Ferrari chắc chắn là đội đua sở hữu nhiều thương vụ chấn động nhất trong paddock F1. Dưới đây là 10 khoảnh khắc bùng nổ nhất trong lịch sử đội đua, đi kèm thang điểm đánh giá mức độ giật gân (thang điểm 10). Cùng điểm lại những khoảnh khắc hậu trường kịch tính và gây sốc nhất trong lịch sử đầy biến động của Scuderia.
Prost bị sa thải vì ví chiếc xe của mình như "xe tải"
Sau mùa giải đầu tiên thi đấu thành công cùng Ferrari năm 1990, mùa 1991 hứa hẹn sẽ còn bùng nổ hơn với Alain Prost. Tuy nhiên, trái ngược với mùa giải thành công trước đó, tay đua người Pháp hoàn toàn trắng tay trong năm 1991 khi mối quan hệ giữa ông và Ferrari dần trở nên rạn nứt nghiêm trọng.
Căng thẳng leo thang khi đội đua từ chối yêu cầu xuất phát bằng lốp slick (lốp trơn) của Prost tại chặng GP Tây Ban Nha, Prost tức giận phát biểu với báo giới sau chặng đua: "Nếu dùng lốp slick, tôi đã có thể thắng."
Đỉnh điểm mâu thuẫn đến trong chặng tiếp theo tại Nhật Bản, hệ thống giảm xóc trên chiếc Ferrari 643 bị hỏng khiến Prost bức xúc nói với các phóng viên rằng chiếc xe này chẳng khác nào "một chiếc xe tải tồi tệ". Chừng đó là đủ để ban lãnh đạo Ferrari đưa ra quyết định sa thải Prost một cách đầy cay đắng khi mùa giải chỉ còn một chặng. Người thay thế ông tại chặng đua ở Australia là Gianni Morbidelli của Minardi.
Mức độ gây sốc: 8/10 - Dù ở bất kỳ thời đại nào, việc xúc phạm xe F1 của Ferrari chưa bao giờ có kết cục tốt đẹp, và Prost đã nhận về bài học đắt giá.
Lauda rời đội khi mùa giải chưa kết thúc, sau khi đã chắc chắn giành ngôi vô địch
Niki Lauda bắt đầu bất mãn với Ferrari sau vụ tai nạn suýt lấy đi tính mạng của ông tại chặng GP Đức 1976. Khi Lauda đang nằm viện chiến đấu giành lại sự sống, Enzo Ferrari đã đưa Carlos Reutemann - tay đua mà Lauda vốn không có cảm tình về thay thế vị trí của ông tại GP Ý.
Đến khi Lauda tuyên bố sẽ trở lại thi đấu ngay tại Monza (Ý), Ferrari chọn cách xuất phát với cả ba chiếc xe thay vì gạch tên Reutemann. Mang trên mình đầy vết thương từ vụ tai nạn, tay đua người Áo vẫn thi đấu xuất thần khi đạt vị trí xuất phát phân hạng tốt hơn cả Reutemann lẫn người đồng đội Clay Regazzoni.
Ferrari sau đó càng gia tăng căng thẳng khi xếp Lauda và Reutemann đua cùng nhau ở mùa giải 1977. Điều này đủ để Lauda quyết định tìm bến đỗ mới. Sau khi chính thức giành chức vô địch năm 1977, ông tuyên bố sẽ chuyển sang Brabham. Đến khi Ferrari hé lộ kế hoạch trao cơ hội để Gilles Villeneuve (người thay thế ông từ năm 1978) lái chiếc xe thứ ba trong hai chặng cuối mùa, Lauda quyết định dừng lại và rời đội ngay lập tức.
Mức độ gây sốc: 8/10 - Bạn có thể hình dung nổi không nếu Lewis Hamilton vừa đăng quang ngôi vô địch đã dứt áo rời Mercedes trước hai chặng đua cuối? Hay việc Mercedes lại chấp thuận điều đó?!
