Mercedes đã chính thức giới thiệu mẫu xe an toàn mới của F1. Kể từ Grand Prix Hungary 2026, Mercedes-AMG GT 63 PRO 4MATIC+ sẽ đảm nhiệm công việc của người tiền nhiệm AMG GT Black Series để dẫn đầu đoàn xe trong những thời điểm cuộc đua cần được kiểm soát.
Đây là mẫu xe thứ 14 của Mercedes đảm nhiệm vai trò xe an toàn chính thức trong F1, đồng thời đánh dấu một cột mốc kỹ thuật khi trở thành chiếc xe an toàn đầu tiên trong lịch sử giải đấu được trang bị hệ thống dẫn động bốn bánh biến thiên.
Sức mạnh của GT 63 PRO 4MATIC+ đến từ động cơ V8 4.0 L tăng áp kép, sản sinh công suất 612 hp và mô-men xoắn cực đại 850 Nm. Hệ thống truyền động sử dụng hộp số AMG SPEEDSHIFT MCT 9 cấp kết hợp với hệ thống AMG Performance 4MATIC+, cho phép phân bổ mô-men xoắn linh hoạt giữa cầu trước và cầu sau nhằm tối ưu độ bám trong những điều kiện đường đua khác nhau.
Đối với một chiếc xe có nhiệm vụ dẫn đầu những chiếc xe đua nhanh nhất thế giới trong điều kiện mưa, khi trên đường đua xuất hiện mảnh vỡ hoặc độ bám thay đổi liên tục, việc chuyển sang hệ thống dẫn động bốn bánh mang lại một lợi thế rõ ràng. Theo Bernd Mayländer - tay đua đã đảm nhiệm vị trí điều khiển xe an toàn của F1 từ năm 2000, sự khác biệt lớn nhất sẽ thể hiện ở khả năng tăng tốc và vào cua.
"Đây là chiếc xe an toàn đầu tiên có hệ thống dẫn động bốn bánh, mang lại độ bám tối ưu và đặc biệt phát huy hiệu quả khi kết hợp với toàn bộ những công nghệ khác trên xe. Khả năng tăng tốc và vào cua thực sự là nơi chiếc xe thể hiện rõ nhất ưu điểm của mình", Mayländer chia sẻ.
Không chỉ là một chiếc xe đường phố được tinh chỉnh cho đường đua
Dù thông số động cơ không thay đổi so với phiên bản thương mại, Mercedes-AMG đã thực hiện nhiều điều chỉnh quan trọng để biến GT 63 PRO 4MATIC+ thành một chiếc xe an toàn phù hợp với những yêu cầu đặc thù của F1.
Gói khí động học mới bao gồm líp gió trước (front splitter) được thiết kế lại, cánh gió sau chủ động được sửa đổi cùng các phần tử khí động học đặt ở phía trước mũi xe, thường được gọi là dive planes hay vây gió. Những thay đổi này giúp kiểm soát luồng không khí hiệu quả hơn, tăng độ ổn định ở tốc độ cao và tạo thêm downforce cho cầu trước, qua đó giúp chiếc xe duy trì sự cân bằng khi dẫn đầu đoàn xe qua những khúc cua nhanh.
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất lại nằm ở hệ thống tín hiệu. Thay vì sử dụng cụm đèn cảnh báo lớn đặt trên nóc xe, Mercedes-AMG đã tích hợp các đèn LED trực tiếp vào cánh gió sau chủ động, kết hợp với hệ thống camera. Những đèn cảnh báo bổ sung cũng được bố trí ở cản trước, cụm đèn pha và đèn hậu nhằm cải thiện khả năng quan sát đối với các tay đua bám phía sau.
Cách bố trí này tạo ra một thiết kế gọn gàng hơn, đồng thời hạn chế ảnh hưởng khí động học của hệ thống đèn cảnh báo truyền thống. Cánh gió sau giờ đây không chỉ đảm nhiệm chức năng kiểm soát luồng không khí mà còn trở thành một bộ phận quan trọng trong hệ thống tín hiệu trực quan dành cho đoàn xe phía sau.
Bên trong khoang lái, chiếc xe được điều chỉnh để đáp ứng các yêu cầu của FIA, bao gồm khung chống lật, ghế đua, dây đai an toàn sáu điểm cùng hệ thống liên lạc, GPS và camera chuyên dụng phục vụ công tác điều hành cuộc đua. Xe sử dụng lốp Pirelli P Zero hiệu suất cao, phanh gốm composite AMG High Performance và hệ thống treo chủ động Active Ride Control nhằm duy trì khả năng vận hành ổn định khi phải hoạt động ở tốc độ cao.
