Từng là nơi cộng đồng người hâm mộ nhiệt tình chia sẻ niềm yêu thích với môn thể thao này, mạng xã hội ngày càng trở thành nơi xuất hiện nhiều tranh cãi, công kích và hành vi lăng mạ.
Môi trường độc hại này không chỉ ảnh hưởng đến các tay đua mà còn tác động đến những nhà báo và bình luận viên uy tín trong thế giới F1. Bài viết này sẽ đi sâu vào vấn đề lạm dụng và công kích trên mạng trong cộng đồng Formula 1, thông qua những vụ việc gần đây, tác động đối với những người liên quan và những hệ quả rộng hơn đối với tương lai của môn thể thao này.
Khi chất vấn biến thành công kích
Rachel Brookes - người dẫn chương trình của Sky Sports UK đã trở thành tâm điểm của một làn sóng tranh cãi trên mạng xã hội sau Grand Prix Tây Ban Nha 2025.
Sau khi Max Verstappen nhận án phạt 10 giây vì va chạm với George Russell, Rachel đặt cho Max một câu hỏi khá thẳng thắn: "Liệu tình huống này có làm lu mờ phần nào tài năng của cậu không?" Đây là một câu hỏi mang tính chuyên môn và không có ý công kích, thậm chí nhiều khán giả có thể cho rằng hoàn toàn hợp lý.
Max bình tĩnh trả lời: "Đó là quan điểm của cô." Cuộc trao đổi dường như kết thúc tại đó. Tuy nhiên, sau đó Rachel phải hứng chịu một làn sóng lăng mạ và công kích trên mạng xã hội. Đáng chú ý, phần lớn những lời công kích này đến từ các tài khoản mạng xã hội có vẻ là tài khoản thật, chứ không chỉ từ những tài khoản ẩn danh.
Các bình luận bao gồm những lời lẽ công kích đời tư đầy thù địch và ngôn từ đặc biệt xúc phạm, trong đó có cả những lời chúc cô không bao giờ có con, cùng nhiều lời miệt thị khác.
Một yếu tố khiến tình hình trở nên căng thẳng hơn là một cuộc thăm dò ý kiến của Sky Sports được hiển thị trên màn hình trong lúc phát sóng, hỏi khán giả liệu vụ việc của Max có đáng bị phạt cờ đen và loại khỏi cuộc đua hay không.
Điều đáng chú ý là Rachel không hề biết về cuộc thăm dò này, bởi nó được một đội ngũ khác quản lý từ xa. Ngoài ra, cựu vô địch thế giới - Nico Rosberg cũng công khai cho rằng Max đáng bị loại khỏi cuộc đua. Tuy nhiên, đây là quan điểm cá nhân của Rosberg trong vai trò chuyên gia được Sky Sports trả thù lao, chứ không đại diện cho quan điểm của Sky Sports hay Rachel.
Bị choáng ngợp bởi làn sóng công kích, Rachel đã tắt bình luận, thẻ (tag) và lượt đề cập (mention) trên các nền tảng mạng xã hội của mình trong một thời gian. Cô cho biết mức độ quấy rối mà mình phải chịu đã trở nên không thể chấp nhận được.
Tuy nhiên, đây không phải là một trường hợp cá biệt. Điều này đặt ra một câu hỏi đáng để tất cả cùng suy ngẫm: Điều gì khiến con người có thể bị thúc đẩy đến những hành vi cực đoan như vậy trên mạng xã hội?
Khi các nữ nhà báo và bình luận viên thể thao bị công kích
Rachel không phải là người duy nhất phải hứng chịu làn sóng công kích trên mạng. Các nữ nhà báo và bình luận viên thể thao từ lâu đã trở thành mục tiêu của những hành vi quấy rối trực tuyến.
