Liam Lawson đã có một cơ hội bất ngờ lần thứ hai khoác áo Red Bull Racing tại tuần đua Hà Lan ở Zandvoort, khi anh được gọi thay Isack Hadjar - người đang gặp chấn thương. Trong khi đó, Yuki Tsunoda đã có thêm một cơ hội thi đấu tại F1 trong màu áo Racing Bulls - đội mà anh đã khá quen thuộc.

Điều thú vị là cách đây ba năm, chính Lawson cũng từng ra mắt F1 tại Zandvoort khi được gọi thay Daniel Ricciardo vì chấn thương. Lần này, anh trở lại chiếc ghế của Red Bull sau quãng thời gian ngắn thi đấu cho đội vào đầu mùa giải 2025.

Với Tsunoda, anh cũng đã có cơ hội tỏa sáng và tiếp nối những màn trình diễn ấn tượng của các tay đua từng được gọi thay thế trong quá khứ.

Jean-Louis Schlesser - đội Williams, năm 1988

Williams không có được phong độ cạnh tranh trong mùa giải 1988 với động cơ Judd kém hiệu quả và thiếu tin cậy, trong khi tay đua chủ lực Nigel Mansell đã ký hợp đồng với Ferrari cho mùa 1989. Sau đó, Mansell lại mắc thủy đậu và phải bỏ lỡ hai chặng đua.

Martin Brundle là người trám vào chỗ trống của Mansell tại Bỉ. Trong khi đó, tay đua thử nghiệm lâu năm kiêm ngôi sao đua xe thể thao 39 tuổi - Jean-Louis Schlesser được trao cơ hội tại Ý. Trước đó, Schlesser mới chỉ có một lần tham gia vòng phân hạng tại Pháp năm 1983, nhưng không thể giành suất xuất phát cùng RAM - một đội đua ít được đánh giá cao.

Tuy nhiên, Schlesser đã đi vào lịch sử ở những vòng cuối của chặng đua tại Monza, sau khi va chạm với Ayrton Senna – tay đua đang dẫn đầu cuộc đua – khi tay đua McLaren cố gắng vượt qua ông để bắt vòng.

Với việc Alain Prost đã bỏ cuộc trước đó, va chạm này đã dập tắt hy vọng thắng trọn vẹn tất cả các chặng đua trong mùa giải 1988 của McLaren. Đồng thời, nó mang về chiến thắng 1-2 đầy cảm xúc ngay trên sân nhà cho Ferrari, chỉ vài tuần sau khi nhà sáng lập Enzo Ferrari qua đời.

Jean-Louis Schlesser đã vô tình khiến McLaren bỏ lỡ chuỗi toàn thắng trong mùa giải 1988.
Jean-Louis Schlesser đã vô tình khiến McLaren bỏ lỡ chuỗi toàn thắng trong mùa giải 1988. (F1)

Alex Wurz - đội Benetton, năm 1997

Alex Wurz có con đường đến với F1 khá khác biệt - xuất phát từ đua xe đạp BMX rồi đến chức vô địch giải Le Mans. Chiến thắng này giúp ông nhận suất đua thử tại đội Benetton, sau khi Flavio Briatore (từng là trưởng đội của Benetton và Renault) thực hiện đúng lời hứa của mình.

Wurz giành được một suất trong đội thử nghiệm của Benetton vào năm 1997 và được gọi thi đấu tại Canada khi Gerhard Berger phải nghỉ vì vấn đề xoang. Wurz đã thi đấu đầy cạnh tranh tại Montreal (Canada), sau đó giành podium đầu tiên trong sự nghiệp với vị trí thứ ba ở chặng đua tại Anh - cũng là lần thứ ba và cuối cùng ông thi đấu trong mùa giải đó.

Wurz tiếp tục ở lại Benetton trong ba năm, trước khi có một thời gian dài làm tay đua thử nghiệm cho McLaren, qua đó có lần thứ hai được gọi lên thay thế tại một chặng F1 vào năm 2005.

Tay đua người Áo được chọn thay thế Juan Pablo Montoya bị chấn thương tại Imola (Ý), sau khi người đồng đội Pedro de la Rosa đã thi đấu ở Bahrain. Wurz cán đích ở vị trí thứ tư, nhưng sau đó được nâng lên hạng ba khi Jenson Button bị hủy kết quả thi đấu.

Alexander Wurz đã cầm lái chiếc xe của Benetton tại GP Canada để thế chỗ tay đua chính thức Gerhard Berger.
Alexander Wurz đã cầm lái chiếc xe của Benetton tại GP Canada để thế chỗ tay đua chính thức Gerhard Berger. (F1)

Mika Salo - đội Ferrari, năm 1999

Hành trình F1 của Salo đưa ông qua nhiều đội ở nhóm giữa và cuối bảng xếp hạng. Từng thi đấu cho Lotus, Tyrrell và Arrows nhưng ông không có vị trí đua chính thức nào cho mùa giải 1999.