Chiếc xe an toàn đầu tiên trong lịch sử F1 sử dụng hệ dẫn động bốn bánh
Sự xuất hiện của GT 63 PRO 4MATIC+ tạo ra một cột mốc đáng chú ý trong lịch sử xe an toàn của F1 khi trở thành chiếc xe đầu tiên được trang bị hệ thống dẫn động bốn bánh biến thiên.
Aston Martin từng cung cấp mẫu DBX707 với khả năng dẫn động bốn bánh trong vai trò xe y tế, nhưng những chiếc Vantage đảm nhiệm vai trò xe an toàn của hãng vẫn sử dụng cấu hình dẫn động cầu sau. Trong khi đó, tất cả các mẫu Mercedes từng đảm nhiệm vai trò xe an toàn trước đây cũng đều sử dụng hệ thống dẫn động cầu sau.
Hệ thống AMG Performance 4MATIC+ cho phép phân bổ mô-men xoắn giữa hai cầu một cách linh hoạt, giúp chiếc xe duy trì độ bám tốt hơn khi tăng tốc và thoát khỏi những góc cua chậm. Đây là một lợi thế đặc biệt quan trọng khi xe an toàn phải hoạt động trên mặt đường ướt hoặc trong điều kiện độ bám thay đổi nhanh chóng.
Với công suất 612 hp và mô-men xoắn 850 Nm, GT 63 PRO 4MATIC+ vẫn sử dụng động cơ V8 4.0 L tăng áp kép quen thuộc. Tuy nhiên, khả năng truyền sức mạnh xuống mặt đường đã được nâng lên một cấp độ mới nhờ hệ thống dẫn động bốn bánh biến thiên.
Hệ thống tín hiệu cảnh báo mới
Việc loại bỏ cụm đèn cảnh báo trên nóc xe là một trong những thay đổi dễ nhận thấy nhất trên chiếc xe an toàn mới.
Thay vào đó, hệ thống đèn được tích hợp vào cánh gió sau chủ động, trong khi các đèn LED bổ sung được bố trí trên kính chắn gió, cản trước, cụm đèn pha và đèn hậu. Cấu hình này giúp tín hiệu dễ quan sát hơn đối với các tay đua phía sau, đồng thời giữ cho phần thân xe có thiết kế khí động học hiệu quả hơn.
Hệ thống tín hiệu của xe an toàn sử dụng tổng cộng 21 mô-đun LED, bao gồm sáu đèn trên kính chắn gió, 13 đèn tích hợp vào cánh gió sau và hai đèn ở khu vực phía sau xe.
Khi xe an toàn được triển khai, tín hiệu màu cam yêu cầu các tay đua giảm tốc độ, xếp hàng phía sau và không được vượt qua. Khi tín hiệu chuyển sang màu xanh, các tay đua có thể vượt qua xe an toàn khi điều kiện đường đua đã trở nên an toàn và cuộc đua chuẩn bị trở lại trạng thái bình thường.
Kể từ năm 2022, hệ thống đèn cảnh báo trên xe an toàn của Mercedes đã không còn được bố trí theo dạng cụm đèn lớn trên nóc xe. Việc tích hợp trực tiếp vào thân xe giúp cải thiện hiệu quả khí động học, đồng thời cho phép Mercedes thiết kế một hệ thống tín hiệu phù hợp hơn với tốc độ vận hành ngày càng cao của những chiếc xe đua hiện đại.
Nhiên liệu với 40% thành phần bền vững
Chiếc xe an toàn mới cũng phản ánh hướng đi rộng hơn của F1 trong lĩnh vực công nghệ bền vững.
Mercedes-AMG GT 63 PRO 4MATIC+ sử dụng nhiên liệu PETRONAS Primax Pro-Race M2 100 octane, trong đó 40% thành phần đến từ các nguồn bền vững. Hỗn hợp này bao gồm 10% ethanol và 30% eFuel, hay nhiên liệu tổng hợp.
Việc sử dụng loại nhiên liệu này cho thấy các phương tiện hỗ trợ của F1 tiếp tục đóng vai trò như một nền tảng để thử nghiệm và trình diễn những công nghệ có thể trở nên quan trọng hơn trong tương lai của motorsport. Xe an toàn, vì thế, không chỉ là một phương tiện phục vụ công tác kiểm soát cuộc đua mà còn trở thành một phần trong quá trình phát triển những giải pháp hướng đến một nền motorsport bền vững hơn.
Livery đặc biệt đánh dấu 30 năm Mercedes cung cấp xe an toàn
Mercedes-AMG GT 63 PRO 4MATIC+ sẽ có màn ra mắt chính thức tại Grand Prix Hungary trong một livery đặc biệt, đánh dấu 30 năm Mercedes đảm nhiệm vai trò cung cấp xe an toàn cho F1.