Vài năm trước, một nữ phóng viên bóng đá người Anh cũng từng phải đối mặt với những lời lẽ công kích tương tự. Tuy nhiên, cô lựa chọn một cách xử lý khác: công khai những bình luận mang tính lăng mạ, đồng thời đăng cả tên và tài khoản của những người đã viết chúng. Cách làm này khiến nhiều người trong số những người công kích cô phải lên tiếng xin xóa các bài đăng, cho thấy việc buộc người dùng phải chịu trách nhiệm cho hành vi của mình đôi khi có thể giúp hạn chế những hành vi độc hại trên mạng.
Gần đây hơn, Lee McKenzie - bình luận viên của Channel 4 tại Anh cũng đã tắt phần bình luận trên mạng xã hội sau khi nhận phải những lời lẽ gay gắt về ngoại hình từ cả nam lẫn nữ.
Những trường hợp này cho chúng ta thấy một xu hướng rất đáng lo ngại, khi phụ nữ trong lĩnh vực truyền thông thể thao thường trở thành mục tiêu của những cuộc công kích mang tính cá nhân, trong khi những lời công kích đó nhiều khi chẳng liên quan gì đến công việc chuyên môn của họ.
Các tay đua trở thành mục tiêu: Khi sự cuồng nhiệt của người hâm mộ trở nên độc hại
Các tay đua Formula 1 cũng thường xuyên trở thành mục tiêu của những hành vi công kích trên mạng xã hội, thậm chí trong một số trường hợp còn leo thang thành lời đe dọa. Jack Doohan, Yuki Tsunoda và Liam Lawson - và mới đây nhất - Gasly cùng gia đình của anh và Lando Norris đều từng phải hứng chịu những lời lăng mạ và đe dọa từ người hâm mộ xuất phát từ những sự cố xảy ra trên đường đua.
Chẳng hạn, Jack Doohan từng trở thành mục tiêu của một bộ phận người hâm mộ Argentina ủng hộ Franco Colapinto. Những người này gửi cho anh những lời lẽ công kích nghiêm trọng, thậm chí cả lời đe dọa cá nhân qua email.
Tình hình nghiêm trọng đến mức Jack phải thuê nhân viên an ninh bảo vệ mình tại Miami Grand Prix (Mỹ), đồng thời chuẩn bị áp dụng biện pháp tương tự tại Brazil.
Liam Lawson cũng từng trở thành nạn nhân của những cuộc công kích trên mạng. Sau vụ va chạm giữa anh và Sergio Perez tại Grand Prix Mexico 2024, một bộ phận người hâm mộ của Perez đã trút giận lên Lawson trên mạng xã hội. Dù Lawson vẫn tiếp tục đăng bài để tương tác với người hâm mộ, anh cho biết không còn đọc các tin nhắn gửi đến mình, bởi những lời công kích như vậy gây ảnh hưởng đáng kể về mặt cảm xúc.
Yuki Tsunoda cũng từng phải hứng chịu những lời lẽ công kích từ một bộ phận người hâm mộ Argentina sau một tình huống với Franco Colapinto tại Imola (Ý) năm 2025, trong đó có cả những bình luận mang tính phân biệt chủng tộc nhằm vào anh.
Gần đây, sau một tình huống gây tranh cãi với đồng đội Franco Colapinto tại Madring (Tây Ban Nha) 2026, Pierre Gasly đã trở thành mục tiêu của những cuộc công kích và lời đe dọa trên mạng xã hội. Gasly cho biết những hành vi này thậm chí còn nhắm đến các thành viên trong gia đình và bạn gái của anh.
Lando Norris cũng không tránh khỏi những cuộc công kích trên mạng sau phát biểu tại Azerbaijan Grand Prix 2026. Sau khi Franco Colapinto gây va chạm khiến Norris phải bỏ cuộc, tay đua McLaren cho rằng "có một số tay đua không nên thi đấu tại F1" và đề xuất Colapinto bị cấm thi đấu một chặng. Những phát biểu này sau đó khiến Norris trở thành mục tiêu của một làn sóng công kích từ một bộ phận người hâm mộ Colapinto trên mạng xã hội.
