40 năm trước, F1 lần đầu tiên vượt qua Bức màn Sắt (thuật ngữ chỉ ranh giới chia cắt châu Âu thành hai khối tư bản và cộng sản trong Chiến tranh Lạnh) để đến với Hungaroring - một đường đua mới được xây dựng giữa những ngọn đồi bên ngoài Budapest (Hungary)
Khi những chiếc xe đua lần đầu tiên xuất hiện tại Hungary vào năm 1986, đó không chỉ là sự ra đời của một chặng đua mới trong lịch thi đấu, mà còn là một cột mốc lịch sử khi giải đấu lần đầu tiên đặt chân vào một quốc gia thuộc khối Đông Âu.
Bốn thập kỷ sau, Hungaroring đã trở thành một điểm hẹn quen thuộc của mùa hè châu Âu. Đây là một đường đua hẹp, dày đặc những góc cua liên tiếp và vốn không dễ tạo ra cơ hội vượt qua đối thủ, qua đó buộc các đội đua phải tìm kiếm chiến thắng bằng nhiều cách khác nhau. Có những cuộc đua được định đoạt bởi một pha xử lý táo bạo, có những cuộc đua thay đổi hoàn toàn sau một quyết định chiến thuật, và cũng có những khoảnh khắc một tay đua phải chờ đợi gần như cả sự nghiệp để cuối cùng được bước lên bục cao nhất.
Trong 40 năm, Hungaroring đã chứng kiến tất cả những điều đó. Dưới đây là 10 khoảnh khắc tiêu biểu nhất.
Năm 1989: Cuộc đi săn của "Sư tử nước Anh"
Nigel Mansell bước vào chặng đua Hungary năm 1989 khi mùa giải đã bắt đầu chệch khỏi những kỳ vọng đặt lên vai ông. Sau chiến thắng ngay trong lần đầu khoác áo Ferrari tại Brazil, mùa giải của tay đua người Anh dần trở nên phức tạp hơn, và tại Hungaroring, tình hình thậm chí còn khó khăn hơn khi ông chỉ giành vị trí thứ 12 trong vòng phân hạng - một bất lợi đặc biệt lớn trên đường đua vốn nổi tiếng hẹp và không dễ vượt.
Tuy nhiên, Mansell không phải là kiểu tay đua chấp nhận một cuộc đua đã được định đoạt từ trước. Trong ngày đua, ông từng bước tiến lên qua đoàn xe và đến giữa cuộc đua đã áp sát Ayrton Senna - người đang dẫn đầu cùng chiếc McLaren, vốn nổi tiếng là đối thủ cực kỳ khó vượt qua trên một đường đua như Hungaroring. Cơ hội xuất hiện tại khúc cua thứ ba, khi Senna chần chừ trong lúc bắt vòng Stefan Johansson của Onyx, Mansell lập tức tận dụng khoảng trống phía trước bằng cách giữ nguyên đà tấn công, luồn vào phía trong rồi vượt qua cả Senna lẫn Johansson.
Khoảnh khắc đó đã thay đổi hoàn toàn cục diện cuộc đua. Mansell sau đó chuyển hóa lợi thế thành chiến thắng, hoàn tất một trong những màn ngược dòng đáng nhớ nhất lịch sử Hungaroring. Ba năm sau, cũng tại đường đua này, ông đã giành chức vô địch thế giới năm 1992 cùng Williams.
Năm 1997: Cầm vàng lại để vàng rơi
Nếu Mansell biến vị trí xuất phát thứ 12 thành chiến thắng, Damon Hill năm 1997 lại tiến rất gần đến điều tương tự trong một hoàn cảnh thậm chí còn khó khăn hơn. Sau khi rời Williams dù vừa giành chức vô địch thế giới, Hill chuyển tới Arrows - một đội đua chỉ có thể được xem là ứng viên ở nhóm giữa. Trong 10 chặng đầu mùa, ông chỉ giành được một điểm, trong khi bốn lần liên tiếp bỏ cuộc và một lần thậm chí không thể xuất phát khiến mùa giải của nhà vô địch thế giới năm 1996 nhanh chóng trở nên ảm đạm.