Ông có ba chặng thi đấu cho đội đua tân binh BAR để thay thế Ricardo Zonta bị chấn thương. Nhưng sau đó trong mùa giải, Michael Schumacher bị gãy chân tại Anh, và Ferrari gọi Salo lên thi đấu cùng Eddie Irvine - người khi đó được xem là tay đua chủ lực của đội.

Salo khởi đầu khá mờ nhạt tại Áo, nhưng đã tỏa sáng rực rỡ tại Đức khi vượt qua Irvine ở vòng phân hạng trên những đoạn thẳng chạy hết ga xuyên qua rừng ở Hockenheim (Đức). Ông dẫn đầu đoàn đua sau khi McLaren gặp sự cố, và lẽ ra đã giành chiến thắng nếu không chủ động nhường đường cho người đồng đội Irvine vượt lên giành lấy chiến thắng quan trọng trong cuộc đua vô địch.

Salo giành thêm một podium trên sân nhà của Ferrari - Monza trước khi Schumacher trở lại ở hai chặng cuối. Nhờ màn trình diễn ấn tượng trong vai trò thay thế tại Scuderia, Salo đã có được suất đua cho Sauber vào năm 2000, rồi thi đấu cho tân binh Toyota vào năm 2002 trước khi chia tay F1.

Tay đua Mika Salo (trái) và tay đua Eddie Irvine (phải) cùng đứng trên podium tại GP Đức 1999.
Tay đua Mika Salo (trái) và tay đua Eddie Irvine (phải) cùng đứng trên podium tại GP Đức 1999. (F1)

Sebastian Vettel - đội BMW Sauber, năm 2007

Vettel khi đó đã gây chú ý trong giới F1 nhờ những thành tích nổi bật ở các giải trẻ xe một chỗ, và giữa năm 2006, BMW gọi anh lên làm tay đua thử sau khi Robert Kubica thay thế Jacques Villeneuve ở ghế đua chính thức.

Kubica đã gặp một tai nạn cực kỳ kinh hoàng tại Canada vào năm 2007 và rất may mắn không bị chấn thương nặng dù lực va chạm là vô cùng lớn. Tuy nhiên, anh vẫn được cho nghỉ ngơi ở tuần đua tiếp theo tại Indianapolis (Mỹ).

Vettel tạm thời thế chỗ Kubica, và dù có một pha chệch hướng lao ra bãi cỏ ở vòng đầu tiên, anh vẫn ghi điểm với vị trí thứ tám chung cuộc. Kubica trở lại ở chặng tiếp theo tại Pháp, nhưng Vettel cũng chỉ phải chờ thêm ba chặng đua nữa để có cơ hội thi đấu chính thức trọn vẹn, khi anh đến thay thế Scott Speed tại đội Toro Rosso.

Đó là khởi đầu cho mối duyên gặt hái nhiều thành công với gia đình Red Bull, giúp Vettel mang về bốn chức vô địch thế giới liên tiếp trong giai đoạn đầu những năm 2010.

Sebastian Vettel (phải) ra mắt F1 vào năm 2007 trong lần duy nhất được gọi lên thay thế cho Kubica của BMW.
Sebastian Vettel (phải) ra mắt F1 vào năm 2007 trong lần duy nhất được gọi lên thay thế cho Kubica của BMW. (F1)

Luca Badoer - đội Ferrari, năm 2009

Chấn thương đầu nghiêm trọng tại Hungary đã khiến Felipe Massa phải nghỉ thi đấu trong phần còn lại của mùa giải 2009, và Michael Schumacher được nhắm tới cho màn tái xuất đầy bất ngờ trên chiếc xe của Ferrari.

Nhưng kế hoạch của Schumacher đã phá sản do chấn thương cổ từ một tai nạn xe máy. Thay vào đó, Ferrari tìm đến Luca Badoer - tay đua thử nghiệm lâu năm đầy trung thành và đắc lực của họ.

Tuy nhiên, đã 10 năm kể từ lần gần nhất Badoer tham dự một chặng grand prix. Trước đó, ông đã trải qua 56 chặng đua trong sáu năm, thi đấu cho những đội đua nhỏ của Italy như Scuderia Italia, Forti và Minardi.