Điều quan trọng cần nhấn mạnh là cả Franco Colapinto lẫn Sergio Perez đều không khuyến khích những hành vi này. Thay vào đó, đây là hành động của một bộ phận nhỏ người hâm mộ quá khích tự ý công kích các tay đua. Những vụ việc này cho thấy mặt tối của sự trung thành và cuồng nhiệt trong cộng đồng người hâm mộ F1.
Bối cảnh lịch sử: Chặng chung kết tại Abu Dhabi 2021 và những hệ lụy sau đó
Sự độc hại trong cộng đồng người hâm mộ F1 trên mạng không phải là vấn đề mới. Abu Dhabi Grand Prix 2021 là một trong những sự kiện khiến vấn đề này bùng lên rõ rệt, đặc biệt đối với tay đua Nicholas Latifi. Sau khi gặp tai nạn trong cuộc đua, Latifi đã phải hứng chịu một làn sóng công kích dữ dội trên mạng xã hội.
Những lời công kích sau đó cũng nhắm đến Michael Masi (khi đó là Giám đốc cuộc đua) liên quan đến những quyết định gây tranh cãi về việc triển khai và thu hồi xe an toàn. Một bộ phận người hâm mộ Lewis Hamilton đã đổ lỗi và thậm chí gửi lời đe dọa đến cả Latifi lẫn Masi.
Những hành vi này thiếu cơ sở hợp lý: Latifi không thể thay đổi việc mình đã gặp tai nạn, còn Masi cũng không thể đảo ngược những quyết định đã được đưa ra. Tuy nhiên, sự chia rẽ phe phái trong cộng đồng F1 đã dẫn đến những cuộc công kích mang tính cá nhân và cả những lời đe dọa, nghiêm trọng đến mức gây ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần của những người trở thành mục tiêu.
Trong một cuộc phỏng vấn với một tờ báo Anh vào năm 2022, Lando Norris thừa nhận rằng anh từng nhận được những lời đe dọa, thậm chí dọa giết. Nhiều tay đua nổi tiếng khác của F1 có thể cũng từng phải đối mặt với những hành vi tương tự, nhưng họ thường được đội ngũ quản lý bảo vệ khỏi những cuộc công kích này, hoặc lựa chọn không công khai trải nghiệm của mình.
Tại sao người ta lại công kích người khác trên mạng? Hiểu về tâm lý của người công kích
Điều gì thúc đẩy những hành vi độc hại này? Trong nhiều trường hợp, đó có thể là mong muốn được chú ý hoặc cảm giác quyền lực sai lệch. Nhiều người công kích còn sử dụng tài khoản phụ hoặc tài khoản ẩn danh để che giấu danh tính, khiến họ dễ dàng buông những lời lẽ thù ghét mà không phải đối mặt trực tiếp với hậu quả.
Ngược lại, những hành vi công kích trực tiếp tại paddock hoặc các sự kiện đua xe thường được xử lý nhanh chóng: người vi phạm có thể bị đưa ra khỏi địa điểm và cấm tham dự. Trên môi trường mạng, việc kiểm soát và xử lý những người công kích khó khăn hơn nhiều, khiến nạn nhân dễ trở thành mục tiêu trong thời gian dài.
Trong nhiều trường hợp, cách tự bảo vệ hiệu quả nhất đối với những người bị công kích là chặn tài khoản vi phạm và không để những lời lẽ đó chi phối mình.
Tuy nhiên, đã xuất hiện một số dấu hiệu cho thấy tình hình đang có những chuyển biến. Sebastian Bond - một công dân Anh cùng hai công ty gần đây bị yêu cầu bồi thường hơn 200.000 bảng Anh (6,88 tỷ đồng) sau khi bị xác định là những người điều hành trang web chuyên đăng tải nội dung chuyện phiếm gây tranh cãi - Tattle Life, nơi xuất hiện nhiều bình luận mang tính công kích.