Hungaroring bất ngờ mang đến cho Hill một cơ hội khác. Chiếc Arrows A18 sử dụng lốp Bridgestone đột nhiên trở nên cực kỳ cạnh tranh, giúp tay đua người Anh giành vị trí thứ ba trong vòng phân hạng - thành tích tốt nhất của ông trong mùa giải, trước khi lần lượt vượt qua Jacques Villeneuve và Michael Schumacher để vươn lên dẫn đầu trong cuộc đua chính. Từ đó, Hill nhanh chóng tạo ra khoảng cách đáng kể với phần còn lại, có thời điểm lợi thế lên tới 34 giây, và Arrows đứng trước cơ hội giành chiến thắng đầu tiên trong lịch sử.
Thế nhưng, khi cuộc đua chỉ còn ba vòng, hệ thống thủy lực trên chiếc Arrows bất ngờ gặp sự cố. Chiếc xe của Hill dần mất tốc độ, buộc ông phải chật vật bảo vệ vị trí dẫn đầu trước khi bị Villeneuve vượt qua ở vòng cuối và đành ngậm ngùi về nhì.
Đó là một trong những kết cục đau đớn nhất mà khán giả tại Hungaroring từng chứng kiến, bởi Hill đã nhìn thấy chiến thắng ở ngay phía trước, còn Arrows cũng từng đứng trước cơ hội tạo nên cột mốc lớn nhất trong lịch sử đội đua. Nhưng chỉ trong vài vòng cuối, tất cả đã tuột khỏi tay họ.
Năm 1998: Nghệ thuật pit stop của "Ngựa Chồm"
Một năm sau, Hungaroring trở thành sân khấu cho một màn trình diễn hoàn toàn khác. McLaren chiếm trọn hàng đầu trong vòng phân hạng với Mika Häkkinen xuất phát từ pole, trong khi Michael Schumacher chỉ đứng thứ ba, khiến Ferrari bước vào cuộc đua với một bất lợi rõ ràng về vị trí xuất phát trên một đường đua vốn đã không mang đến nhiều cơ hội vượt mặt.
Tuy nhiên, Ross Brawn - giám đốc kỹ thuật của Ferrari lúc bấy giờ lại nhìn thấy một phương án khác. Ferrari chuyển Schumacher sang chiến lược ba lần dừng pit - một lựa chọn đầy tham vọng trong thời đại các tay đua vẫn có thể tiếp nhiên liệu giữa cuộc đua. Chiến lược đó đòi hỏi Schumacher phải đạt tốc độ cực cao trong từng stint, đủ để bù đắp thời gian mất đi trong các lần vào pit lane, và tay đua người Đức đã đáp lại bằng những vòng đua nhanh đến mức biến một canh bạc chiến thuật thành một kế hoạch hoàn hảo.
Sau lần dừng pit cuối cùng, Schumacher trở lại đường đua ở vị trí dẫn đầu và không để cơ hội tuột khỏi tay. Đó là sự kết hợp hoàn hảo giữa tốc độ trên đường đua, khả năng quản lý stint và một chiến lược được triển khai chính xác từ pit wall, giúp chiến thắng tại Hungary không chỉ đưa Schumacher lên bục cao nhất mà còn thắp lại hy vọng của Ferrari trong cuộc chiến vô địch năm 1998.
Năm 2003: Fernando Alonso bước ra ánh sáng
Đến năm 2003, Hungaroring chứng kiến khoảnh khắc một tài năng trẻ thực sự bước ra sân khấu lớn. Fernando Alonso đã gây ấn tượng từ những ngày còn thi đấu cho Minardi, sau đó tiếp tục giành pole và podium đầu tiên trong mùa giải tại Malaysia, trước khi gây sức ép lên Michael Schumacher trong cuộc đua trên sân nhà tại Tây Ban Nha.
Tại GP Hungary, tất cả những mảnh ghép cuối cùng cũng kết hợp hoàn hảo. Alonso giành pole với khoảng cách một phần tư giây và nhanh chóng tạo khoảng cách với nhóm bám đuổi sau khi xuất phát, trong khi chiếc Renault của anh cho thấy sự kết hợp đủ tốt giữa tốc độ và độ ổn định để duy trì lợi thế trong suốt cuộc đua. Đến khi cán đích, Alonso thậm chí đã nhanh hơn một vòng so với đồng đội Jarno Trulli lẫn nhà đương kim vô địch Schumacher.