Trong lần trở lại tại Valencia (Tây Ban Nha), Badoer xếp cuối ở vòng phân hạng, kém người dẫn đầu 1,5 giây và cũng cán đích cuối cùng trong cuộc đua. Chặng tiếp theo tại Bỉ chỉ khá hơn đôi chút, và Ferrari đã đưa Giancarlo Fisichella vào thay thế cho phần còn lại của mùa giải.

Luca Badoer đã trải qua khoảng thời gian đầy khó khăn khi giữ vai trò đóng thế cho Felipe Massa tại Ferrari vào năm 2009.
Luca Badoer đã trải qua khoảng thời gian đầy khó khăn khi giữ vai trò đóng thế cho Felipe Massa tại Ferrari vào năm 2009. (F1)

Kamui Kobayashi - đội Toyota, năm 2009

Kobayashi gia nhập Toyota với vai trò tay đua thử nghiệm kiêm dự bị vào năm 2008, đồng thời thi đấu tại GP2 Series. Tuy nhiên, phong độ và thành tích của anh không mấy thuyết phục, khiến cơ hội giành một suất đua chính thức tại F1 dường như khá mong manh.

Tay đua người Nhật từng thay thế Timo Glock do bị ốm trong ngày thứ Sáu ngay trên sân nhà tại Suzuka, nhưng tay đua người Đức đã trở lại vào thứ Bảy và gặp tai nạn nghiêm trọng ở vòng phân hạng. Glock không thể tham gia chặng đua chính, nhưng Kobayashi cũng không được phép thế chỗ do vướng quy định của giải.

Tuy nhiên, các kiểm tra chuyên sâu sau đó phát hiện Glock bị gãy đốt sống, giúp Kobayashi có cơ hội góp mặt ở hai chặng cuối tại Brazil và Abu Dhabi. Anh lập tức gây ấn tượng mạnh nhờ phong cách thi đấu hổ báo qua những màn rượt đuổi nảy lửa trên đường đua, nổi bật nhất là cuộc đối đầu với Jenson Button tại Interlagos (Brazil) trước khi ghi điểm với vị trí thứ sáu chung cuộc ở Abu Dhabi.

Việc Toyota rút khỏi giải đấu vào năm 2010 đã chặn đứng cơ hội lên đua chính thức của Kobayashi, nhưng sau đó anh lại cập bến Sauber. Đội đua này đã quyết định chiêu mộ tay đua người Nhật Bản sau khi bị thuyết phục bởi những màn trình diễn thay thế của anh.

Kamui Kobayashi đã biến màn thay thế xuất sắc vỏn vẹn hai chặng đua cho Toyota thành bệ phóng cho sự nghiệp bốn năm thi đấu tại F1.
Kamui Kobayashi đã biến màn thay thế xuất sắc vỏn vẹn hai chặng đua cho Toyota thành bệ phóng cho sự nghiệp bốn năm thi đấu tại F1. (F1)

Stoffel Vandoorne - đội McLaren, năm 2016

Vandoorne đã khẳng định tiềm năng của mình khi thống trị giải GP2 năm 2015. Tuy nhiên, do hai tay đua Fernando Alonso và Jenson Button đã được đội đua chủ quản McLaren ký hợp đồng cho mùa giải 2016, tay đua người Bỉ đành phải kiên nhẫn chờ đến lượt mình.

Anh chuẩn bị tham dự một mùa giải tại Super Formula và đang đua thử nghiệm tại Nhật Bản thì nhận tin Alonso không vượt qua buổi kiểm tra y tế trước chặng đua tại Bahrain, hậu quả từ vụ tai nạn kinh hoàng của tay đua này tại Úc.

Vandoorne vượt chặng đường dài đến Sakhir và thi đấu ấn tượng khi ghi ngay một điểm trong màn ra mắt, bất chấp sự hạn chế của chiếc xe của McLaren. Một suất đua chính thức mở ra cho anh vào năm 2017, nhưng màn thăng hạng này lại trùng thời điểm với một năm thảm hại nữa của sự hợp tác McLaren-Honda. Mùa giải thứ hai thi đấu yếu kém sau đó đã khiến Vandoorne bị gạch tên khỏi đội đua sau năm 2018.

Dù vậy, anh vẫn duy trì sự gắn kết với F1 trong vai trò tay đua dự bị cho đội Aston Martin, sau khi từng đảm nhận vị trí tương tự tại đội Mercedes.

Stoffel Vandoorne trên chiếc McLaren MP4-31.
Stoffel Vandoorne trên chiếc McLaren MP4-31. (F1)

George Russell - đội Mercedes, năm 2020

Russell đã là tay đua chính thức của Williams vào năm 2020 - mùa giải thứ hai của anh tại F1, nhưng những khó khăn tài chính của đội đua khiến họ phải nằm ở cuối bảng xếp hạng.