Kết quả này có được sau một cuộc điều tra quy mô quốc tế và gửi đi một thông điệp đáng chú ý: những người trực tiếp công kích người khác trên mạng, cũng như những bên tạo điều kiện cho hành vi đó, có thể phải chịu trách nhiệm về mặt pháp lý.
Còn tại Việt Nam, hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm, vu khống hoặc phát tán thông tin trái pháp luật trên không gian mạng cũng có thể bị xử lý. Tùy vào tính chất và mức độ vi phạm, người thực hiện có thể phải chịu xử phạt hành chính, bồi thường dân sự hoặc thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Luật An ninh mạng và các quy định liên quan cũng đặt ra những giới hạn đối với việc sử dụng mạng xã hội để xâm phạm danh dự, nhân phẩm của người khác.
Tay đua và mạng xã hội: Nên đọc hay tránh xa?
Một số người có thể thắc mắc tại sao các tay đua không đơn giản là tránh hoàn toàn khỏi mạng xã hội. Trên thực tế, nhiều người đã chủ động hạn chế mức độ tiếp xúc với các nền tảng này. Tuy nhiên, những bình luận tiêu cực vẫn có thể đến với họ một cách gián tiếp - thông qua bạn bè, người thân hoặc thành viên trong đội, chẳng hạn khi ai đó hỏi họ đã nhìn thấy một bình luận mang tính công kích nào đó hay chưa.
Việc liên tục phải đối mặt với những lời lẽ tiêu cực chắc chắn có thể gây ảnh hưởng đến sức khỏe tinh thần và chất lượng cuộc sống. Formula 1 cũng đã nhận thức được vấn đề này và triển khai các chính sách, chiến dịch trên mạng xã hội như Drive It Out và United Against Online Abuse. Những sáng kiến này khuyến khích mọi người báo cáo hành vi lạm dụng và thúc đẩy cách ứng xử tôn trọng trên mạng. Tuy nhiên, việc kiểm soát một lượng khổng lồ các nền tảng, tài khoản và bình luận vẫn là một thách thức rất lớn.
Nguồn gốc của sự chia phe trong cộng đồng F1: Từ những màn so tài đến truyền hình thực tế
Sự chia phe ngày càng gay gắt trong cộng đồng người hâm mộ F1 có thể bắt nguồn từ cuộc cạnh tranh căng thẳng giữa Nico Rosberg và Lewis Hamilton vào năm 2016, nhưng trở nên nghiêm trọng hơn sau cuộc đua cuối mùa Abu Dhabi Grand Prix 2021, nơi Max Verstappen và Lewis Hamilton cạnh tranh trực tiếp cho chức vô địch.
Một yếu tố khác là sự thành công của series Drive to Survive cùng sự bùng nổ của mạng xã hội, giúp người hâm mộ tiếp cận đời sống cá nhân của các tay đua nhiều hơn bao giờ hết. Giờ đây, người hâm mộ có thể thấy thần tượng của mình ngoài đường đua - từ cuộc sống tại nhà, những chuyến đi du thuyền cho đến mối quan hệ tình cảm.
Sự gần gũi ngày càng lớn này đôi khi lại dẫn đến những phản ứng quá mức hoặc sai lệch. Một câu nói đơn lẻ có thể bị tách khỏi bối cảnh ban đầu, từ đó châm ngòi cho một làn sóng công kích trên mạng xã hội.
Không giống một số môn thể thao khác, Formula 1 từ lâu vẫn được xem là một môi trường thân thiện với gia đình, với rất ít trường hợp người hâm mộ xảy ra xô xát trực tiếp tại trường đua. Hãy thử tưởng tượng nếu F1 phải chia khu vực khán đài theo đội đua hoặc tay đua mà mỗi người ủng hộ, điều đó chắc chắn sẽ rất hỗn loạn và đi ngược lại tinh thần của môn thể thao.