Ở tuổi 22, anh trở thành tay đua trẻ nhất trong lịch sử F1 từng giành pole và chiến thắng chặng đua tại thời điểm đó, đồng thời trở thành tay đua người Tây Ban Nha đầu tiên giành chiến thắng trong một chặng đua. Hungaroring đã chứng kiến nhiều nhà vô địch đăng quang, nhưng vào năm 2003, đường đua này lại trở thành nơi một tài năng trẻ giành chiến thắng đầu tiên tại F1, mở ra hành trình dẫn tới chức vô địch thế giới chỉ hai năm sau đó.
Năm 2006: Jenson Button "phá dớp"
Jenson Button đã phải chờ đợi quá lâu. Trước khi đến Hungary năm 2006, tay đua người Anh đã có 13 podium và ba pole nhưng vẫn chưa một lần giành chiến thắng, dù sở hữu tốc độ, tài năng và vị trí vững chắc trong nhóm những tay đua hàng đầu.
Ngay cả khi cơ hội xuất hiện, mọi thứ dường như tiếp tục chống lại Button. Động cơ Honda gặp sự cố trong buổi đua thử, khiến anh phải nhận án phạt lùi 10 vị trí trên grid và biến vị trí thứ tư trong vòng phân hạng thành vị trí xuất phát thứ 14.
Sau đó, thời tiết thay đổi hoàn toàn cục diện cuộc đua. Mưa khiến mặt đường trở nên trơn trượt và biến GP Hungary năm 2006 thành một bài kiểm tra khắc nghiệt về khả năng đọc điều kiện đường đua, lựa chọn lốp và kiểm soát chiếc xe. Button lập tức thể hiện tốc độ vượt trội và bắt đầu tiến lên qua đoàn xe, trong khi Kimi Räikkönen tự loại mình sau pha va chạm với Vitantonio Liuzzi, còn Fernando Alonso gặp sự cố khi một đai ốc bánh xe bung ra sau khi anh chuyển sang lốp trơn trên đường đua đang khô dần.
Những diễn biến đó đưa Button lên vị trí dẫn đầu và lần này anh không mắc sai lầm. Tay đua của Honda vẫn giữ được sự lạnh lùng, bình tĩnh rồi kiểm soát cuộc đua và cán đích với khoảng cách hơn 30 giây, qua đó giành chiến thắng đầu tiên sau 113 lần xuất phát.
Không nơi nào phù hợp hơn Hungaroring để Button giải tỏa sự chờ đợi kéo dài ấy.
Năm 2007: Nội chiến của McLaren
Một năm sau, những diễn biến đáng chú ý nhất tại Hungary lại không xảy ra trong cuộc đua. Mối quan hệ giữa hai tay đua McLaren - Lewis Hamilton và Fernando Alonso đã trở nên căng thẳng từ đầu mùa giải, và tại Hungaroring, cuộc chiến giữa họ đã tạo nên một trong những khoảnh khắc gây tranh cãi nhất.
Trong giai đoạn cuối của Q3, Hamilton ra đường đua trước Alonso, đi ngược lại chỉ đạo của đội. Alonso sau đó đáp trả bằng cách giữ nguyên vị trí trong khu vực pit của McLaren, ngay phía trước đồng đội, dù được yêu cầu di chuyển. Alonso vẫn kịp hoàn thành một vòng chạy để giành pole, nhưng Hamilton không còn đủ thời gian để thực hiện lượt chạy tiếp theo của mình.
Cuộc đối đầu nội bộ nhanh chóng trở thành vấn đề của cả đội. Các giám sát viên phạt Alonso lùi năm vị trí trên grid, trong khi McLaren bị tước toàn bộ điểm có thể giành được trong cuộc đua ngày Chủ nhật và sẽ không được trao cúp Constructors trên podium nếu giành chiến thắng.
Hamilton sau đó giành chiến thắng, nhưng những gì xảy ra tại Hungaroring năm 2007 cho thấy rằng trong F1, cuộc chiến quyết liệt nhất đôi khi không diễn ra giữa các đội đua đối thủ mà có thể diễn ra ngay trong cùng một garage.
