nhưng cuối cùng, tại Grand Prix Nhật Bản năm 2000, Ferrari đã giành được cả chức vô địch dành cho tay đua lẫn chức vô địch dành cho đội đua.
Ngay sau đó, Schumacher xúc động dành lời khen cho tinh thần đồng đội và sự phối hợp của cả tập thể. Đặc biệt, ông gửi lời tới Ross Brawn - khi đó là giám đốc kỹ thuật của Ferrari và nói qua radio:
"Anh tuyệt vời lắm, Ross! Tất cả mọi người nữa! Chúng ta đã làm được, chúng ta đã làm được!"
Với Ricciardo thì chẳng bao giờ nhàm chán
And for anyone who thought I left… I never left. Just moved aside for a while.
Daniel Ricciardo
Nếu phải chọn ra chỉ một đoạn team radio mang tính biểu tượng của Daniel Ricciardo thì điều đó gần như là điều bất khả thi. Trong sự nghiệp F1 kéo dài từ năm 2011 đến 2024, tay đua người Australia luôn được biết đến là một nhân vật vui tính và giàu năng lượng, cả trong lẫn ngoài đường đua.
Trong suốt sự nghiệp, Ricciardo đã để lại không ít câu nói hài hước. Chẳng hạn như "pizza pizza pizza" sau thành tích tốt nhất mùa của anh tại Monza (Ý) năm 2019, hay "holy mac ‘n’ cheese balls" sau khi giành podium thứ hai trong mùa giải cùng Renault năm 2020.
Nhưng Ricciardo cũng từng dùng team radio để thể hiện sự quyết tâm và bản lĩnh của mình. Một trong những câu nói đáng nhớ nhất xuất hiện sau chiến thắng cuối cùng của anh trong màu áo McLaren tại Grand Prix Ý năm 2021:
"Và gửi tới những ai từng nghĩ rằng tôi đã biến mất… Tôi chưa bao giờ biến mất. Chỉ là tạm thời bước sang một bên thôi."
Chiến thắng sân nhà đầy cảm xúc của Senna
Trước mùa giải 1991, Ayrton Senna đã sở hữu hai chức vô địch thế giới, 26 chiến thắng và 52 lần giành pole. Tuy nhiên, vẫn còn một thành tích mà tay đua người Brazil chưa thể đạt được: chiến thắng tại chặng đua quê nhà.
Cuối cùng, Senna đã phá được "dớp" này khi F1 đến trường đua Interlagos (Brazil) trong mùa giải năm đó. Tay đua của McLaren xuất phát từ pole và giành chiến thắng trước sự cổ vũ cuồng nhiệt của người hâm mộ quê nhà.
Khoảnh khắc ấy mang đến những cảm xúc mãnh liệt cho Senna. Khi cán đích, ông đã hét lên đầy phấn khích qua radio – tiếng hét dường như là sự pha trộn giữa niềm vui, sự nhẹ nhõm và cả nỗi đau mà ông phải chịu đựng vì những cơn chuột rút nghiêm trọng ở vai trong những vòng cuối.
Toto Wolff phấn khích cổ vũ Russell và cái kết
Just let me f***ing drive!
George Russell
Không chỉ các tay đua mới tạo ra những khoảnh khắc team radio đáng nhớ khi đứng trước cơ hội chiến thắng. Những người ở đầu dây bên kia – tức các thành viên đội đua cũng có thể tạo ra những khoảnh khắc không kém phần thú vị.
Điển hình là trưởng đội đua Mercedes - Toto Wolff. Ông đã không thể giấu nổi sự phấn khích khi George Russell bất ngờ có cơ hội giành chiến thắng tại Grand Prix Áo 2024, sau vụ va chạm ở cuối cuộc đua giữa Max Verstappen và Lando Norris.
Wolff hét lên qua radio:
"George, cậu có thể thắng cuộc đua này! Cậu có thể thắng cuộc đua này!"
Đang tập trung tối đa để đưa chiếc xe về đích, Russell đáp lại:
"M* ki*p, để tôi lái đi mà!"
Sau khi Russell cán đích, Wolff đã xin lỗi và nói:
"Lỗi của tôi. Tôi nói đúng lúc cậu đang phanh. Tôi chỉ… phấn khích quá."
May mắn là Russell cũng thấy tình huống này khá hài hước và đáp lại vị trưởng đội:
"Toto, lúc đó sếp phấn khích quá đấy. Phấn khích thật sự!"
"Fernando nhanh hơn anh"
Fernando is faster than you. Can you confirm you understood that message?