Russell được Mercedes hậu thuẫn, nhưng đành phải kiên nhẫn chờ đợi do đội đua vẫn cam kết tương lai với Valtteri Bottas, khiến "Mũi tên bạc" không còn chỗ trống. Tuy nhiên, việc Lewis Hamilton mắc Covid-19 tại Bahrain đã khiến Mercedes gọi bổ sung Russell cho GP Sakhir, được tổ chức trên vòng ngoài của đường đua Bahrain.

Russell thi đấu thăng hoa và vượt qua Bottas để kiểm soát chặng đua, cho đến khi sự cố lắp nhầm lốp trong pit lane cùng vết thủng lốp ngay sau đó đã dập tắt hy vọng chiến thắng của anh. Trớ trêu thay, sự cố lốp này lại bắt nguồn từ giai đoạn xe an toàn xuất hiện do lỗi của Jack Aitken - chính là tay đua đang thay thế Russell tại Williams.

Hamilton trở lại ở chặng đua cuối cùng tại Abu Dhabi, nhưng bất chấp những sự cố đáng tiếc, Russell đã khẳng định bản lĩnh của một tay đua dẫn đầu. Sau này, Mercedes đã quyết định chọn anh thay vì Bottas cho mùa giải 2022.

George Russell trên chiếc Mercedes của Lewis Hamilton tại GP Sakhir 2020.
George Russell trên chiếc Mercedes của Lewis Hamilton tại GP Sakhir 2020. (Reddit)

Nyck de Vries - đội Williams, năm 2022

De Vries từng là học viên gắn bó lâu năm với lò đào tạo của đội McLaren nhưng chưa bao giờ có cơ hội đua F1. Anh đành chuyển sang làm tay đua dự bị tại đội Mercedes, nơi anh tham gia các buổi chạy thử nghiệm cho đội nhà cùng hai đội đua khách hàng là Williams và Aston Martin.

Sau khi hoàn thành phiên đua thử dành cho tay đua trẻ (FP1) cho Aston Martin tại Monza năm 2022, De Vries đã được Williams triệu tập khẩn cấp để thế chỗ Alex Albon - người phải nghỉ thi đấu do viêm ruột thừa.

Tay đua người Hà Lan thi đấu tốt ở vòng phân hạng, và hàng loạt án phạt lùi vị trí xuất phát dành cho các đối thủ đã giúp anh được đôn lên vị trí thứ tám, trước khi xuất sắc tận dụng cơ hội để cán đích ở vị trí thứ chín trong ngày đua chính.

Anh được khán giả bình chọn là tay đua xuất sắc nhất ngày đua (Driver of the Day), qua đó tạo dấu ấn mạnh mẽ và lọt vào tầm ngắm của các đội. AlphaTauri ký hợp đồng với anh cho mùa giải 2023, nhưng anh chỉ thi đấu 10 chặng trước khi bị đội sa thải giữa mùa giải.

Nyck de Vries đã ghi điểm ngay trong lần thay thế xuất sắc tại Williams vào năm 2022.
Nyck de Vries đã ghi điểm ngay trong lần thay thế xuất sắc tại Williams vào năm 2022. (F1)

Ollie Bearman - đội Ferrari, năm 2024

Bearman đã chứng tỏ tiềm năng của mình tại F2 vào năm 2023 với những chiến thắng ấn tượng ngay trong mùa giải tân binh, nhưng cơ hội thi đấu tại F1 lại đến với anh sớm hơn dự kiến.

Cơn đau viêm ruột thừa khiến tay đua Carlos Sainz của Ferrari phải nghỉ thi đấu tại Ả Rập Xê Út năm 2024, và Bearman được triệu tập ngay trước phiên đua thử cuối cùng vào thứ Bảy.

Tại vòng phân hạng, tay đua người Anh chỉ suýt soát bỏ lỡ một suất vào Q3 trước khi vươn lên mạnh mẽ trong cuộc đua chính để cán đích ở vị trí thứ bảy, trở thành tay đua trẻ thứ ba trong lịch sử F1 tại thời điểm đó.

Mùa giải F2 của anh diễn ra ở mức trung bình, nhưng hai lần đóng thế tiếp theo tại F1 trong màu áo Haas, đội đua anh từng đua thử xe và ký hợp đồng làm tay đua dự bị, đã cho anh thêm cơ hội để thể hiện bản thân. Anh đã chính thức giành một suất đua chính thức cho đội đua nước Mỹ vào năm 2025.

Màn ra mắt của Bearman trong màu áo của Ferrari tại GP Ả Rập Xê Út 2024.
Màn ra mắt của Bearman trong màu áo của Ferrari tại GP Ả Rập Xê Út 2024. (PlanetF1)