Năm 2014: Daniel Ricciardo và hai pha tấn công quyết định
Grand Prix Hungary năm 2014 là một cuộc đua liên tục thay đổi cục diện khi điều kiện đường đua chuyển đổi giữa ướt và khô, safety car (xe an toàn) xuất hiện vào những thời điểm quan trọng và các chiến thuật liên tục bị đảo lộn. Nico Rosberg và Lewis Hamilton - hai tay đua Mercedes đang cạnh tranh danh hiệu, thậm chí xuất phát ở hai đầu grid sau khi Hamilton gặp sự cố trong Q1, nhưng cuối cùng cả hai đều không giành chiến thắng.
Khi cuộc đua bước vào giai đoạn cuối, Fernando Alonso vươn lên dẫn đầu, phía sau anh là Hamilton đang phục hồi vị trí và Daniel Ricciardo với bộ lốp mới hơn. Lợi thế đó nhanh chóng trở thành yếu tố quyết định khi Ricciardo vượt Hamilton tại khúc cua thứ hai, trước khi tiếp tục tấn công Alonso tại khúc cua thứ nhất chỉ một vòng sau, trong lúc cuộc đua còn hai vòng.
Hai pha vượt quyết đoán trong những vòng cuối đã mang về cho Ricciardo một trong những chiến thắng ấn tượng nhất sự nghiệp. Tại Hungaroring năm 2014, cuộc đua không được quyết định bởi người dẫn đầu trong phần lớn thời gian, mà bởi người chọn đúng thời điểm để tung ra đòn tấn công cuối cùng.
Năm 2019: Mercedes đánh bại Max Verstappen bằng chiến thuật
Năm 2019, Max Verstappen giành pole đầu tiên trong sự nghiệp tại Hungaroring và duy trì vị trí dẫn đầu sau khi xuất phát, trong khi Lewis Hamilton bám đuổi nhưng không thể dễ dàng tạo ra cơ hội vượt qua. Sau những lần dừng pit bắt buộc, Verstappen vẫn giữ được lợi thế và dường như đang kiểm soát cuộc đua.
Tuy nhiên, Mercedes nhận ra rằng tốc độ của Hamilton đủ lớn để tạo ra một lựa chọn khác. Hamilton được gọi vào pit lane lần thứ hai, một quyết định mạo hiểm khi anh trở lại đường đua với khoảng cách 15 giây so với Verstappen, nhưng sở hữu bộ lốp mới hơn và khoảng không gian trống phía trước.
Từng vòng một, Hamilton thu hẹp khoảng cách. Khi cuộc đua còn bốn vòng, anh thực hiện pha vượt quyết định để giành vị trí dẫn đầu, trong khi Verstappen không thể chống trả.
Đó là một chiến thắng được tạo nên hoàn toàn bằng chiến thuật. Mercedes không đánh bại Verstappen trong một cuộc đấu trực tiếp ngay từ đầu, mà buộc tay đua Red Bull phải đối mặt với một bài toán mà chiếc xe của anh không còn đủ lợi thế để giải quyết.
Năm 2021: Màn xuất phát hỗn loạn và chiến thắng của Ocon
Nếu phải chọn một hình ảnh để tóm tắt sự hỗn loạn của cuộc đua tại Hungary năm 2021, đó sẽ là khoảnh khắc Lewis Hamilton đứng một mình trên vạch xuất phát sau vòng đầu tiên đã làm đảo lộn hoàn toàn cục diện.
Mưa khiến vòng đua xuất phát trở thành một trong những màn hỗn loạn nhất lịch sử Hungaroring khi Valtteri Bottas phanh sai thời điểm và gây ra chuỗi va chạm khiến Lando Norris cùng Sergio Pérez phải bỏ cuộc, đồng thời làm hư hại nghiêm trọng chiếc xe của Max Verstappen. Ở phía sau, Lance Stroll va chạm với Charles Leclerc, khiến tay đua Ferrari xoay xe và tiếp tục va vào Daniel Ricciardo.
Hamilton thoát khỏi chuỗi tình huống hỗn loạn đó, nhưng khi cuộc đua bị tạm dừng và đường đua bắt đầu khô, diễn biến lại tiếp tục đảo chiều. Trước thời điểm tái xuất phát, mọi tay đua ngoại trừ Hamilton đều vào pit lane để chuyển sang lốp trơn, tạo nên một cảnh tượng gần như khó có thể xảy ra khi chỉ duy nhất chiếc Mercedes của Hamilton đứng lại trên grid.