Rob Smedley
Nếu nói về một đoạn team radio nổi tiếng xuất phát từ pit wall (khu vực điều hành của đội đua) thay vì chính tay đua, chúng ta không thể bỏ qua Rob Smedley – kỹ sư người Anh, từng là kỹ sư đua của Felipe Massa tại Ferrari từ năm 2006 đến 2013.
Mối quan hệ thân thiết giữa Smedley và Massa thể hiện rất rõ qua những cuộc trao đổi trên radio. Khi Massa phàn nàn về vấn đề với kính chắn mũ bảo hiểm tại Malaysia năm 2009, Smedley nổi tiếng với câu trấn an:
"Felipe, baby, bình tĩnh."
Tuy nhiên, cũng có những tình huống khó xử hơn mà Smedley phải giải quyết. Tại Grand Prix Đức 2010, Ferrari yêu cầu Massa nhường vị trí cho Fernando Alonso.
Smedley truyền đạt chỉ thị của đội bằng một câu nói giờ đã trở thành một trong những team radio nổi tiếng nhất lịch sử F1:
"Fernando nhanh hơn anh. Anh có xác nhận là đã hiểu thông điệp này không?"
Alonso thẳng thắn nói lên sự thất vọng
GP2 engine! GP2… Argh!
Fernando Alonso
Nhắc đến Fernando Alonso thì không thể không nhắc đến những câu nói nổi tiếng của anh qua team radio. Từ khoảnh khắc vui sướng hát "We Are the Champions" sau khi giành chức vô địch thế giới đầu tiên cùng Renault năm 2005, cho đến câu nói đầy tức giận:
"All the time you have to leave a space." ("Lúc nào cũng phải chừa khoảng trống chứ!")
Đoạn radio này được Alonso nói trong màn tranh chấp với Nico Rosberg của Mercedes tại Grand Prix Bahrain 2012.
Tuy nhiên, có lẽ câu nói nổi tiếng nhất của Alonso xuất hiện trong giai đoạn anh trở lại McLaren đầy khó khăn vào năm 2015.
Khi đội đua sử dụng động cơ Honda tiếp tục gặp vấn đề về tốc độ tại Suzuka (Nhật Bản), Alonso đã không thể giấu nổi sự thất vọng về sức mạnh của chiếc xe. Anh thẳng thừng nói qua radio:
"Động cơ GP2! GP2… Aaa!"
GP2 là tên của giải đua tiền thân của FIA Formula 2. Và với đoạn radio ở trên, chúng ta có thể thấy rằng Alonso đang mỉa mai rằng động cơ Honda của McLaren yếu đến mức giống hệt động cơ của một chiếc xe GP2.
Vettel – tay đua hài hước
There’s something loose between my legs... apart from the obvious!
Sebastian Vettel
Giống như Alonso, Sebastian Vettel đã trải qua đủ mọi cung bậc cảm xúc của F1 thông qua những cuộc trao đổi trên team radio. Từ việc phàn nàn về chiến thuật của các tay đua khác, chẳng hạn câu nổi tiếng: "Chúng ta đang làm gì vậy? Đua xe hay chơi bóng bàn?" ("What are we doing? Racing or ping pong?") cho đến những lúc xúc động ăn mừng thành tích bằng cách hát trên radio, Vettel đều đã có đủ.
Vettel đặc biệt nổi tiếng với khiếu hài hước và những câu nói dí dỏm - điều thường xuyên được thể hiện ngay cả khi anh đang căng thẳng giữa một cuộc đua.
Một trong những ví dụ đáng nhớ nhất xảy ra tại Grand Prix Brazil 2018, khi nhà vô địch thế giới bốn lần thông báo với kỹ sư rằng anh đang gặp một vấn đề khá... bất thường:
"Có thứ gì đó đang lỏng lẻo giữa hai chân tôi... ngoài thứ mà ai cũng biết!"
"Không tệ đối với một tay đua số 2"
Not bad for a number two driver.
Mark Webber
Bên cạnh những câu nói hài hước, team radio của Vettel trong nhiều năm cũng ghi lại không ít khoảnh khắc căng thẳng giữa anh và người đồng đội Mark Webber khi cả hai cùng thi đấu tại Red Bull.
Mâu thuẫn giữa hai người đã bắt đầu bộc lộ trong tuần đua tại Anh năm 2010, khi Webber không hài lòng với đội đua vì một cánh gió trước phiên bản nâng cấp trên xe của anh bị tháo ra và chuyển sang xe của Vettel trước buổi phân hạng.
Dù sau đó Webber vẫn giành chiến thắng trong cuộc đua vào Chủ nhật, anh dường như vẫn chưa nguôi bực bội về sự việc. Sau khi cán đích, Webber nói qua radio một câu đầy ẩn ý:
"Không tệ đối với một tay đua số 2."