Mercedes lần đầu tiên cung cấp xe an toàn chính thức tại Grand Prix Pháp năm 1996, trước khi chiếc xe này xuất hiện tại Grand Prix Bỉ cùng năm. Kể từ đó, 13 mẫu xe khác nhau của Mercedes đã đảm nhiệm nhiệm vụ dẫn đầu đoàn xe trong những thời điểm cuộc đua cần được trung lập hóa vì lý do an toàn.
Để kỷ niệm cột mốc ba thập kỷ, chiếc xe mới sẽ không sử dụng màu đỏ hoàn toàn quen thuộc. Thay vào đó, phần đầu xe và nắp động cơ được phủ màu đen, kết hợp với những mảng màu đỏ cùng biểu tượng số "30" màu trắng được đặt tại nhiều chỗ trên xe.
Mercedes cũng tổ chức một buổi chụp hình trên đoạn thẳng chính của Hungaroring, quy tụ nhiều thế hệ xe an toàn từng đồng hành cùng F1 trong 30 năm qua. Hai tay đua nhà Mercedes là George Russell và Kimi Antonelli cũng tham gia sự kiện để đánh dấu cột mốc đặc biệt này.
Từ năm 1996 đến mẫu xe thứ 14
Mercedes đã cung cấp xe an toàn cho F1 trong suốt 30 năm. Năm 2026 đánh dấu một thay đổi quan trọng khi hãng trở thành nhà cung cấp duy nhất cả xe an toàn lẫn xe y tế cho giải đấu, sau nhiều năm chia sẻ trách nhiệm này với Aston Martin.
Trong lịch sử F1, xe an toàn nhiều lần trở thành một nhân tố quan trọng của cuộc đua, dù chỉ xuất hiện khi những điều kiện trên đường đua buộc cuộc đua phải tạm thời chuyển sang trạng thái kiểm soát.
Một trong những lần xe an toàn hoạt động lâu nhất diễn ra trong cuộc đua ở Fuji (Nhật Bản) năm 2007, khi Mayländer phải dẫn đầu đoàn xe trong 19 vòng liên tiếp. Tại Grand Prix Canada năm 2011, xe an toàn cũng được triển khai tới năm lần trong cùng một cuộc đua sau hàng loạt sự cố xảy ra trên đường đua.
Tại Grand Prix São Paulo, Brazil năm 2016, đoàn xe đã phải chạy phía sau xe an toàn tổng cộng 33 vòng qua bốn lần triển khai khác nhau.
Những con số đó cho thấy vai trò của xe an toàn vượt xa nhiệm vụ chạy trước đoàn xe đua với tốc độ thấp hơn. Trong những thời điểm cuộc đua cần được kiểm soát, nó trở thành công cụ để điều tiết tốc độ, duy trì trật tự của đoàn xe và tạo ra một vùng an toàn cần thiết cho công tác xử lý các sự cố trên đường đua.
Một chương mới bắt đầu tại Hungaroring
Grand Prix Hungary sẽ đánh dấu lần đầu tiên Mercedes-AMG GT 63 PRO 4MATIC+ xuất hiện trong điều kiện thi đấu thực tế với vai trò xe an toàn chính thức của F1.
Sự thay đổi này không tạo ra một cuộc cách mạng về công suất, bởi động cơ V8 4.0 L tăng áp kép vẫn giữ nguyên những thông số quen thuộc. Tuy nhiên, những nâng cấp quan trọng lại nằm ở các chi tiết có ý nghĩa trực tiếp với nhiệm vụ của một chiếc xe an toàn: hệ thống dẫn động bốn bánh biến thiên, gói khí động học được tối ưu hóa, hệ thống đèn tín hiệu tích hợp vào thân xe và nhiên liệu với 40% thành phần bền vững.
Từ những chiếc xe đầu tiên xuất hiện vào năm 1996 cho đến mẫu GT 63 PRO 4MATIC+ mới nhất, xe an toàn của Mercedes đã liên tục thay đổi cùng với chính F1. Tốc độ ngày càng cao, yêu cầu về độ ổn định ngày càng khắt khe và công nghệ ngày càng được tích hợp sâu hơn vào từng bộ phận của chiếc xe.
Tại trường đua Hungaroring (Hungary), chiếc Mercedes mới sẽ không xuất hiện để tranh giành vị trí trên podium. Nó chỉ được gọi vào đường đua khi cuộc đua cần được kiểm soát, khi những chiếc xe đua phía sau phải giảm tốc độ và khi sự an toàn trở thành ưu tiên cao hơn tốc độ.
Nhưng chính trong những thời điểm đó, khi mọi chiếc xe trên đường đua buộc phải xếp hàng phía sau nó, Mercedes-AMG GT 63 PRO 4MATIC+ sẽ đảm nhiệm một trong những nhiệm vụ quan trọng nhất của toàn bộ tuần đua.
Sau 30 năm, chương mới nhất trong lịch sử xe an toàn của Mercedes sẽ bắt đầu tại Budapest.