Sau đó, Hamilton cũng phải vào pit lane để thay lốp, qua đó nhường lại vị trí dẫn đầu cho Esteban Ocon. Tay đua người Pháp không bỏ lỡ cơ hội và giữ vững vị trí trong phần còn lại của cuộc đua để giành chiến thắng đầu tiên trong sự nghiệp, trong khi Fernando Alonso đóng vai trò quan trọng khi phòng thủ bền bỉ trước Hamilton đang nỗ lực phục hồi vị trí.
Năm 2024: Chiến thắng đầu tiên của Oscar Piastri
Nếu chiến thắng đầu tiên của Ocon đến từ sự hỗn loạn, chiến thắng đầu tiên của Oscar Piastri tại Hungary năm 2024 lại được quyết định bởi những mệnh lệnh trong nội bộ đội đua.
Lando Norris giành vị trí cao nhất trong vòng phân hạng, nhưng Piastri có màn xuất phát tốt hơn và nhanh chóng vươn lên dẫn đầu. Sau lần thay lốp đầu tiên, mọi thứ vẫn diễn ra bình thường, nhưng đến lần dừng pit thứ hai, McLaren đưa Norris vào pit lane sớm hơn để thực hiện chiến thuật undercut nhằm bảo vệ vị trí trước Lewis Hamilton.
Khi Piastri thực hiện lần dừng pit của mình, anh trở lại đường đua phía sau đồng đội. McLaren sau đó yêu cầu Norris trả lại vị trí dẫn đầu cho Piastri, nhưng tay đua người Anh vẫn tiếp tục dẫn trước, khiến những vòng cuối nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý khi đội đua liên tục nhắc nhở Norris về chỉ đạo của mình trong lúc khoảng cách giữa hai chiếc xe ngày càng trở thành vấn đề.
Cuối cùng, khi cuộc đua chỉ còn ba vòng, Norris giảm tốc độ và nhường lại vị trí dẫn đầu cho đồng đội, qua đó giúp Piastri giành chiến thắng đầu tiên trong sự nghiệp, dù chặng đường đưa tay đua người Úc đến với chiến thắng ấy phức tạp hơn rất nhiều so với những gì anh có thể hình dung trước khi cuộc đua bắt đầu.
40 năm, 10 khoảnh khắc và một Hungaroring
Trong 40 năm, Hungaroring đã tạo ra những chiến thắng bằng nhiều cách khác nhau. Nigel Mansell cần một pha vượt kép táo bạo để giành chiến thắng từ vị trí thứ 12, Damon Hill đánh mất chiến thắng chỉ vì một sự cố kỹ thuật ở những vòng cuối, còn Michael Schumacher và Ross Brawn biến chiến thuật thành một màn trình diễn hoàn hảo.
Fernando Alonso đặt dấu mốc đầu tiên cho một sự nghiệp vĩ đại, Jenson Button cuối cùng cũng phá bỏ chuỗi ngày chờ đợi, Daniel Ricciardo tấn công quyết đoán trong những vòng cuối, còn Lewis Hamilton đánh bại Max Verstappen bằng một chiến lược táo bạo. Sau đó là Esteban Ocon và Oscar Piastri, hai tay đua đã giành chiến thắng đầu tiên trong những cuộc đua mà không ai có thể dự đoán chính xác kết cục ngay từ đầu.
Đó chính là điều khiến Hungaroring trở nên đặc biệt.
Đường đua này không có những đoạn thẳng dài nhất và cũng không sở hữu những góc cua nhanh nhất trong lịch đua, trong khi việc vượt qua đối thủ thường là một nhiệm vụ khó khăn. Tuy nhiên, chính những giới hạn đó buộc các đội đua phải tìm kiếm những cách khác để chiến thắng, từ một pha vượt táo bạo và một chiến thuật khác biệt cho đến một quyết định đúng thời điểm, một cơn mưa bất ngờ, một lỗi lầm của đối thủ hoặc đơn giản là khả năng giữ bình tĩnh lâu hơn tất cả những người còn lại.
Trong 40 năm, Hungaroring đã chứng kiến tất cả những điều đó. Vì vậy, sau 40 năm, câu hỏi không còn là liệu đường đua này có thể tạo ra một khoảnh khắc đáng nhớ khác hay không, mà là khoảnh khắc tiếp theo sẽ đến theo cách nào?