Câu nói này rõ ràng là một lời cà khịa Red Bull: Webber ám chỉ rằng dù đội đua đối xử với anh như "tay đua số 2", anh vẫn đủ sức giành chiến thắng.
Và đây chưa phải là lần cuối mối quan hệ giữa Webber và Vettel căng thẳng. Vụ việc nổi tiếng "Multi 21" tại Grand Prix Malaysia 2013 sau đó tiếp tục khiến mối quan hệ giữa hai tay đua trở nên căng thẳng hơn.
Norris hát chúc mừng sinh nhật
Happy birthday to Will’s mum!
Lando Norris
Kể từ khi ra mắt F1 vào năm 2019, Lando Norris đã xây dựng được một lượng người hâm mộ đông đảo. Và trong suốt thời gian đó, tay đua người Anh cũng không ít lần chiêu đãi người hâm mộ bằng những màn team radio kinh điển.
Một ví dụ điển hình là tại Hockenheim (Đức) năm 2019, khi được hỏi về tình trạng mặt đường trong điều kiện đường đua hơi ẩm, Norris chỉ đơn giản trả lời:
"Ờ… ướt vãi! Chẳng nhìn thấy gì cả!" ("Er, f**** wet! Can’t see a thing!”**)
Tuy nhiên, một trong những khoảnh khắc mà fan hâm mộ yêu thích nhất lại đến tại Grand Prix Emilia-Romagna 2022.
Khi đó, kỹ sư đua của Norris là Will Joseph giải thích rằng mẹ anh đang tổ chức sinh nhật, và nếu Norris giành được podium, bà sẽ làm một chiếc bánh để cả hai cùng ăn mừng.
Nghe vậy, Norris lập tức hát qua radio:
"Chúc mừng sinh nhật mẹ của Will!"
"Cứ để tôi yên, tôi biết mình phải làm gì!"
Just leave me alone, I know what to do!
Kimi Raikkonen
Và giờ thì chắc chắn không thể thiếu Kimi Räikkönen trong danh sách này. Tay đua được mệnh danh là "Iceman" (Người Băng) có lẽ là chủ nhân của một số câu team radio kinh điển nhất trong lịch sử F1, đến mức chúng ta có vô số khoảnh khắc đáng để lựa chọn.
Có thể bạn còn nhớ cuộc tranh luận "You will not have the drink" giữa anh và kỹ sư tại Hungary năm 2018. Hoặc khoảnh khắc tay đua người Phần Lan hét lên đòi "găng tay và vô lăng" khi được đẩy xe ra khỏi garage tại Grand Prix Azerbaijan 2017.
Tuy nhiên, danh hiệu team radio đáng nhớ nhất của Räikkönen có lẽ phải thuộc về khoảnh khắc tại Abu Dhabi năm 2012.
Khi đó, trong lúc đang chiến đấu để giành chiến thắng cho Lotus, kỹ sư đua thông báo cho Räikkönen về khoảng cách giữa anh và Fernando Alonso. Và phản ứng của "Iceman" là:
"Cứ để tôi yên, tôi biết mình phải làm gì!"
Quả là một câu nói đúng chất Kimi: ngắn gọn, lạnh lùng, không vòng vo.
Bonus: "Must be the water."
Must be the water.
Bryan Bozzi
Một trong những khoảnh khắc team radio hài hước của Ferrari thời gian gần đây đến từ Charles Leclerc và kỹ sư đường đua Bryan Bozzi tại Grand Prix Úc 2025.
Khi đang thi đấu dưới trời mưa, Leclerc bất ngờ phát hiện ghế ngồi của mình bị ngập nước. Tay đua người Monaco tỏ ra khá hoang mang và liên lạc với đội để hỏi liệu có vấn đề rò rỉ nào trên xe hay không:
Leclerc nói: "Is there a leakage?" ("Có phải xe đang bị rò nước không?")
Bozzi trả lời: "A leakage of what?" ("Cái gì bị rò cơ?")
Leclerc mô tả chi tiết hơn: "I have a seat full of water. Like, full of water." ("Ghế của tôi đầy nước. Kiểu… đầy nước luôn ấy.")
Tuy nhiên, thay vì đưa ra một lời giải thích nghiêm túc, Bozzi lại đáp một cách tỉnh bơ:
"Must be the water." ("Chắc là do nước đấy.")
Câu trả lời quá đỗi hiển nhiên khiến Leclerc chỉ còn biết bất lực và mỉa mai đáp lại:
"Let’s add that to the words of wisdom." ("Hãy thêm câu này vào kho tàng những lời khuyên thông thái nhé.")