Mansell tuyên bố giải nghệ ngay giữa mùa giải 1990
Nigel Mansell có thể là một trong những tay đua dũng cảm nhất trên đường đua F1, nhưng ông lại có một điểm yếu chết người: tâm lý luôn cho rằng mình là nạn nhân. Và đây chính là điểm yếu khiến ông bị người đồng đội Alain Prost triệt để khai thác trong suốt mùa giải 1990.
Sau khi tìm mọi cách lôi kéo dàn kỹ thuật viên của Ferrari đứng về phía mình, Prost đã cùng đội đua âm thầm tráo đổi chassis (khung gầm) của mình với Mansell trước chặng GP Anh năm đó. Hành động này trở thành "giọt nước tràn ly", chấm dứt hoàn toàn mối quan hệ vốn đã đầy rạn nứt giữa Mansell và Scuderia.
Mansell giành pole position trên chiếc xe của Prost, nhưng khi hộp số gặp sự cố và phải bỏ cuộc trong chặng đua sau đó, tay đua người Anh liền tìm gặp báo giới và bất ngờ tuyên bố sẽ giải nghệ khỏi F1 vào cuối mùa. Đó chắc chắn là một cú sốc, nhưng Mansell vẫn còn một bất ngờ khác. Chỉ 10 ngày sau chặng GP Ý - nơi ông vừa khẳng định chắc nịch với các phóng viên rằng mình sẽ không tham gia F1 năm 1991. Mansell lại tuyên bố ông sẽ tiếp tục thi đấu vào mùa giải 1991, trong màu áo Williams.
Mức độ gây sốc: 9/10 - Nó cũng giống như việc Sebastian Vettel tuyên bố giải nghệ khỏi F1 ngay sau tai nạn tại chặng GP Đức 2018, rồi sau đó đổi ý và "quay lại Red Bull". Đúng là một kịch bản điên rồ!
Alonso rời Ferrari để gia nhập McLaren
Sau ba mùa giải cả Kimi Raikkonen lẫn Felipe Massa đều chưa thể lấp đầy khoảng trống quá lớn mà Michael Schumacher để lại (dù Raikkonen vô địch năm 2007 và Massa hụt chức vô địch đầy tiếc nuối năm 2008), Fernando Alonso được kỳ vọng là người đưa Ferrari trở lại thời kỳ hoàng kim đầu những năm 2000. Anh suýt làm được điều đó khi chỉ thiếu tổng cộng chín điểm để bỏ túi thêm hai danh hiệu vô địch thế giới (kém năm điểm năm 2010 và bốn điểm năm 2012) trước sự thống trị tuyệt đối của Sebastian Vettel - khi đó đang thi đấu cho đội đua Red Bull.
Trên thực tế, những màn trình diễn xuất sắc của Alonso tại Ferrari phần lớn nhờ vào khả năng thi đấu vượt trội so với giới hạn của chiếc xe. Sự thất vọng về chiếc xe lên đến đỉnh điểm tại chặng GP Hungary 2013 - nơi Alonso chia sẻ với báo giới rằng món quà sinh nhật tuổi 32 lý tưởng nhất với anh là "chiếc xe của một đội đua khác".
Mọi chuyện ngày càng tồi tệ hơn, và chiếc Ferrari F14 T - mẫu xe động cơ Turbo-Hybrid đầu tiên đầy thất vọng của Ferrari trở thành "giọt nước tràn ly" đối với tay đua người Tây Ban Nha. Dù hợp đồng vẫn còn thời hạn hai năm, anh vẫn quyết định dứt áo ra đi. Khi không còn lựa chọn nào khác, Alonso đành quay trở lại McLaren - đội đua mà anh từng rời đi trong cay đắng vào năm 2007 chỉ sau đúng một mùa giải.
Mức độ gây sốc: 9/10 - Trở lại năm 2010, chẳng ai có thể ngờ mối duyên giữa Alonso và Ferrari rồi sẽ kết thúc tồi tệ đến vậy sau bốn năm. Nhưng điều khó tin hơn cả là việc Alonso rốt cuộc lại quay trở lại... McLaren.