Phần lớn những hành vi công kích lại diễn ra trên mạng, đến từ những tài khoản chuyên gây tranh cãi hoặc khiêu khích. Họ có thể ngồi sau màn hình và liên tục đưa ra những bình luận độc hại mà không phải đối mặt ngay với hậu quả từ hành vi của mình.
Tin giả và những hậu quả
Một hệ quả đặc biệt đáng lo ngại của môi trường độc hại này là sự lan truyền của tin giả. Chẳng hạn, trong tuần đua tại Imola năm 2025, một tài khoản nhại đã đăng một câu chuyện giả, trong đó ám chỉ Mick Doohan - cha của Jack Doohan đang công kích Franco Colapinto. Một số cơ quan truyền thông sau đó lại lan truyền tin này như thể là sự thật, khiến làn sóng công kích nhắm vào gia đình và đội ngũ của Doohan càng trở nên nghiêm trọng.
Jack Doohan buộc phải công khai chỉ ra rằng bài đăng trên là giả và kêu gọi người hâm mộ ngừng gửi những tin nhắn mang tính lăng mạ đến anh cũng như đội ngũ của mình.
Vụ việc cho thấy thông tin sai lệch có thể nhanh chóng khuếch đại những tranh cãi trên mạng, đồng thời gây tổn hại đến danh tiếng của những người bị nhắm đến dù họ không làm gì sai.
Ảnh hưởng đến các tay đua: Im lặng và tự kiểm duyệt
Làn sóng công kích không ngừng trên mạng đã khiến nhiều tay đua trở nên thận trọng hơn trong cách phát biểu trước công chúng. Tại các cuộc họp báo, một số người chỉ trả lời ở mức tối thiểu để tránh tạo thêm tranh cãi hoặc trở thành mục tiêu của những phản ứng tiêu cực trên mạng xã hội.
Max Verstappen và Lance Stroll (chẳng hạn) từng được nhắc đến vì sự dè dặt khi đưa ra những nhận xét thẳng thắn, một phần do nguy cơ phải đối mặt với những cuộc công kích trực tuyến.
Đối với những người hâm mộ thực sự yêu thích môn thể thao này, đây là một điều đáng tiếc. Nó khiến F1 có thể mất đi những góc nhìn chân thật cũng như sự tương tác tự nhiên từ chính các tay đua.
Kết luận: Đã đến lúc thay đổi và tôn trọng nhau
Thực tế cho thấy tình trạng độc hại trên mạng xã hội đang trở thành một vấn đề đáng chú ý đối với cộng đồng F1, ảnh hưởng đến tay đua, nhà báo, bình luận viên và cả người hâm mộ.
Niềm đam mê với môn thể thao này là điều hoàn toàn tự nhiên, nhưng không nên biến thành hành vi lăng mạ hay quấy rối người khác. Người hâm mộ, truyền thông và các tổ chức quản lý đều có vai trò trong việc xây dựng một môi trường trực tuyến văn minh và tôn trọng hơn.
Các biện pháp nâng cao trách nhiệm của người dùng, chiến dịch giáo dục và những chế tài pháp lý đối với hành vi lạm dụng có thể góp phần cải thiện tình hình. Tuy nhiên, cuối cùng, thay đổi vẫn bắt đầu từ cách mỗi cá nhân sử dụng mạng xã hội.
Như một câu nói thường được dùng: "Bạn đã bao giờ thấy một kẻ ghét bỏ người khác mà có cuộc sống tốt hơn bạn chưa?" Thay vì dành năng lượng cho những cuộc công kích vô nghĩa, người hâm mộ có thể sử dụng nó để ủng hộ tay đua và đội đua mình yêu thích, qua đó giúp F1 tiếp tục là một môn thể thao hấp dẫn và cởi mở dành cho tất cả mọi người.
