Mặc dù nhiều bên liên quan vẫn công khai phủ nhận, rõ ràng bộ luật kỹ thuật mới nhất của Formula 1 đã khiến một bộ phận lớn người hâm mộ không hài lòng, đồng thời cũng vấp phải nhiều chỉ trích mạnh mẽ từ chính các tay đua.
Việc F1 gần đây điều chỉnh cách sử dụng và thu hồi năng lượng điện, rồi tiếp tục xác nhận sẽ có những thay đổi lớn hơn vào mùa giải tới, gần như là một sự thừa nhận ngầm rằng triết lý thiết kế hiện tại (tức việc phân bổ sức mạnh gần như theo tỷ lệ 50:50 giữa động cơ đốt trong và hệ thống điện) đang có vấn đề và không thực sự hiệu quả.
Mặc dù CEO của F1 - Stefano Domenicali gần đây nói rằng "vượt xe thì vẫn là vượt xe thôi", nhiều người hâm mộ và tay đua vẫn chưa bị thuyết phục bởi lập luận kiểu "nhiều pha vượt hơn là đồng nghĩa với hay hơn".
Đặc biệt, những người theo trường phái truyền thống không thích các pha vượt xe "giả tạo", khi kết quả chủ yếu bị quyết định bởi mức năng lượng điện còn lại của chiếc xe, thay vì kỹ năng hay sự gan dạ của tay đua.
Trong giới tay đua hiện cũng tồn tại sự bức xúc khá lớn, vì những cảnh báo của họ trước đây đã không được lắng nghe. Nguyên tắc chia sức mạnh 50:50 được thông qua trong các cuộc họp cấp cao giữa các hãng xe của F1 vào mùa hè năm 2022, nhưng các tay đua lại không có cơ hội kiểm tra tác động thực tế của nó trên hệ thống mô phỏng cho tới tận sau này.
Vì còn có một bức tranh lớn hơn phía sau, như các hãng xe, đối tác, đội đua, và đây là một ngành kinh doanh, nên sẽ có nhiều vấn đề không hề đơn giản.
Lando Norris
Phát biểu trước chặng đua Miami Grand Prix vừa qua, nhà vô địch thế giới bảy lần - Lewis Hamilton cho rằng đã đến lúc các tay đua cần có "một ghế tại bàn đàm phán" khi các quy định của F1 được xây dựng.
Có sáu tay đua, bao gồm đồng đội của Hamilton là Charles Leclerc, đã được tham khảo ý kiến về những điều chỉnh luật trước chặng đua tại Miami. Nhưng thực tế, chuyện này giống kiểu "mất bò mới lo làm chuồng" - tức là hành động quá muộn, khi mọi thứ gần như đã được quyết định xong.
Đương kim vô địch thế giới Lando Norris đồng tình rằng về lâu dài, các tay đua cần có tiếng nói trong việc định hình luật lệ.
Anh chia sẻ với truyền thông: "Thành thật mà nói, chúng tôi chỉ muốn được đóng góp ý kiến của mình."
"Chúng tôi muốn người hâm mộ được thưởng thức những cuộc đua hấp dẫn, và bản thân chúng tôi cũng muốn tận hưởng việc đua xe. Chúng tôi cũng muốn F1 vẫn là thứ mà chúng tôi từng lớn lên cùng - những cuộc đua tốc độ thuần túy, hết ga hoàn toàn. Nhưng đó lại không phải điều chúng tôi có lúc này."
"Một cuộc đua hay không có nghĩa là một chiếc xe còn 100% pin trong khi chiếc khác hết sạch năng lượng. Đó không phải cách đua xe đúng nghĩa."
"Đua xe nên là việc tạo điều kiện để các xe có thể bám sát nhau hơn bằng cách giảm trọng lượng xe, cải thiện lốp, giúp xe ít bị ảnh hưởng bởi luồng khí nhiễu loạn và nhiệt độ hơn… chứ không phải dựa vào năng lượng pin hay các hệ thống cánh gió phức tạp như hiện nay."
Những người như CEO F1 - Stefano Domenicali và giám đốc mảng xe công thức của FIA - Nikolas Tombazis đã thừa nhận (dù khá khéo léo) rằng bộ luật hiện tại xuất phát từ việc các hãng xe muốn F1 đẩy mạnh điện hóa động cơ, vì đó là xu hướng của ngành công nghiệp ô tô vào thời điểm năm 2022. Tuy nhiên, sau bốn năm, tình hình thị trường đã thay đổi đáng kể.
Trong thời gian đó, nguyên tắc 50:50 đầy khiếm khuyết đã phải được vá víu bằng nhiều giải pháp tạm thời, như khí động học chủ động (active aerodynamics) và những quy định cực kỳ phức tạp về việc xe được phép thu hồi hay sử dụng bao nhiêu năng lượng điện ở từng đoạn của đường đua.
Lando Norris tiếp tục nói:
"Mọi thứ hoàn toàn có thể được làm theo một cách khác tốt hơn, và đó là điều mà tất cả các tay đua đều mong muốn trong tương lai."
"Nhưng vì còn nhiều yếu tố lớn hơn phía sau - như các hãng xe, đối tác, đội đua và đây là một ngành kinh doanh, nên không phải chuyện gì cũng đơn giản."
"Hy vọng trong khoảng 5 năm tới, mọi thứ có thể quay trở lại 'bình thường' hơn một chút, và tôi nghĩ khi đó chúng ta thậm chí còn có thể tạo ra những cuộc đua hấp dẫn hơn."
Từ mùa giải năm sau, tỷ lệ sức mạnh giữa động cơ đốt trong và hệ thống điện sẽ được điều chỉnh gần về mức 60:40. Nhưng thực chất, đây vẫn chỉ là một giải pháp tạm bợ để che đi những hạn chế của nền tảng kỹ thuật hiện tại.
Về lâu dài, có những người, bao gồm chủ tịch FIA Mohammed - Ben Sulayem muốn F1 quay lại sử dụng động cơ V8 hút khí tự nhiên, kết hợp với hệ thống điện nhỏ hơn nhiều.
Tuy nhiên, ý tưởng này đang gây tranh cãi giữa các nhà sản xuất. Honda và Audi được cho là không quá ủng hộ, trong khi những hãng có thị trường lớn tại Mỹ như Ford và Cadillac lại tỏ ra tích cực hơn với động cơ V8.
Bộ luật động cơ hiện tại sẽ kéo dài đến cuối năm 2030. Dù triết lý nền tảng cho thế hệ luật tiếp theo cần được thống nhất ngay trong năm nay để các đội có đủ thời gian phát triển xe, Norris cho rằng lần này F1 cần tiếp cận cẩn trọng hơn để tránh lặp lại tình trạng "đưa sản phẩm còn đang thử nghiệm vào sử dụng thật".
Anh kết luận:
"Điều mà các tay đua muốn cũng chính là điều tốt hơn cho người hâm mộ."
"Nhưng cuối cùng thì đây vẫn là một ngành kinh doanh, nên phải cân bằng giữa yếu tố thương mại, mà đó lại là phần chúng tôi không có nhiều tiếng nói."
"Dù vậy, chúng tôi đang có tiến triển với FIA. Tôi nghĩ họ đã làm tốt trong việc cố gắng cải thiện mọi thứ."
"Nhưng những thay đổi lớn hơn, những điều chúng tôi thực sự muốn cho tương lai, là thứ cần được dành nhiều thời gian hơn để suy nghĩ và phát triển."