Lời đe dọa rút khỏi F1 của Ferrari phản tác dụng với Luca di Montezemolo
Thay đổi quy định động cơ, giới hạn chi tiêu, chia sẻ lợi nhuận, tất cả đều là những lý do từng khiến Ferrari đe dọa rút khỏi F1 trong thế kỷ này. Nhưng vào năm 2014, những chỉ trích của chủ tịch Ferrari Luca di Montezemolo dành cho F1 cuối cùng lại quay ngược tác động đến chính ông.
Sau khi Ferrari trải qua khởi đầu đáng thất vọng trong kỷ nguyên động cơ turbo-hybrid của F1, Di Montezemolo - người từng làm quản lý đội đua Ferrari vào những năm 1970 và dẫn dắt quá trình hồi sinh của đội trong thập niên 1990 đã nói với Wall Street Journal trong một cuộc phỏng vấn vào tháng 6/2014: "F1 đang không hoạt động hiệu quả."
Tuy nhiên, giám đốc điều hành Fiat Chrysler (tập đoàn sản xuất ô tô lớn thứ tám thế giới) - ông Sergio Marchionne lại cho rằng chính Di Montezemolo mới là người làm việc không hiệu quả. Sau chuỗi phong độ bết bát của Ferrari, Alonso chỉ xếp thứ sáu chung cuộc trên bảng xếp hạng tay đua, còn Raikkonen chật vật ở vị trí thứ 12. Quyết định chính thức được đưa ra vào tháng Chín: Marchionne sẽ thay thế Di Montezemolo giữ ghế chủ tịch Ferrari.
Marchionne đưa ra lời cảnh báo đầy ẩn ý trước báo giới chỉ vài ngày trước khi Di Montezemolo bị bãi nhiệm: "Thành tích thi đấu là yếu tố sống còn đối với Ferrari và Luca hiểu điều đó hơn ai hết. Chiến thắng nằm trong DNA của đội đua và điều đó bắt buộc phải tiếp diễn."
Mức độ gây sốc: 7/10 - Việc thay thế Di Montezemolo sau 22 năm ông chèo lái Ferrari là một cơn địa chấn thực sự với đội đua Scuderia, tương tự như sự ra đi đầy bi thương của Marchionne vào năm 2018.
Mattiacci bị sa thải khỏi vị trí trưởng đội đua chỉ sau bảy tháng
Tháng 4/2014, các trang báo giật tít: "Vì sao Ferrari chọn Marco Mattiacci thay thế Stefano Domenicali". Đến tháng 11 cùng năm, dòng tít đổi thành: "Vì sao đội F1 Ferrari sa thải Marco Mattiacci để bổ nhiệm Maurizio Arrivabene".
Bảy tháng tại vị của Mattiacci là một thảm họa với Ferrari trên đường đua. Dù vậy, ông vẫn ghi dấu ấn nhờ vạch ra kế hoạch phục hồi giúp chiêu mộ Sebastian Vettel về đội vào năm 2015 (tay đua này thậm chí đã thắng ngay ở chặng thứ hai trong màu áo đỏ), cùng hàng loạt bước tái cấu trúc khôn ngoan. Vậy rốt cuộc điều gì đã xảy ra?
Trong paddock, có ý kiến cho rằng Mattiacci thiếu kinh nghiệm tại F1. Trớ trêu thay, chính việc ông "khởi đầu từ con số không" - yếu tố từng giúp cựu CEO Ferrari Bắc Mỹ được bổ nhiệm cuối cùng lại trở thành một trong những nguyên nhân khiến ông mất vị trí. Cũng có những lời đồn rằng phong cách quản lý thẳng thắn khiến ông không được lòng Bernie Ecclestone - khi đó là người đứng đầu F1. Trong khi Arrivabene được đánh giá là người có thể khéo léo hơn trong việc xử lý những vấn đề chính trị phức tạp của F1 đã được chọn để thay thế.
Mức độ gây sốc: 6/10 - Bị hất văng ghế chỉ sau bảy tháng làm việc tròn vai. Nếu xét đến năm 2026, nó cũng giống như việc Graeme Lowdon phải rời vị trí trưởng đội Cadillac khi mùa giải chỉ mới trôi qua được nửa chặng đường.
Surtees chia tay Ferrari ngay giữa mùa giải
Sau khi giành chức vô địch thế giới cho Ngựa chồm vào năm 1964, đến năm 1966, mối quan hệ giữa John Surtees và Ferrari đã thực sự rạn nứt. Ở chặng mở màn mùa giải tại Monaco, Surtees không hài lòng khi phải đua với chiếc Ferrari 312 nặng nề với động cơ V12, trong khi đồng đội Lorenzo Bandini được giao chiếc Ferrari 246 với động cơ V6 phù hợp hơn với đường đua.
Đến chặng tiếp theo tại Spa (Bỉ), Surtees có màn trình diễn xuất sắc, giành chiến thắng từ pole trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt. Thế nhưng sau cuộc đua, ông lại bị trưởng đội Eugenio Dragoni khiển trách vì đã để một chiếc xe sử dụng động cơ Maserati vượt lên trước trong một khoảng thời gian của cuộc đua.
Mâu thuẫn lên đến đỉnh điểm tại giải đua 24 Hours Le Mans một tuần sau đó. Dragoni - do muốn lấy lòng ông chủ Fiat - Gianni Agnelli đã quyết định để cháu trai của Agnelli là Ludovico Scarfiotti xuất phát thay Surtees, phá hỏng chiến lược được đội tính toán kỹ lưỡng nhằm đánh bại những chiếc Ford GT40 hùng mạnh.
Tức giận, Surtees (vốn là người rất cứng rắn) đã từ chối tham gia cuộc đua. Đến thứ tư tuần sau, ông lái chiếc Ferrari 330 GT của mình đến Maranello (Ý) và sau cuộc gặp với Enzo Ferrari, tuyên bố quyết định rời đội.
Mức độ gây sốc: 6/10 - Enzo Ferrari có thể luôn giữ quan điểm rằng các tay đua cũng dễ thay thế như bóng đèn, nhưng "Il Grande John" (John Vĩ đại) không phải là một tay đua bình thường. Sự ra đi của ông đã mở đầu cho thời kỳ khủng hoảng kéo dài ba năm của Ferrari.
Vụ bê bối "Spygate"
Một trong những bê bối lớn nhất từng xảy ra tại F1 lại không bắt nguồn từ đường đua. Thay vào đó, mọi chuyện bắt đầu tại Document Image Processing Systems - một cửa hàng photocopy ở Walton-on-Thames tại hạt Surrey, Anh.
Tại đây, vào năm 2007, 780 trang tài liệu mật của Ferrari đã được scan vào hai đĩa CD. Khi cửa hàng báo cho Stefano Domenicali của Ferrari về hoạt động đáng ngờ này, một cuộc điều tra về gián điệp công nghiệp đã được mở ra, gây chấn động toàn bộ F1.
Những tài liệu này lúc bấy giờ được cho là do trưởng bộ phận thiết kế của McLaren - Mike Coughlan nhận từ Nigel Stepney - trưởng bộ phận cơ khí của Ferrari. Chúng chứa thông tin chi tiết về hầu hết các yếu tố kỹ thuật quan trọng trên chiếc F2007 của Ferrari.
McLaren bị phạt 100 triệu USD (2,63 nghìn tỷ đồng) vì sở hữu những tài liệu kỹ thuật mật này, trong khi cả Stepney và Coughlan đều mất việc (thực tế, Stepney chính thức bị sa thải vì bị cáo buộc can thiệp vào bình nhiên liệu của xe Ferrari trước chặng đua tại Monaco).
Stepney luôn khẳng định mình bị gài bẫy cho đến khi qua đời vào năm 2014. Trong khi đó, Coughlan có một thời gian ngắn trở lại F1 cùng Williams, trước khi sang Mỹ làm việc tại NASCAR.
Mức độ gây sốc: 10/10 - Xét việc McLaren khi đó có vị thế tương đương Mercedes ngày nay, vụ việc này đã tạo ra một cơn địa chấn chưa từng có trong làng F1.
Hàng loạt nhân sự Ferrari nghỉ việc để thành lập A.T.S
Dù Enzo Ferrari vốn là một người rất cứng rắn, người ta đồn rằng vợ ông - Laura thậm chí còn khó tính hơn. Bà thường xuyên can thiệp vào hoạt động của công ty do chồng mình điều hành. Đến năm 1961, một số nhân sự đã không thể chịu đựng được thêm.
Một nhóm nhân viên nổi loạn đã viết thư ngỏ gửi Ferrari, đe dọa sẽ rời đi nếu ảnh hưởng của bà Laura không được hạn chế. Nhưng điều đó không xảy ra. Vì vậy, vào năm 1961, Girolamo Gardini (giám đốc kinh doanh), Romolo Tavoni (trưởng đội), Carlo Chiti (kỹ sư trưởng) và Giotto Bizzarrini (phụ trách phát triển xe đua) đã cùng thực hiện cuộc "đại đào tẩu".
Tavoni, Chiti và Bizzarrini ngay lập tức thành lập A.T.S. (Automobili Turismo e Sport, không liên quan đến đội ATS từng thi đấu tại F1 từ năm 1978 đến 1984), và tham gia F1 trong một mùa giải vào năm 1963. Tuy nhiên, thành tích tốt nhất của đội trong năm đó chỉ là vị trí thứ 11 của Phil Hill tại Monza nên có lẽ A.T.S. chưa đủ sức khiến Ferrari phải mất ngủ quá nhiều.
Mức độ gây sốc: 7/10 - Việc hàng loạt nhân sự cấp cao của Ferrari cùng lúc ra đi có thể gây ra tổn thất rất lớn. May mắn là "ông già" Enzo Ferrari vẫn còn những tài năng tương lai như Mauro Forghieri và Gian Paolo Dallara sẵn sàng kế nhiệm.
Raikkonen nhường chỗ cho Alonso sớm hơn một năm
Quyết định của Ferrari chấm dứt hợp đồng với Kimi Raikkonen sớm một năm để đưa Fernando Alonso về đội từ mùa giải 2010 đến nay vẫn còn nhiều bí ẩn. Một số ý kiến cho rằng sự xuất hiện của Alonso giúp Ferrari có thêm nguồn tài trợ từ Santander, những người khác cho rằng ban lãnh đạo đội đánh giá động lực thi đấu của Raikkonen đã giảm sút. Trong khi đó, Stefano Domenicali - khi ấy là trưởng đội của Ferrari được cho là đánh giá Alonso có khả năng phát triển xe tốt hơn.
Dù lý do thực sự là gì, Raikkonen không vui khi được Ferrari cho phép trở thành tay đua tự do từ mùa giải 2010. Quyết định này phần nào dễ chấp nhận hơn khi anh được cho là nhận 23 triệu USD (610 tỷ đồng) để không tiếp tục thi đấu cho đội trong mùa giải tiếp theo.
Raikkonen được cho là từng cân nhắc trở lại McLaren vào năm 2010, nhưng cuối cùng anh quyết định rời F1 để chuyển sang giải vô địch đua xe đường trường thế giới (WRC). Anh dành hai năm thi đấu cho Citroen trước khi trở lại paddock F1 cùng Lotus vào năm 2012. Sau đó, Ferrari (trong một sự trớ trêu thú vị) lại đưa anh trở về để cùng Alonso thi đấu cho đội từ mùa giải 2014.
Mức độ gây sốc: 8/10 - Bị Ferrari thất sủng chỉ hai năm sau khi mang về cho đội chức vô địch tay đua? Raikkonen và John Surtees chắc hẳn sẽ có rất nhiều chuyện để nói với nhau.
